کتاب دوستی در عصر اقتصاد

کتاب دوستی در عصر اقتصاد (مقاومت در برابر نیروهای نولیبرالیسم) نوشته تاد می و ترجمه کاوه بهبهانی است و نشر نی در سال ۱۴۰۱ آن را منتشر کرده است. نویسنده در این اثر، رابطه‌ی میان دوستی و مناسبات اقتصادی را بررسی می‌کند. پرسش اصلی نویسنده این است که منطق بازار چگونه بر نگاه انسان به خودش و رابطه‌اش با دیگران اثر می‌گذارد. او دوستی عمیق را یکی از راه‌های فاصله‌گرفتن از روابط مبتنی‌بر سود و منفعت می‌داند، بدون اینکه آن را راه‌حلی برای همه‌ی مسائل سیاسی معرفی کند. بحث درباره‌ی دو شخصیت مصرف‌کننده و کارآفرین نیز بخش مهمی از مسیر استدلال نویسنده را شکل می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دوستی در عصر اقتصاد اثر تاد می

کتاب دوستی در عصر اقتصاد (Friendship in an age of economics: resisting the forces of neoliberalism)، نوشته‌ی تاد می، اثری در حوزه‌ی فلسفه‌ی سیاسی و اجتماعی است که رابطه‌ی میان زندگی شخصی و مناسبات اقتصادی را بررسی می‌کند. نویسنده نولیبرالیسم را تنها مجموعه‌ای از سیاست‌های اقتصادی نمی‌داند و به تأثیر آن بر خواسته‌ها، احساسات و شیوه‌ی ارتباط انسان‌ها نیز توجه دارد. سؤال او این است که نیروهای اجتماعی و اقتصادی چگونه بر شکل‌گیری شخصیت و رفتار افراد اثر می‌گذارند.

مفهوم فیگور در اندیشه‌ی میشل فوکو یکی از ابزارهای اصلی تاد می برای توضیح این فرایند است. فیگور در اینجا به شخصیتی اشاره دارد که مجموعه‌ای از رفتارها و مناسبات اجتماعی در شکل‌گیری آن نقش دارند. نویسنده این مفهوم را با نمونه‌ی آرمانی ماکس وبر مقایسه می‌کند و توضیح می‌دهد که هیچ انسانی را نمی‌توان به یک فیگور مشخص محدود کرد. افراد هم‌زمان تحت‌تأثیر نیروهای مختلف قرار دارند و همین موضوع امکان فاصله‌گرفتن از الگوهای مسلط را فراهم می‌کند. در چنین زمینه‌ای، دوستی اهمیت می‌یابد، زیرا می‌تواند فضایی برای شکل‌گیری رابطه‌ای فراهم کند که معیارهای اقتصادی بر آن حاکم نیست.

کتاب دوستی در عصر اقتصاد در هشت فصل تنظیم شده است. تاد می با بررسی تأثیر مناسبات اقتصادی بر زندگی انسان آغاز می‌کند و به این پرسش می‌رسد که دوستی چگونه می‌تواند امکان رابطه‌ای متفاوت را فراهم کند.

خلاصه کتاب دوستی در عصر اقتصاد

تاد می در این کتاب، بحث را با این پرسش آغاز می‌کند که چرا انسان‌ها گاهی نظمی اقتصادی را می‌پذیرند که ممکن است به زیانشان باشد. از نظر او، پاسخ این پرسش فقط در منافع مالی یا ناامیدی از تغییر خلاصه نمی‌شود. مناسبات اقتصادی بر خواسته‌های انسان و تصویری که از خودش دارد، اثر می‌گذارند. نویسنده برای توضیح این فرایند، دو فیگور مصرف‌کننده و کارآفرین را بررسی می‌کند. البته هیچ‌یک از این دو فیگور نمی‌توانند تمام ابعاد شخصیت انسان را توضیح دهند. انسان‌ها تحت‌تأثیر نیروهای مختلف شکل می‌گیرند و همین امر امکان فاصله‌گرفتن از الگوهای مسلط را به وجود می‌آورد. در این میان، دوستی عمیق می‌تواند رابطه‌ای متفاوت با روابط مبتنی‌بر سود و منفعت ایجاد کند. چنین رابطه‌ای ممکن است شیوه‌ی دیگری از زندگی را پیش روی افراد بگذارد و در برخی شرایط، زمینه‌ای برای شکل‌گیری هم‌بستگی سیاسی فراهم کند. این کتاب دوستی را به‌عنوان یکی از امکان‌های مقاومت در برابر منطق اقتصادی بررسی می‌کند و به نقش روابط انسانی در شکل‌دادن به شیوه‌ای متفاوت از زندگی می‌پردازد.

چرا باید کتاب دوستی در عصر اقتصاد را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب دوستی در عصر اقتصاد را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تأثیر مناسبات اقتصادی بر شخصیت، خواسته‌ها و روابط انسان‌ها را بررسی می‌کند.
• بحث درباره‌ی فیگورها نشان می‌دهد که نیروهای اجتماعی چگونه در شکل‌گیری رفتار و هویت افراد نقش ایفا می‌کنند.
• این کتاب تفاوت میان رابطه‌ی مبتنی‌بر منفعت و رابطه‌ی عمیق و انسانی را روشن می‌کند.
• این اثر رابطه‌ی میان تغییر در زندگی شخصی و شکل‌گیری هم‌بستگی اجتماعی و سیاسی را بررسی می‌کند.

