کتاب الآراء الفقهیه (الجزء التاسع، قسم البیع ۶)

کتاب الآراء الفقهیه (الجزء التاسع، قسم البیع ۶) نوشته هادی نجفی، بخشی از مجموعه‌ای فقهی است که در آن یکی از بحث‌های دقیق باب بیع، یعنی شرط‌بودن قدرت بر تسلیم، با جزئیات بررسی شده است. نویسنده در این جلد فقط به بیان حکم بسنده نمی‌کند، بلکه مسیر استدلال‌ها، اختلاف‌نظرها، نقد دیدگاه‌ها و نسبت میان مفاهیمی مثل غرر، مالیت، ملکیت و امکان تسلیم را نیز باز می‌کند. این کتاب را انتشارات چتر دانش منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب الآراء الفقهیه (الجزء التاسع، قسم البیع ۶)

کتاب الآراء الفقهیه (الجزء التاسع، قسم البیع ۶) نوشته هادی نجفی به یکی از گره‌های مهم در فقه معاملات می‌پردازد: آیا قدرت بر تسلیم، شرط صحت بیع است یا ناتوانی از تسلیم، مانع تحقق آن به‌شمار می‌آید؟ نویسنده این بحث را از دل منابع فقهی و استدلالی پیش می‌برد و نشان می‌دهد که مسئله فقط یک حکم ساده نیست، بلکه به مفاهیمی مانند غرر، مالیت، ملکیت، حدود اختیار بایع و امکان وصول مبیع به دست مشتری گره خورده است. فضای اثر، فضای درس و بررسی است؛ یعنی متن مدام میان نقل اقوال، تحلیل مبانی و نقد استدلال‌ها رفت‌وآمد می‌کند.
کتاب الآراء الفقهیه (الجزء التاسع، قسم البیع ۶) در ادامه‌ی بحث شرائط عوضین، نمونه‌های شناخته‌شده‌ای مثل فروش پرنده در هوا، ماهی در آب، عبد آبق، مال گمشده و موارد مشابه را پیش می‌کشد تا نشان دهد فقیهان در چه موقعیت‌هایی از بطلان، صحت، ضمیمه یا مراعات سخن گفته‌اند. بخش مهمی از کتاب به بررسی ادله اختصاص دارد؛ از جمله استناد به نهی از بیع غرری، روایت لا تبع ما لیس عندک، بحث استحاله‌ی تکلیف به امر غیرمقدور و نیز تحلیل این ادعا که غرض از بیع بدون امکان تسلیم از بین می‌رود. نویسنده در هر مورد، هم تقریر استدلال را می‌آورد و هم اشکال‌های وارد بر آن را دنبال می‌کند.
کتاب الآراء الفقهیه (الجزء التاسع، قسم البیع ۶) از نظر شیوه‌ی بحث، متنی مناسب برای کسانی است که می‌خواهند با منطق درونی استنباط فقهی آشنا شوند. در اینجا فقط نتیجه مطرح نیست، بلکه مسیر رسیدن به نتیجه اهمیت دارد. نقل دیدگاه‌های فقیهانی مانند شیخ انصاری، صاحب جواهر، محقق نائینی، محقق اصفهانی و دیگران باعث شده است که خواننده با لایه‌های مختلف یک مسئله‌ی فقهی روبه‌رو شود؛ لایه‌هایی که از تعریف واژه‌ها آغاز می‌شود و تا سنجش دلالت روایت، حدود اطلاق ادله و نسبت شرط و مانع ادامه پیدا می‌کند.

خلاصه کتاب الآراء الفقهیه (الجزء التاسع، قسم البیع ۶)

کتاب الآراء الفقهیه (الجزء التاسع، قسم البیع ۶) بر محور این پرسش شکل گرفته است که در معامله، امکان تسلیم مبیع و ثمن چه جایگاهی دارد. هادی نجفی ابتدا موضوع بحث را روشن می‌کند و سپس دیدگاه‌های مختلف را درباره‌ی شرط‌بودن قدرت بر تسلیم یا مانع‌بودن عجز از تسلیم کنار هم می‌گذارد. بعد از آن، سراغ ادله می‌رود: نهی از بیع غرری، روایت لا تبع ما لیس عندک، بحث تکلیف به غیرمقدور و استدلال‌های دیگری که در منابع فقهی آمده‌اند. متن در ادامه، نمونه‌های فقهی مانند پرنده در هوا، ماهی در آب، عبد آبق و مال گمشده را بررسی می‌کند تا نشان دهد هر مبنا در مقام فتوا چه نتیجه‌ای به‌دنبال دارد.

چرا باید کتاب الآراء الفقهیه (الجزء التاسع، قسم البیع ۶) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب الآراء الفقهیه (الجزء التاسع، قسم البیع ۶) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب یکی از بحث‌های دقیق باب بیع را با تمرکز بر مفهوم قدرت بر تسلیم و آثار فقهی آن بررسی می‌کند.
• خواننده با شیوه‌ی استدلال فقهی، از نقل قول تا نقد مبنا و سنجش دلالت روایات، آشنا می‌شود.
• کتاب نسبت میان مفاهیمی مثل غرر، مالیت، ملکیت و امکان تسلیم را به‌صورت جزئی باز می‌کند.
• نمونه‌های فقهی متعدد در متن کمک می‌کنند تفاوت میان فرض‌های نزدیک به هم روشن‌تر شود.
• اثر برای مطالعه‌ی اختلاف‌نظر میان فقیهان و فهم منشأ این اختلاف‌ها منبعی متمرکز به‌حساب می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب الآراء الفقهیه (الجزء التاسع، قسم البیع ۶) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران فقه و حقوق که می‌خواهند بحث‌های باب معاملات را دقیق‌تر دنبال کنند.
• طلبه‌ها و علاقه‌مندان به فقه استدلالی که به بررسی اقوال و نقد ادله علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند درباره‌ی مفهوم غرر و جایگاه آن در صحت معامله بیشتر بدانند.
• کسانی که در پی فهم تفاوت میان شرط‌بودن یک وصف و مانع‌بودن ضد آن در مسائل فقهی هستند.
• خوانندگانی که می‌خواهند با نمونه‌های کلاسیک فقهی در مسئله‌ی بیع، مثل عبد آبق و طیر در هوا، آشنا شوند.