کتاب میزانژو و میزانژست

کتاب کینو_آگورا: میزانژو و میزانژست نوشته‌ی سرگئی آیزنشتاین و با ترجمه‌ی حسام نصیری، یکی از جلدهای مجموعه‌ی کینو_آگورا است که نشر لگا آن را منتشر کرده است. این کتاب متنی فشرده و تحلیلی از واپسین نوشته‌های آیزنشتاین درباره‌ی میزانسن، بازیگری و سازمان‌دهی کنش در سینما و تئاتر ارائه می‌دهد. نویسنده در این اثر، مفاهیم تازه‌ای مانند میزانژو، میزانژست و میزان‌کادر را از دل تجربه‌ی عملی و مطالعه‌ی ادبیات و تئاتر استخراج کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب میزانژو و میزانژست

کتاب کینو_آگورا: میزانژو و میزانژست بخشی از مجموعه‌ای است که با عنوان کینو_آگورا به بازخوانی مفاهیم کلیدی مطالعات سینما می‌پردازد و زیر نظر کریستین کیتلی طراحی شده است. در مقدمه‌ی دبیر مجموعه، مازیار اسلامی، این مجموعه در امتداد ایده‌ی ناشر/متخصص و در پیوند با سنت‌هایی مانند کینو_پراودا ژیگا ورتوف معرفی شده است؛ جایی که «کینو» به «آگورا» به‌عنوان میدان گفت‌وگو و تفکر جمعی پیوند می‌خورد. در این چارچوب، کتاب کینو_آگورا: میزانژو و میزانژست نوشته‌ی سرگئی آیزنشتاین، متنی است که در ژانویه‌ی ۱۹۴۸، تنها چند هفته پیش‌از مرگ او نوشته شده و در آن، نویسنده تلاش کرده است تمام جنبه‌های میزانسن را به ایده‌ای واحد و نهفته در ذات موضوع پیوند دهد و آن را به «متنی خوانا» تبدیل کند. در این کتاب، آیزنشتاین سه مفهوم را از هم تفکیک کرده است: میزانژو به‌معنای انتقال تعامل انگیزه‌ها به سکانسی از کنش‌ها، میزانژست به‌معنای تبدیل شخصیت به ژست، و میزان‌کادر به‌معنای بازآفرینی تأثیرات متنی شاعرانه ازطریق ترکیب‌بندی نما. کتاب کینو_آگورا: میزانژو و میزانژست با ترجمه‌ی حسام نصیری، علاوه‌بر پیشگفتار مترجم انگلیسی، سرگئی لوچین، نمونه‌های متعددی از تحلیل صحنه‌ها در ادبیات و تئاتر، از داستایوفسکی تا بالزاک، و نیز ارجاع به سنت استانیسلاوسکی و روان‌کاوی فروید را در خود جای داده است. این کتاب در قالب مجموعه‌ی کینو_آگورا توسط نشر لگا منتشر شده است و ساختار آن بر یک مقاله‌ی بلند تحلیلی استوار است که به‌تدریج مفاهیم را از تعریف نظری به تحلیل جزئی حرکت، ژست و چیدمان فضایی گسترش می‌دهد.

خلاصه کتاب میزانژو و میزانژست

کتاب کینو_آگورا: میزانژو و میزانژست بر این ایده استوار است که زیرمتن و انگیزه‌های پنهان شخصیت‌ها نباید فقط در روان‌شناسی بازیگر بماند، بلکه باید در کلیت میزانسن، حرکت، فضا و کادر تجسم پیدا کند. آیزنشتاین با الهام از فروید و استانیسلاوسکی، نشان می‌دهد چگونه «کنش مستتر» و «زیرمتن» می‌تواند در واحدهای عینی کنش، در طراحی صحنه و در مسیر حرکت بازیگر روی صحنه یا در قاب سینما متجسد شود. او ابتدا میزانژو را به‌عنوان انتقال تعامل انگیزه‌ها به کنش تعریف می‌کند، سپس در میزانژست به تحلیل ریزترین حرکات بدن، نگاه و دست می‌پردازد و در ادامه، با مثال‌هایی از رمان ابله داستایوفسکی و بابا گوریو بالزاک، نشان می‌دهد چگونه می‌توان متن ادبی را به زنجیره‌ای از اعمال بصری و میزانسن مستدل تبدیل کرد.

چرا باید کتاب میزانژو و میزانژست را بخوانیم؟

کتاب کینو_آگورا: میزانژو و میزانژست امکان نادری برای مواجهه‌ی مستقیم با شیوه‌ی فکرکردن سرگئی آیزنشتاین درباره‌ی میزانسن، بازیگری و فضا فراهم کرده است. خواننده در این متن می‌بیند که چگونه می‌توان از یک جمله‌ی ادبی یا یک موقعیت نمایشی، به طرح دقیق حرکت، ژست و چیدمان صحنه رسید و زیرمتن را در سطح تصویر و کنش عینی خوانا کرد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب کینو_آگورا: میزانژو و میزانژست به دانشجویان و پژوهشگران سینما، تئاتر و مطالعات اجرا، به فیلم‌سازان و کارگردانان علاقه‌مند به طراحی میزانسن، و به کسانی پیشنهاد می‌شود که درگیر تحلیل صحنه، بازیگری و نسبت متن ادبی با تصویر و کنش هستند.

بخشی از کتاب میزانژو و میزانژست

«بر همین سیاق، کنستانین سرگئویچ (استانیسلاوسکی) بر مفهوم «زیرمتن» تأکید می‌کرد؛ جریان تولید معنای حقیقی که موازی با روند ظاهراً متداول گفت‌وگو پیش می‌رود: اهداف حقیقی که تحت پوشش ظاهری کامل پنهان شده است. (همینگوی با دیالوگ‌های پرملاطش عملاً پتکی به سرتان می‌کوبد، درحالی‌که چخوف با کم‌گویی‌های بی‌عیب‌ونقصش به آن تأثیر دست می‌یابد.) کنستانتین سرگئویچ همچون فروید باور داشت که پدیدار، نشانی از سایه‌های پرخاش‌جویانهٔ سرکوب ندارد، بلکه هر دو بی‌شک با هم مرتبط‌اند. علاوه‌بر این، کنستانتین سرگئویچ عقیده ندارد که این انگیزه‌های سرکوب‌شده از سطح عبور و بر آن غلبه می‌کنند. بااین‌حال، اولویت کامل به «زیرمتن» داده می‌شود که از لایه‌های (لباس‌های) متن قابل مشاهده بیرون می‌زند. زیرمتن، تا آنجایی که به هنر تئاتر مربوط می‌شود، اغلب «آنچه را اجرا می‌شود» تعیین می‌کند و بس. و تا حدودی «آنچه نمایش داده می‌شود» درون مرزهایِ آنچه «اجرا می‌شود» باقی می‌ماند. این واقعیت که همین پدیده باید ورای محتوای روان‌شناختی بازیگر و در نتیجه ورای محتوای کنش‌هایش به کلیتی از بیانِ (یا تحققِ) تجسمی، مکانی، و شنیداری، یعنی به کلیت کنش و همچنین تمامی عناصر تولید همچون یک کل گسترش یابد، اساساً در این مکاتب فکری نادیده گرفته می‌شود. درمجموع، این همان چیزی است که در زندگیِ واقعی رخ می‌دهد زمانی که ما عمل می‌کنیم. مشکل زمانی پدید می‌آید که کنش یا نیت خودانگیخته باید با انگیزه توجیه __ آراسته شود.»