کتاب صوتی گفت‌ و گو با غریبه‌ ها

کتاب صوتی گفت‌ و گو با غریبه‌ ها (Talking to strangers)، نوشته مالکوم گلدول و ترجمه فاطمه علی پور تنگسیری، شنونده را به میانه‌ی صحنه‌ی برخوردهای پرتنش میان آدم‌هایی کاملاً ناآشنا می‌برد؛ از توقف ساده‌ی یک خودرو در بزرگراهی در تگزاس تا اتاق‌های دربسته‌ی سرویس‌های جاسوسی، دفتر نخست‌وزیر بریتانیا در آستانه‌ی جنگ جهانی و اتاق‌های بازجویی ارتش آمریکا. اثر صوتی حاضر با گویندگی تایماز رضوانی توسط نوین کتاب گویا منتشر شده است. این کتاب صوتی با کنار هم‌ گذاشتن روایت‌های واقعی از زندگی ساندرا بلاند، جاسوس‌های کوبایی، برنی مدآف، جری سندوسکی، آماندا ناکس، سیلویا پلات و مواجهه‌ی تاریخی کورتس و مونته‌زوما، به این سؤال می‌پردازد که چرا در مواجهه با غریبه‌ها این‌همه اشتباه می‌کنیم.

درباره کتاب صوتی گفت‌ و گو با غریبه‌ ها اثر مالکوم گلدول

کتاب صوتی گفت‌ و گو با غریبه‌ ها (هزارتوی شناخت دیگران) با روایت ماجرای ساندرا بلاند در تابستان ۲۰۱۵ آغاز می‌شود؛ زنی سیاه‌پوست که به‌خاطر یک تخلف رانندگی ساده در تگزاس متوقف شد، درگیر مشاجره‌ای طولانی با افسر پلیس شد و سه روز بعد در سلول زندان خودکشی کرد. مالکوم گلدول نشان می‌دهد که برخورد دو غریبه، وقتی جنسیت، نژاد، قدرت و موقعیت اجتماعی‌شان متفاوت است، چگونه می‌تواند به فاجعه ختم شود. او به خشونت پلیس علیه سیاه‌پوستان، جنبش «زندگی سیاه‌پوست‌ها مهم است» و فهرستی از نام‌ها و پرونده‌هایی پرداخته است که در رسانه‌ها تکرار و سپس به‌تدریج از حافظه‌ی جمعی محو شده‌اند.

کتاب صوتی گفت‌ و گو با غریبه‌ ها به قرن ۱۶ میلادی می‌رود و ملاقات کورتس و مونته‌زوما را به‌عنوان نمونه‌ای از رویاروییِ دو جهان کاملاً بیگانه روایت می‌کند. زبان، فرهنگ و حتی شیوه‌ی احترام‌گذاشتن در این دو جهان آن‌قدر با یکدیگر متفاوت است که ترجمه‌ی تحت‌اللفظی حرف‌ها، معنایی کاملاً وارونه می‌سازد.مالکوم گلدول اثر حاضر را در چند بخش تحلیلی نوشته است.

گفت‌ و گو با غریبه‌ ها نخستین‌بار در ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۹ میلادی منتشر شد.

خلاصه کتاب صوتی گفت‌ و گو با غریبه‌ ها

انسان‌ها در مواجهه با غریبه‌ها هم در تشخیص دروغ و صداقت ضعیفند و هم در تفسیر رفتار و احساسات دیگران. مالکوم گلدول برای توضیح این نظر، دو معما را مطرح می‌کند. معمای اول این است که چرا وقتی غریبه‌ای به چشمانمان نگاه می‌کند و دروغ می‌گوید، متوجه نمی‌شویم. معمای دوم این است که چگونه گاهی دیدن یک غریبه، برای شناخت او بدتر از ندیدنش است. نویسنده برای پاسخ به معمای اول، مفهوم «پیش‌فرض حقیقت» را مطرح می‌کند؛ این گرایش عمیق را که انسان‌ها به‌طور پیش‌فرض حرف دیگران را راست فرض می‌کنند؛ مگر اینکه شواهد بسیار قوی خلافش را ثابت کند.

