کتاب معرفی تدریس مشارکتی و تاثیر آن در یادگیری

کتاب معرفی تدریس مشارکتی و تاثیر آن در یادگیری نوشته‌ی سعدیه حسن‌نیا، صدیقه درخشان و فرزانه آبادیان به بررسی مفهوم تدریس فعال و مشارکتی در کلاس‌های درس و مقایسه‌ی آن با روش سنتی سخنرانی پرداخته است. انتشارات الماس قرمز آن را منتشر کرده است. نویسندگان در این کتاب ضمن توضیح مبانی نظری تدریس و یادگیری، انواع روش‌های مشارکتی، مراحل اجرای آن‌ها و نتایج یک پژوهش میدانی درباره‌ی تأثیر این روش‌ها بر پیشرفت تحصیلی و مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان را گزارش کرده‌اند. تمرکز اصلی اثر بر کلاس‌های دوره‌ی راهنمایی و درس عربی است و ساختار آن از مبانی نظری تا تحلیل آماری داده‌ها پیش می‌رود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب معرفی تدریس مشارکتی و تاثیر آن در یادگیری

کتاب معرفی تدریس مشارکتی و تاثیر آن در یادگیری با طرح این پرسش آغاز می‌شود که تدریس امروز باید فراتر از «انتقال معلومات» باشد و معلم چگونه می‌تواند دانش‌آموز را از شنونده‌ی منفعل به سازنده‌ی فعال دانش تبدیل کند. سعدیه حسن‌نیا در کنار صدیقه درخشان و فرزانه آبادیان در فصل مقدمه نشان داده‌اند که شتاب تحولات علمی و تکنولوژیک، نظام آموزشی را ناچار کرده است از الگوی استادمحور فاصله بگیرد و به سمت یادگیری فعال، تفکر انتقادی و حل مسئله حرکت کند. کتاب معرفی تدریس مشارکتی و تاثیر آن در یادگیری در سه فصل اصلی تنظیم شده است. در فصل اول، مفاهیم پایه‌ای مانند تدریس فعال و غیرفعال، انگیزش، پردازش اطلاعات، طرح درس، روش تدریس و تقسیم‌بندی روش‌ها به سنتی و نوین توضیح داده شده است. سپس به‌تفصیل به تفاوت روش سخنرانی و روش‌های مشارکتی پرداخته شده و مزایا و معایب هرکدام در کلاس‌های واقعی مدرسه بررسی شده است. در فصل دوم کتاب معرفی تدریس مشارکتی و تاثیر آن در یادگیری، نویسندگان به سراغ نظریه‌های تدریس و تاریخچه‌ی روش‌های فعال رفته‌اند و الگوهای مختلفی مانند حل مسئله، بحث گروهی، پرسش و پاسخ، بارش مغزی، تقسیم موضوع، طرح کارایی تیم و انواع ساختارهای یادگیری مشارکتی را معرفی کرده‌اند. برای هر روش، مراحل اجرا، نقش معلم و دانش‌آموز و شرایط کلاس توضیح داده شده است. فصل سوم کتاب معرفی تدریس مشارکتی و تاثیر آن در یادگیری به بخش پژوهشی اختصاص دارد. در این بخش، طرح یک مطالعه‌ی میدانی روی دانش‌آموزان پسر دوره‌ی راهنمایی تشریح شده است؛ از جامعه و نمونه‌ی آماری تا ابزار پرسش‌نامه، نحوه‌ی اجرای دو نوع تدریس (سخنرانی و مشارکتی)، جداول توزیع فراوانی، نمودارها و آزمون‌های آماری. در پایان، نویسندگان نتایج را جمع‌بندی کرده‌اند؛ از جمله این‌که نوع روش تدریس با پیشرفت تحصیلی، میزان مشارکت و رضایت دانش‌آموزان رابطه‌ی معنادار دارد و می‌تواند کیفیت یادگیری را تغییر دهد.

خلاصه کتاب معرفی تدریس مشارکتی و تاثیر آن در یادگیری

این کتاب نشان می‌دهد که تدریس زمانی اثربخش است که دانش‌آموز در فرایند یادگیری درگیر شود، سؤال بپرسد، توضیح دهد، با هم‌کلاسی‌ها گفت‌وگو کند و در ساختن دانش نقش داشته باشد. نویسندگان ابتدا مفهوم تدریس را از «گفتن معلم» به «سازمان‌دهی تجربه‌ی یادگیری» بازتعریف کرده‌اند و سپس دو قطب اصلی کلاس را مقایسه کرده‌اند: روش سخنرانی به‌عنوان شیوه‌ای معلم‌محور و روش‌های مشارکتی به‌عنوان رویکردی دانش‌آموزمحور. در ادامه، انواع ساختارهای مشارکتی مانند بحث گروهی، جیگ‌سا، گروه‌های دو نفره، طرح کارایی تیم و کلاس‌های ناهمگن معرفی شده است. کتاب نشان داده است که چگونه این ساختارها می‌توانند عزت‌نفس، مسئولیت‌پذیری، مهارت گفت‌وگو، تحمل نظر مخالف و انگیزش درونی را تقویت کنند. بخش پایانی، نتایج یک پژوهش میدانی را گزارش کرده است که در آن، تدریس مشارکتی با تدریس سنتی مقایسه شده و رابطه‌ی نوع روش با نمره، رضایت و میزان مشارکت دانش‌آموزان تحلیل شده است.

چرا باید کتاب معرفی تدریس مشارکتی و تاثیر آن در یادگیری را بخوانیم؟

این کتاب تصویری نسبتاً کامل از آن‌چه در کلاس مشارکتی رخ می‌دهد ارائه کرده است؛ از تعریف مفاهیم تا مراحل اجرای روش‌ها و تحلیل نتایج یک پژوهش واقعی. خواننده با مزایا و محدودیت‌های هر روش، نقش تازه‌ی معلم به‌عنوان راهنما و تأثیر ساختار گروه‌ها بر یادگیری آشنا می‌شود و می‌تواند برای طراحی کلاس‌های فعال و مشارکتی ایده‌های مشخص به‌دست آورد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به معلمان دوره‌ی ابتدایی و متوسطه، دانشجویان رشته‌های علوم تربیتی و آموزش، مربیان دوره‌های ضمن‌خدمت و مدیران مدارس پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال شناخت دقیق‌تر روش‌های تدریس مشارکتی، مقایسه‌ی آن با سخنرانی و استفاده از نتایج پژوهش‌های میدانی در برنامه‌ریزی آموزشی هستند.