کتاب فرهنگ بصری جنسیت لایق در دهه شصت ایران

کتاب فرهنگ بصری جنسیت لایق در دهه شصت ایران نوشتۀ حامد طاهری کیا و حسین داوودی و سینا داوری است. این کتاب را انتشارات اندیشه احسان منتشر کرده است.

درباره کتاب فرهنگ بصری جنسیت لایق در دهه شصت ایران

مسئلهٔ کتاب فرهنگ بصری جنسیت لایق در دهه شصت ایران پرداختن به مهم‌ترین دورۀ تاریخ نظام جمهوری اسلامی یعنی دهۀ ۱۳۶۰ است. ابتدای دهۀ ۱۳۶۰ دوران چرخش از نظام فرهنگی پهلوی به نظام فرهنگی جمهوری اسلامی است که این چرخش در سال ۱۳۵۹ با جنگ ۸سالۀ ایران و عراق پیوند می‌خورد؛ به همین ترتیب تا آخر دهۀ ۱۳۶۰، گفتمان انقلابی بـه گفتمان جنگ تبدیل می‌شود. دهۀ ۱۳۶۰ با رویدادهای بسیاری همراه است که در ادبیات پژوهشی تاریخی و سیاسی متأخر ایران این دوره به فراموشی سپرده شده و در پیش‌فرض‌ها گیرکرده است.

ازاین‌رو، نویسنده‌ها در کتاب حاضر به‌دنبال یکی از مهم‌ترین سیاست‌های فرهنگی دهۀ ۱۳۶۰ به‌منظور تولید و ترویج الگوهای هویت مردانه و زنانه‌ای هستند که نظام سیاسی و فرهنگی جمهوری اسلامی در پی تربیت آن بود؛ الگوهای هویت جنسیتی که آمادۀ ایثار و جهاد در راه آرمان‌های جمهوری اسلامی است. براین‌اساس نویسنده‌ها این الگوهای هویت جنسیتی را به‌مثابهٔ مردانگی و زنانگی ایدئال از نظر سیاست فرهنگی جمهوری اسلامی می‌دانند. بررسی هویت مردانگی و زنانگی ایدئال دهۀ ۱۳۶۰ ایران، به‌صورت ۲ پژوهش جدا از یکدیگر بود که بیش از یک سال بر آن وقت صرف شد. نویسنده‌ها پروژۀ مردانگی را به ۲ بخش قبل و بعد از انقلاب تقسیم کردند؛ بنابراین گونه‌ای از مردانگی مسئلۀ آن‌ها بود که دست به انقلاب زد و سپس در جنگ شرکت کرد، اما در پروژۀ مطالعۀ زنانگی باتوجه‌به اهداف پژوهش فقط زنانگی بعد از انقلاب را بررسی کرده‌اند.

خواندن کتاب فرهنگ بصری جنسیت لایق در دهه شصت ایران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

علاقه‌مندان به جامعه‌شناسی می‌توانند از مخاطبان این کتاب باشند.

بخشی از کتاب فرهنگ بصری جنسیت لایق در دهه شصت ایران

«برآمدن، الگوهای جنسیتی نژادی هویتی و قومیتی همگی در دوران مدرن بافرهنگ بصری که حاصل از هرچه ماشینی‌شدن آن بود همراه است. دستگاه دوربین عکاسی جهان را در قالب بصری‌اش از نو آفرینش داد. در اینجا ما نمی‌گوییم که جهان توسط تصویر باز آفرینش شد؛ بلکه آفرینش نو با باز آفرینش دارای تفاوت‌های هستی‌شناختی است. بازآفرینی مبتنی بر الگوهای از پیش‌آمده است درحالی‌که آفرینش نو دارای توان تولید الگوهای جدید است به همان میزان نیز به‌کارگیری مفهوم بازنمایی در تحلیل‌های فرهنگی و هنری باید در مقیاس مشخصی به کار رود. بازنمایی تلاش نظام گفتمانی برای تولید و بازتولید نشانه‌های مشروع باهدف تکرار آن‌ها است تا با ایجاد انباشت نشانه‌ها الگوهای جدید فرهنگی شکل بگیرد. پس وقتی تحلیل بازنمایی را به کار می‌گیریم مشغول به بررسی سامانه‌ای هستیم که نشانه‌های الگوساز تولید و بازتولید می‌شود. اما در آفرینش نو ما به‌جای بازنمایی با نمایان‌شدن جدید جهان روبه‌رو هستیم. الگوهای جدید در مناسبات سیاسی، فرهنگی و اجتماعی ظهور پیدا می‌کند که بازتولید موقعیت پیشینی خود نیست؛ هرچند که باقی‌مانده‌هایی از آن را در خود دارد. تاریخ در اینجا امر پیشینی و مسلم نیست؛ بلکه تاریخ نیرویی در میان نیروهای دیگر برای تولید وضعیت جدید است. بدین منظور، صحبت از نمایان‌شدگی به‌واسطۀ ماشین فرهنگ بصری اشاره به ظهور الگوهای جدید هویتی، جنسیتی، نژادی و قومیتی دارد.»