پیش‌فرض باعث شده است که افسران سیا سال‌ها فریب مأموران دوجانبه‌ی کوبایی را بخورند، تحلیلگران و همکاران آنا مونتس به او اعتماد کنند، سرمایه‌گذاران و نهادهای نظارتی در برابر برنی مدآف کور شوند و مدیران دانشگاهی در پرونده‌ی جری سندوسکی دیر متوجه عمق فاجعه شوند. در این روایت‌ها، نه جاسوس‌ها نابغه‌اند و نه قربانیان کاملاً ساده‌لوح. مسئله این است که ساختار ذهنی و نهادی ما بر اعتماد بنا شده است و خروج از این حالت فقط وقتی رخ می‌دهد که «نقطه‌ی شکست» برسد.

مالکوم گلدول برای معمای دوم به دادگاه‌های نیویورک و تصمیم‌گیری قاضی‌ها درباره‌ی وثیقه می‌پردازد. او نشان می‌دهد الگوریتمی که فقط بر اساس سن و سابقه‌ی کیفری تصمیم می‌گیرد، در پیش‌بینی خطرناک‌بودن متهمان بسیار بهتر از قاضی‌هایی عمل کرده است که متهم را می‌بینند، با او حرف می‌زنند و به احساسشان تکیه می‌کنند. این نمونه‌ای از موقعیتی است که در آن اطلاعات چهره، لحن، زبان بدن و حضور فیزیکی نه‌تنها کمکی به شناخت نمی‌کند، بلکه قضاوت را منحرف می‌کند.

نویسنده موضوع یادشده را با مفهوم «توهم شفافیت» پیوند می‌زند و در بخش‌های پایانی به آزمایش‌های روان‌شناختی اشاره می‌کند تا نشان دهد که انسان‌ها درباره‌ی خودشان محتاط و درباره‌ی دیگران قاطع قضاوت می‌کنند. درک غریبه‌ها آسان نیست. اعتماد یا سوءظن افراطی، هر دو، می‌توانند خطرناک باشند و جوامعی که شیوه‌ی گفت‌وگو با غریبه‌ها را یاد نگرفته‌اند، ناگزیر با جنایت، سوءاستفاده، جنگ و شکست‌های بزرگ روبه‌رو می‌شوند.

چرا باید کتاب صوتی گفت‌ و گو با غریبه‌ ها را بشنویم؟

کتاب صوتی گفت‌ و گو با غریبه‌ ها فرصتی است برای بازنگری در یکی از بدیهی‌ترین عادت‌های ذهنی. این عادت ذهنیْ شیوه‌ی قضاوت‌کردن درباره‌ی آدم‌هایی است که شناختی از آن‌ها وجود ندارد. کتاب صوتی حاضر نشان می‌دهد تصمیم‌هایی که در چند ثانیه درباره‌ی یک راننده، متهم، سیاست‌مدار یا همکار گرفته می‌شود، می‌تواند پیامدهایی به‌اندازه‌ی خودکشی در زندان، نابودی یک امپراتوری مالی، آغاز جنگ یا فروپاشی شبکه‌های اطلاعاتی را به همراه داشته باشد.

شنیدن کتاب صوتی گفت‌ و گو با غریبه‌ ها را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب صوتی به کسانی پیشنهاد می‌شود که به موضوعاتی مانند روان‌شناسی اجتماعی، قضاوت و تصمیم‌گیری، جرم و عدالت، سیاست و رسانه علاقه‌مند هستند. همچنین اثر حاضر به دانشجویان و فعالان حوزه‌های حقوق، علوم سیاسی، روزنامه‌نگاری، پلیس و نیروهای انتظامی، مشاوران، مدیران منابع انسانی و هر فردی که در کارش مدام با افراد ناآشنا سروکار دارد، پیشنهاد شده است.

درباره مالکوم گلدول

مالکوم گلدول (Malcolm Gladwell)، متولد ۳ سپتامبر ۱۹۶۳، از نویسندگان و روزنامه‌نگاران و سخنوران اهل کانادا محسوب می‌شود که زادگاهش همپشایر در انگلستان بوده است. او در سال‌های تحصیل در دبیرستان به رقابت‌های دو روی آورد و در ۱۴سالگی عنوان نخست دوی ۱۵۰۰ متر را کسب کرد. این نویسنده در سال ۱۹۸۴ با اخذ مدرک تاریخ از دانشگاه تورنتو فارغ‌التحصیل شد.

