کتاب معنا و چیستی برابری

کتاب معنا و چیستی برابری (Nature, culture, and inequality) نوشته توماس پیکتی و ترجمه حسین راغفر و کبری سنگری مهذب گفت‌وگویی گسترده درباره‌ی مفهوم برابری، ریشه‌های نابرابری و امکان‌های دگرگونی آن است. این کتاب دو متن مهم را در خود جای داده است؛ گفت‌وگوی نویسنده با مایکل سندل در مدرسه‌ی اقتصاد پاریس و مقاله‌ی مفصل او با عنوان طبیعت، فرهنگ و نابرابری. انتشارات روزنه این کتاب را منتشر کرده است. بحث‌هایی درباره‌ی تاریخ نابرابری، سوسیالیسم مشارکتی، ناکالاسازی حوزه‌هایی مثل آموزش و سلامت، جهانی‌سازی، شایسته‌سالاری و کرامت کار در این کتاب مطرح شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب معنا و چیستی برابری اثر توماس پیکتی

کتاب معنا و چیستی برابری (طبیعت، فرهنگ و نابرابری) نوشته‌ی توماس پیکتی و مجموعه‌ای از دو متن از این نویسنده است که در کنار هم تصویری فشرده اما چندبعدی از بحث برابری ارائه می‌دهند. بخش نخست حاصل گفت‌وگوی نویسنده با مایکل سندل در مدرسه‌ی اقتصاد پاریس است که در ۹ فصل ارائه شده است. این بخش پرسش «چرا باید نگران نابرابری باشیم؟» تا موضوعاتی مانند مالیات تصاعدی، جهانی‌سازی، شایسته‌سالاری، قرعه‌کشی در پذیرش دانشگاه و نمایندگی سیاسی را دنبال کرده است.همچنین پیوند اقتصاد و اخلاق محور اصلی در این بخش است و برابری نه فقط به‌عنوان مسئله‌ای عددی، بلکه به‌عنوان مسئله‌ی کرامت، مشارکت و خودگردانی جمعی بررسی شده است.

معنا و چیستی برابری در بخش دوم مقاله‌ی طبیعت، فرهنگ و نابرابری را در بر گرفته است که بر پایه‌ی سخنرانی توماس پیکتی در موزه‌ی کوآ برانلی نوشته شده است. نویسنده در این مقاله با استفاده از پایگاه داده‌ی نابرابری جهانی، تاریخ طولانی حرکت به‌سوی برابری را از انقلاب فرانسه تا قرن بیستم میلادی و امروز بازخوانی می‌کند و نشان می‌دهد که نابرابری بیش از آنکه طبیعی باشد، محصول نهادها، روایت‌های فرهنگی و بسیج‌های سیاسی است. مقایسه‌ی کشورهایی مانند سوئد، نروژ، ایالات متحده و جوامع نفتی خاورمیانه، بحث درباره‌ی مالیات بر ثروت جهانی، دولت اجتماعی، ناکالاسازی آموزش و سلامت و نقش جنبش‌های کارگری از دیگر موضوعات این بخش هستند.

کتاب معنا و چیستی برابری در مجموع به ریشه‌های تاریخی نابرابری و نیز به طرح افق‌هایی برای سوسیالیسم مشارکتی و فدرالیسم فراملی پرداخته است. عنوان کامل این اثر در زبان انگلیسی عبارت است از Nature, culture, and inequality: a comparative and historical perspective. عنوان اثر در زبان مبدأ برابر است با Nature, culture et inégalités.

خلاصه کتاب معنا و چیستی برابری

نابرابریْ سرنوشت طبیعی جوامع نیست؛ نتیجه‌ی انتخاب‌های نهادی، سیاسی و فرهنگی است. توماس پیکتی در گفت‌وگو با مایکل سندل سه بُعد اصلی برابری را از هم تفکیک می‌کند؛ دسترسی به کالاهای بنیادین مانند آموزش و سلامت، برابری سیاسی در صدا و رأی و نیز کرامت در روابط اجتماعی. او نشان داده است که در بلندمدت حرکتی تاریخی به‌سوی برابری بیشتر وجود داشته است که از انقلاب‌ها، گسترش حق رأی، دولت اجتماعی و مالیات تصاعدی نیرو گرفته است.

کتاب معنا و چیستی برابری در مقاله‌ی دوم تصویر یادشده را جهانی‌تر می‌کند. نابرابری در این بخش از کتاب به‌عنوان ساختاری فرهنگی و نهادی تحلیل شده است که با روایت‌هایی درباره‌ی «استحقاق»، «شایستگی» و «طبیعت» توجیه می‌شود. نویسنده از ناکالاسازی حوزه‌هایی مانند آموزش و سلامت، محدودکردن شکاف دستمزدی، مالیات بر ثروت جهانی، بازطراحی نظام‌های آموزشی و نمایندگی سیاسی (ازجمله با قرعه‌کشی و سهمیه‌بندی) دفاع کرده و برابری را به‌معنای احیای کرامت و مشارکت دموکراتیک دانسته است؛ نه صرفاً کاهش فاصله‌ی درآمدی.

