کتاب آیا نسل بشر باید منقرض شود؟

کتاب آیا نسل بشر باید منقرض شود؟ نوشته تاد می و ترجمه فریده گوینده، پرسشی تکان‌دهنده را به بحث می‌گذارد: آیا ادامه‌ی بقای انسان با توجه به رنجی که به زمین، حیوانات و خودِ انسان‌ها تحمیل شده، هنوز قابل دفاع است؟ این کتاب را نشر لگا منتشر کرده است و از دل بحران اقلیمی، تهدید هسته‌ای، دامداری صنعتی و مسئله‌ی ارزش زندگی انسانی، بحثی فلسفی و اخلاقی می‌سازد. کتاب به‌جای پاسخ‌های فوری، استدلال‌های موافق و مخالف را کنار هم می‌گذارد و خواننده را با یکی از دشوارترین سؤال‌های زمانه روبه‌رو می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آیا نسل بشر باید منقرض شود؟

کتاب آیا نسل بشر باید منقرض شود؟ نوشته تاد می، اثری فلسفی است که از یک پرسش ظاهراً افراطی شروع می‌کند اما خیلی زود نشان می‌دهد این سؤال از دل واقعیت‌های روزمره بیرون آمده است: بحران اقلیمی، تهدید جنگ هسته‌ای، نابودی زیست‌بوم‌ها، رنج گسترده‌ی حیوانات و تردید درباره‌ی ارزش ادامه‌ی حیات انسان. تاد می این موضوع را نه به‌عنوان یک شوک فکری گذرا، بلکه به‌عنوان معضلی اخلاقی بررسی می‌کند. او از همان ابتدا میان چند سطح از بحث فرق می‌گذارد: اضطراب اقلیمی، سوگ اقلیمی، انقراض به‌عنوان فاجعه و انقراض به‌عنوان امکانی که شاید در بعضی جنبه‌ها خیر هم در آن باشد. همین تفکیک‌ها باعث می‌شود بحث کتاب از شعار و واکنش احساسی فاصله بگیرد و به سنجش دقیق‌تر پیامدها برسد.
کتاب آیا نسل بشر باید منقرض شود؟ فقط روی آسیب‌های انسان تمرکز نمی‌کند، بلکه هم‌زمان از خوبیِ انسان‌بودن، شادکامی، معنا، ارزش‌های روایی زندگی و امکان دفاع از ادامه‌ی حضور بشر هم حرف می‌زند. نویسنده در فصل‌های آغازین سناریوهای مختلف انقراض را مرور می‌کند؛ از بحران اقلیمی و همه‌گیری جهانی تا نابودی هسته‌ای و حتی فرض کاهش شدید جمعیت. سپس به سراغ پرسش‌های بنیادی‌تر می‌رود: آیا بیشتر زندگی‌های انسانی ارزش زیستن دارند؟ آیا شادی انسان‌ها می‌تواند دلیلی برای ادامه‌ی نسل باشد؟ رنج حیوانات در این محاسبه چه جایگاهی دارد؟ تاد می در این مسیر با دیدگاه‌هایی مثل فایده‌گرایی، بدبینی فلسفی دیوید بناتار و مسئله‌ی توزیع شادکامی درگیر می‌شود. فضای کتاب جدلی و تأمل‌برانگیز است و به‌جای صدور حکم نهایی، خواننده را وارد فرایندی می‌کند که در آن باید میان رنج، معنا، مسئولیت و امکان تغییر نسبت‌ها را دوباره بسنجد.

خلاصه کتاب آیا نسل بشر باید منقرض شود؟

کتاب آیا نسل بشر باید منقرض شود؟ از این نقطه آغاز می‌شود که انسان نه‌فقط سازنده‌ی هنر، علم و معنا، بلکه عامل بخش بزرگی از ویرانی‌های زیست‌محیطی و رنج موجودات دیگر هم بوده است. تاد می می‌پرسد اگر انقراض همه‌ی گونه‌ها دیر یا زود رخ می‌دهد، آیا برای انسان بهتر است این پایان زودتر اتفاق بیفتد یا ادامه‌ی بقا هنوز توجیه اخلاقی دارد؟ او در ادامه سناریوهای مختلف نابودی بشر را بررسی می‌کند و بعد به ارزش زندگی انسانی، شادکامی، خودفریبی، معنا و نسبت میان خوشی انسان و رنج حیوانات می‌رسد. خلاصه‌ی بحث کتاب این است که پاسخ این سؤال نه با احساسات صرف روشن می‌شود و نه با یک معیار ساده، بلکه به سنجش هم‌زمان چندین ارزش اخلاقی نیاز دارد.