مالکوم گلدول در سال ۱۹۸۷ فعالیت خود را در بخش‌های اقتصادی و علمی روزنامه‌ی واشنگتن پست آغاز کرد. همکاری او با این نشریه تا سال ۱۹۹۶ ادامه پیدا کرد. این نویسنده از سال ۱۹۹۶ به کادر تحریریه‌ی نشریه‌ی نیویورکر پیوست. از میان آثار مالکوم گلدول می‌توان اشاره کرد به «گفت‌ و گو با غریبه‌ ها» (Talking to Strangers)، «تافته‌‌های جدابافته؛ داستان موفقیت انسان‌های بزرگ و راز استعدادهای درخشان» (Outliers) و «یک نگاه».

جوایز و افتخارات نویسنده

مالکوم گلدول به‌سبب نفوذ و اثرگذاری‌اش در زمینه‌ی روان‌شناسی و جامعه‌شناسی، در سال ۲۰۰۵ میلادی، در فهرست ۱۰۰ شخصیت تأثیرگذار مجله‌ی تایم جای گرفت. او موفق به دریافت جایزه‌ی ملی مجله (National Magazine Award) شد و لوح تقدیر انجمن روان‌شناسی آمریکا را به دست آورد. برخی از دیگر افتخارات این نویسنده در فهرست زیر آمده است:

• سال ۲۰۰۷: نخستین «جایزه‌ی برتری در گزارش‌دهی مسائل اجتماعی» را از انجمن جامعه‌شناسی آمریکا دریافت کرد.
• سال ۲۰۰۷: مدرک دکترای افتخاری را از دانشگاه واترلو (University of Waterloo) دریافت کرد.
• سال ۲۰۱۱: به عضویت نشان کانادا (Member of the Order of Canada) درآمد (پنجمین نشان عالی افتخار در نظام مدال‌ها و نشان‌های کانادا).
• سال ۲۰۱۱: مدرک دکترای افتخاری را از دانشگاه تورنتو (University of Toronto) دریافت کرد.
• سال ۲۰۲۴: برنده و دریافت‌کننده‌ی جایزه‌ی پیشگامان صوتی (Audio Vanguard Award) از سوی جشنواره‌ی On Air Fest شد.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره این کتاب

تایمز (The Times): گفت‌ و گو با غریبه‌ ها کتابی خیره‌کننده است که ایده‌های آن به‌آرامی آشکار می‌شوند. آرای نویسنده الهام‌بخش و متقاعدکننده هستند.

اپرا وینفری (Oprah Winfrey): عاشق کتاب گفت‌ و گو با غریبه‌ ها هستم. خواندن این اثر دیدگاه و نگاه شما را نسبت به غریبه‌ها، خودتان، اخبار و جهان تغییر خواهد داد. خواندن این کتاب مرا دگرگون کرد.

بخشی از کتاب صوتی گفت‌ و گو با غریبه‌ ها

«جزایر تروبریاند در ۱۶۰ کیلومتری شرق پاپوآ گینهٔ نو در دریای سلیمان قرار دارد. مجمع‌الجزایر مذکور بسیار کوچک است و ۴۰ هزار نفر جمعیت دارد. آنجا محلی پرت‌افتاده و استوایی است. مردم این ناحیه از راه ماهی‌گیری و زراعت امرار معاش می‌کنند، درست همان‌طور که اجدادشان از هزاران سال قبل این کار را می‌کردند و رسوم باستانی‌شان حتی با وجود تجاوزات انجام‌شده در قرن ۲۱، به شکل چشم‌گیری برقرار مانده است. درست به همان ترتیب که تولیدکنندگان اتوموبیل، مدل‌های جدید را به نواحی قطبی می‌برند تا تحت سخت‌ترین شرایط ممکن آزمایش کنند، دانشمندان علوم اجتماعی هم گاهی تمایل دارند فرضیات مربوط به «تست‌های استرس» را در محل‌هایی مثل جزایر تروبریاند اجرا کنند. اگر روشی در لندن، نیویورک و جزایر تروبریاند صدق کند، می‌توانید اطمینان حاصل کنید که به‌نوعی جهان‌شمول است. همین امر موجب شد دو دانشمند علوم اجتماعی از اسپانیا در سال ۲۰۱۳ به جزایر تروبریاند بروند.»