چرا باید کتاب معنا و چیستی برابری را بخوانیم؟

کتاب معنا و چیستی برابری دو بخش نظری درباره‌ی عدالت، تاریخ نابرابری و پیشنهادهای مشخص سیاستی را کنار هم قرار داده است. این کتاب نشان می‌دهد که چگونه مفاهیمی مثل شایسته‌سالاری، جهانی‌سازی و دولت اجتماعی در عمل بر زندگی گروه‌های مختلف اثر می‌گذارند و چه بدیل‌هایی برای بازطراحی مالیات، آموزش، نمایندگی سیاسی و نظم جهانی می‌توان تصور کرد.

خواندن کتاب معنا و چیستی برابری را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران اقتصاد، علوم سیاسی، جامعه‌شناسی و فلسفه‌ی سیاسی، فعالان اجتماعی، سیاست‌گذاران و همه‌ی کسانی پیشنهاد می‌شود که به موضوعاتی مانند نابرابری، عدالت توزیعی، دولت رفاه، جهانی‌سازی، شایسته‌سالاری و کرامت کار علاقه‌مند هستند.

درباره توماس پیکتی

توماس پیکتی (Thomas Piketty)، اقتصاددان و نویسنده‌ی فرانسوی، در ۷ می ۱۹۷۱ در پاریس به دنیا آمد. او به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین پژوهشگران نابرابری اقتصادی شناخته می‌شود. پس از تحصیل در ریاضیات و اقتصاد و دریافت دکتری درباره‌ی بازتوزیع ثروت، در مؤسسه‌ی فناوری ماساچوست (MIT) تدریس کرد و سپس به مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه، مدرسه‌ی عالی مطالعات علوم اجتماعی، مدرسه‌ی اقتصاد پاریس و همچنین مدرسه‌ی اقتصاد لندن پیوست.

محور اصلی پژوهش‌های توماس پیکتی بررسی تاریخی و آماری نابرابری درآمد و ثروت، انباشت سرمایه و توزیع درآمد در جوامع سرمایه‌داری بوده است. این نویسنده با انتشار کتاب‌های پرفروش گوناگونی توجه جهانی را به مسئله تمرکز ثروت جلب کرده است. او استدلال می‌کند که در کشورهای توسعه‌یافته نرخ بازده سرمایه معمولاً از نرخ رشد اقتصادی بیشتر است و این امر به افزایش نابرابری می‌انجامد؛ ازاین‌رو راهکارهایی مانند مالیات تصاعدی بر ثروت، بازتوزیع درآمد، گسترش آموزش و تقویت نهادهای دموکراتیک را برای اصلاح سرمایه‌داری و کاهش نابرابری پیشنهاد می‌کند.

کتاب‌های «برابری»، «برابری چیست؟»، «سرمایه و ایدئولوژی»، «تاریخچه‌ای مختصر از برابری» و «معنا و چیستی برابری» (Nature, culture, and inequality) نوشته‌ی توماس پیکتی هستند.

جوایز و افتخارات نویسنده

توماس پیکتی به‌عنوان Citation Laureates از سوی Clarivate در سال ۲۰۲۳ انتخاب شد، دکترای افتخاری را از دانشگاه ژوهانسبورگ در سال ۲۰۱۵ دریافت کرد، مدال ریاست دانشگاه (Medalla Rectoral) از Universidad de Chile در سال ۲۰۱۵ به او اعطا و نیز Yrjö Jahnsson Award در سال ۲۰۱۳ و جایزه‌ی «بهترین اقتصاددان جوان فرانسه» (Prix du meilleur jeune économiste de France) در سال ۲۰۰۲ به او اهدا شد.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره کتاب معنا و چیستی برابری

نشریه‌ی Kirkus Reviews این کتاب را مقدمه‌ای روان و خواندنی برای آشنایی با جهان‌بینی توماس پیکتی دانسته است.

بخشی از کتاب معنا و چیستی برابری

«پنجم: شایسته‌سالاری

پیکتی: 

من هنوز کمی نگران اصطلاحاتی هستم که از طرف تو انتخاب می‌شوند. با این حال اجازه بده به بحث شایسته‌سالاری برسیم، زیرا من از طرفداران پروپاقرص کتاب استبداد شایستگی تو هستم، کتابی که بر اهمیت این نوع از آئین یا ایدئولوژی شایستگی‌محور تمرکز می‌کند که در دهه‌های اخیر بسط یافته است. در این کتاب طی تحلیل‌هایت جهانی‌سازی، مالی‌سازی و شایسته‌سالاری [نخبه‌گرایی] را سه ستون نولیبرالیسم معرفی می‌کنی. به نظر من تو برای این موضوع اهمیتی را که شایسته آن است قائل شده‌ای. لذا می‌خواستم در این مورد، و همچنین شاید از همه مهم‌تر اینکه چه راه‌های خروجی از آن هست، سؤالاتی بپرسم؟ در جایی از کتابت از قرعه‌کشی [پذیرش در دانشگاه‌های] اتحادیهٔ آیوی حمایت می‌کنی که کارکرد آن را می‌توان این گونه توضیح داد. فرض کنید در این دانشگاه‌ها مثلاً ۱۰۰ صندلی داشته باشیم. یک آستانهٔ صلاحیت برای پذیرش تعیین می‌کنیم، به طوری‌که ۱۰۰۰ متقاضی با رتبه یا نمرات بالاتر از آستانه مشخص شوند. سپس برای انتخاب ۱۰ درصدی که قرار است پذیرفته شوند قرعه می‌کشیم. »