کتاب شعر و داستان با کلمات نشانه های دو فارسی اول دبستان

کتاب شعر و داستان با کلمات نشانه های دو فارسی اول دبستان نوشته پروین دهقانی، برای همراهی با کتاب فارسی پایه‌ی اول دبستان نوشته شده و تمرکز آن بر نشانه‌های دو یا همان نشانه‌های عربی در زبان فارسی است؛ یعنی حروفی مثل ح ، ع ، غ ، ض ، ص ، ث ، ذ ، ط و… که صدایی مشترک با برخی حروف فارسی دارند اما شکل نوشتاری‌شان متفاوت است. نویسنده تلاش کرده با استفاده از شعر و داستان‌های کوتاه، کلماتی را که دارای این نشانه‌ها هستند به‌ صورت دسته‌بندی‌شده و جذاب کنار هم قرار دهد تا شکل درست نوشتن آن‌ها در ذهن دانش‌آموزان تثبیت شود. این کتاب توسط نشر سنجاق منتشر شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شعر و داستان با کلمات نشانه های دو فارسی اول دبستان

کتاب شعر و داستان با کلمات نشانه های دو فارسی اول دبستان اثری کاربردی از پروین دهقانی است که بر پایه‌ی سال‌ها تجربه‌ی عینی در آموزش الفبای کلاس اول دبستان به رشته‌ی تحریر درآمده است. نویسنده مشخص می‌کند که حروف در ساختار آموزش زبان فارسی به دو دسته‌ی کلی تقسیم می‌شوند: «نشانه‌های یک» که همان حروف اصیل فارسی هستند و بخش اعظم کلمات روزمره را پوشش می‌دهند و «نشانه‌های دو» یا حروف با ریشه‌ی عربی که شامل حروفی با صدای یکسان اما شکل نوشتاری متفاوت هستند. 

از آن‌جا که این استثناهای نگارشی همواره به دلیل چالش هم‌آوایی، سد بزرگی در مسیر یادگیری صحیح املا برای دانش‌آموزان سال اول ایجاد می‌کنند، پروین دهقانی رویکردی نوین را برگزیده است؛ او برای هر نشانه‌ی عربی، مجموعه‌ای از واژگان هدف را در قالب اشعار آهنگین و داستان‌های کوتاه گردآوری کرده تا کودک از طریق تکرار متناوب دیداری و شنیداری، صورت صحیح کلمات را بدون فرمول‌های پیچیده به حافظه‌ی تصویری خود بسپارد.

ساختار روایی و محتوایی کتاب شعر و داستان با کلمات نشانه های دو فارسی اول دبستان کاملاً منطبق بر زیست‌جهان و دنیای ملموس کودکان طراحی شده و در بستری از ماجراهای ساده‌ی روزمره جریان دارد. این اثر در مجموع توانسته با تلفیق هنرِ روایت‌گری و تکنیک‌های روان‌شناسی تربیتی، ابزاری کارآمد برای تثبیت مهارت‌های املایی و بازآفرینی دنیای پویا و شیرین کودکان خلق کند.

خلاصه کتاب شعر و داستان با کلمات نشانه های دو فارسی اول دبستان

در کتاب شعر و داستان با کلمات نشانه های دو فارسی اول دبستان، نویسنده ابتدا برای پدر و مادرها و معلمان کلاس اول توضیح داده که مشکل اصلی در یادگیری نشانه‌های دو، یکسان‌بودن صدا و متفاوت‌بودن شکل نوشتاری آن‌ها است؛ مثل گروه‌های (ز، ذ، ض، ظ) یا (س، ث، ص). به‌ گفته‌ی نویسنده، بیشتر کلمات معمولی با نشانه‌های فارسی نوشته می‌شوند و تنها تعداد کمی از واژه‌ها دارای نشانه‌های عربی هستند. بنابراین اگر این کلمات استثنا در ذهن بچه‌ها بماند، بقیه‌ی کلمات به‌ طور طبیعی با نشانه‌های فارسی نوشته می‌شوند. 

در بخش‌های بعدی، هر شعر یا داستان کوتاه روی یک نشانه متمرکز شده است. برای مثال در بخش «صدف‌های مادربزرگ» کلماتی با نشانه‌ی ص در فضایی خانوادگی و عاطفی کنار هم آمده است؛ مادربزرگی که صورتش مثل ماه است، قصه‌های زیبا می‌خواند، صندوقی پر از صدف دارد و نوه‌اش قدردان مراقبت از او است. در «ذره‌بین آذر» کلمات دارای ذ در ماجرای سفر خانوادگی، خرید ذره‌بین، تماشای مورچه‌ها زیر نور خورشید و آزمایش با دانه‌ی ذرت تکرار شده است. 

«علی و معصومه» روی نشانه‌ی ع تمرکز دارد و در آن، دو کودک همراه عمو عباس به مزرعه می‌روند، سنگ جمع می‌کنند و به زنگ علوم و تجربه‌های علمی فکر می‌کنند. یا «لثه‌های سالم» نشانه‌ی ث را در متن مربوط به مسواک‌زدن، دندان، لثه و مراقبت از بهداشت دهان قرار داده است. در «عید مبعث» هم فضای مذهبی و شادی این عید و مهربانی خداوند مطرح شده است. 

در مجموع، کتاب با ترکیب شعر، داستان کوتاه و تکرار هدفمند کلمات، هم به تقویت روان‌خوانی کمک کرده و هم به تثبیت شکل نوشتاری نشانه‌های دو در ذهن دانش‌آموزان کلاس اول.

چرا باید کتاب شعر و داستان با کلمات نشانه های دو فارسی اول دبستان را بخوانیم؟

هر شعر یا داستان کوتاه روی یک نشانه‌ی مشخص متمرکز است و کلمات دارای آن نشانه را در یک موقعیت آشنا و قابل‌تصور کنار هم قرار داده است. این شیوه باعث شده که کودک در حین خواندن، بارها با شکل درست کلمات روبه‌رو شود و آن‌ها را در ذهن خود ثبت کند. متن‌ها کوتاه، آهنگین و سرشار از عناصر نزدیک به دنیای کودک هستند. ترکیب آموزش حروف با شعر و داستان، این امکان را فراهم کرده که تمرین نوشتن و خواندن از حالت خشک و تکراری فاصله بگیرد و در قالب موقعیت‌های شاد و داستانی پیش برود.

خواندن کتاب شعر و داستان با کلمات نشانه های دو فارسی اول دبستان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب شعر و داستان با کلمات نشانه های دو فارسی اول دبستان به معلمان کلاس اول دبستان که در حال آموزش نشانه‌های دو هستند، پیشنهاد می‌شود؛ همچنین به پدر و مادرهایی که می‌خواهند در خانه، کلمات دارای نشانه‌های عربی را برای فرزندان کلاس اولی خود تمرین کنند؛ و به دانش‌آموزان پایه‌ی اول که در تشخیص و به‌ خاطر سپردن شکل حروف هم‌صدا دچار سردرگمی می‌شوند.