خواندن کتاب دوستی در عصر اقتصاد را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب دوستی در عصر اقتصاد به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به فلسفه‌ی سیاسی و اجتماعی و بحث درباره‌ی تأثیر اقتصاد بر زندگی روزمره.
• خوانندگانی که درباره‌ی ماهیت دوستی و تفاوت آن با روابط مبتنی‌بر منفعت کنجکاوند.
• کسانی که می‌خواهند با مفهوم فیگور در اندیشه‌ی فوکو و ارتباط آن با مناسبات اجتماعی آشنا شوند.
• مخاطبانی که به بحث درباره‌ی نولیبرالیسم، مقاومت و امکان شکل‌گیری روابط انسانی متفاوت علاقه دارند.

درباره تاد می

تاد می (متولد ۱۳ مه ۱۹۵۵) فیلسوف سیاسی آمریکایی و از چهره‌های شناخته‌شده‌ی فلسفه‌ی معاصر است. او آثار متعددی در زمینه‌ی آنارشیسم، پساساختارگرایی، فلسفه‌ی سیاسی، اگزیستانسیالیسم و فلسفه‌ی اخلاق منتشر کرده است.

می در سال ۱۹۸۹ دکترای فلسفه‌ی قاره‌ای را از دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا دریافت کرد. او بیش از سه دهه در حوزه‌ی فلسفه‌ی اخلاق و فلسفه‌ی سیاسی تدریس کرده و از سال ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۲ استاد فلسفه در دانشگاه کلمسون بوده است. می از سال ۲۰۲۲ نیز به‌عنوان مدرس فلسفه در کالج وارن ویلسون فعالیت کرده و در برنامه‌های آموزش فلسفه برای زندانیان مشارکت کرده است.

بخش مهمی از پژوهش‌های تاد می به اندیشه‌ی فیلسوفان متأخر فرانسوی، ازجمله میشل فوکو، ژیل دلوز و ژاک رانسیر، اختصاص دارد. کتاب فلسفه‌ی سیاسی آنارشیسم پساساختارگرا از آثار مهم اوست و یکی از نخستین آثاری است که مفهوم آنارشیسم پساساختارگرا یا پساآنارشیسم را به‌صورت منسجم مطرح کرده است. او در سال‌های اخیر به موضوعاتی مانند رنج، آسیب‌پذیری، معنای زندگی، دوستی، اخلاق و زیستن شرافتمندانه پرداخته و آثاری نیز برای مخاطبان عمومی منتشر کرده است.

تاد می در کنار فعالیت‌های دانشگاهی، در حوزه‌های اجتماعی نیز فعال بوده و در کارزارهای مدنی و دانشگاهی شرکت کرده است.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

تاد می برای فعالیت‌های علمی و آموزشی خود چندین جایزه و عنوان دانشگاهی دریافت کرده است. مقاله‌ی «وزن گذشته» او در سال ۲۰۱۴ در میان پنج مقاله‌ی برتر فلسفه‌ی عمومی انجمن فلسفی آمریکا قرار گرفت. او همچنین در سال ۲۰۰۹ عنوان استاد یادبود علوم انسانی کلاس ۱۹۴۱ دانشگاه کلمسون و در سال ۲۰۰۴ جایزه‌ی جان بی. و تلما ای. جنتری را برای تدریس دریافت کرد. کتاب مرگ او نیز در سال ۲۰۰۹ در فهرست کتاب‌های برگزیده‌ی سال فایننشال تایمز قرار گرفت.

بخشی از کتاب دوستی در عصر اقتصاد

«روزگار سختی است. به قول برخی روزگار سیاهی است. همین حالا که دارم این سطور را می‌نویسم، در پاییز ۲۰۱۰، بیکاری در ایالات متحده حدود ۱۰ درصد است. در پی ترکیدن حباب مسکن بسیاری از مردم خانه‌های خود را از دست دادند. محیط زیست به‌خاطر گرمایش جهانی و کاهش منابع که حاصل تقریباً دو قرن بهره‌کشی است بعید نیست از ما آدم‌ها انتقام بگیرد. عصبانیت از دست مهاجران و از دست اعضای سایر ادیانْ روابط اجتماعی ما را مسموم کرده و به بیگانه‌هراسی دامن زده است. قطبی‌شدن سیاسی نه‌تنها از اعتمادبه سیاستمداران که از اعتماد به خودِ فرایندهای حاکمیت نیز می‌کاهد. همین قطبی‌شدن سیاسی علت ایجاد احزاب خشم‌آگینی مانند حزب تی۱ است. روزگاری مردم رسانه‌های خبری را مانع بروز بدرفتاری‌های عمومی می‌دیدند و آن‌ها را وجدان غیررسمی شهروندی می‌دانستند، اما امروزه دیگر مردم فرقی میان این رسانه‌ها با بلندگوی چپی‌ها یا بلندگوی راستی‌ها نمی‌بیند یا رسانه را نوعی سرگرمی پرهیاهو می‌دانند.»