چرا باید کتاب آیا نسل بشر باید منقرض شود؟ را بخوانیم؟

دلایل خواندن این کتاب را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب یکی از دشوارترین پرسش‌های اخلاقی درباره‌ی بقای انسان را به‌صورت مستقیم و استدلالی مطرح می‌کند.
• خواننده را وادار می‌کند نسبت میان بحران اقلیمی، رنج حیوانات و مسئولیت انسانی را دقیق‌تر بسنجد.
• بحث را فقط بر ویرانی‌های بشر متمرکز نمی‌کند و هم‌زمان از ارزش زندگی، شادکامی و معنا هم دفاع‌ها و تردیدها را کنار هم می‌گذارد.
• چند سناریوی متفاوت برای انقراض انسان را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد هرکدام پیامد اخلاقی یکسانی ندارند.
• با طرح دیدگاه‌هایی مثل فایده‌گرایی و بدبینی فلسفی، امکان مقایسه‌ی چند چارچوب فکری را فراهم می‌کند.
• برای کسانی که می‌خواهند از بحث‌های کلی درباره‌ی محیط‌زیست و اخلاق به سطحی عمیق‌تر برسند، مواد فکری زیادی فراهم می‌آورد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به فلسفه‌ی اخلاق که می‌خواهند یک مسئله‌ی حاد و بحث‌برانگیز را از زاویه‌های مختلف بررسی کنند.
• خوانندگانی که درباره‌ی بحران اقلیمی، نابودی زیست‌بوم‌ها و مسئولیت انسان دغدغه دارند.
• کسانی که می‌خواهند نسبت میان ارزش زندگی انسانی و رنج موجودات دیگر را دقیق‌تر بفهمند.
• مخاطبانی که از کتاب‌های پرسش‌محور و استدلالی لذت می‌برند.
• دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌های فلسفه، اخلاق، محیط‌زیست و مطالعات حیوانات.

بخشی از کتاب آیا نسل بشر باید منقرض شود؟

«ساعت سه صبح است؛ دقیق‌تر بگویم، ۳:۱۲. این را می‌دانی، چون همین الان دوباره به ساعت نگاه کردی. باز هم. در این ساعت شب، به چه‌چیز فکر می‌کنی؟ به بحران اقلیمی فکر می‌کنی، گرچه شاید اسمش را این نگذاری. به سیل‌هایی فکر می‌کنی که همین تازگی‌ها در بخش میانی شمال آمریکا جاری شده. یا شاید به آن یکی در نیویورک. به آتش‌سوزی‌های کالیفرنیا فکر می‌کنی؛ یا آن‌هایی که در یونان زبانه می‌کشند. به هشدار گردباد اخیر در جایی که زندگی می‌کنی فکر می‌کنی، جایی که هیچ‌وقت طوفان نمی‌آمده.
ذهنت می‌رود سمت جنگ اوکراین و ولادیمیر پوتین، که مردم اوکراین را تهدید به استفاده از سلاح هسته‌ای می‌کند. آیا این اتفاق می‌افتد؟ باید برایش آماده شوی؟ اصلاً چطور می‌شود برای چنین چیزی آماده شد؟
سپس افکارت کمی جلوتر می‌رود. بحران اقلیمی. سلاح‌های هسته‌ای. ما این کار را کردیم. بشر این‌کار را انجام داد. حقیقت ندارد که گونه‌ای دیگر از حیوانات از جا برخاست و به ما دستور داد کره‌ی زمین را نابود کنیم. همه‌ی این کارها را خودِ ما انجام دادیم. ما مقصریم.
اما به‌راستی این‌قدر مسخره است؟ نه منظورم آن همایش برای حیوانات نیست که واقعاً هم مسخره است. اینکه انسان‌ها دارند زندگی بسیاری از هم‌نوعان ما روی این سیاره را نابود می‌کنند، یا اینکه ممکن است وارد جنگی شویم که زندگی را برای دیگران غیرقابل تحمل کند، هیچ‌کدام از این افکار آن‌قدرها هم مسخره نیستند.»