کتاب تولید فناوری در صنعت گرافن ایران

کتاب تولید فناوری در صنعت گرافن ایران نوشته‌ی واحد پژوهش انتشارات دومینو است که نشر دومینو آن را منتشر کرده است. این کتاب در قالب یک متن تحلیلی و آموزشی به سراغ مسئله‌ی تولید فناوری در بستر مشخص «صنعت گرافن» رفته و تلاش کرده است نشان دهد مفاهیم میان‌رشته‌ای وقتی معنا پیدا می‌کنند که در یک صنعت واقعی و قابل سنجش پیاده شوند. نویسندگان با تکیه بر نظریه‌ی «تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت» توضیح داده‌اند که چرا دانش پراکنده در رشته‌های مختلف، بدون یک محور صنعتی منسجم، به رفاه، پیشرفت و فناوری تبدیل نمی‌شود. در این اثر، صنعت گرافن به‌عنوان یک نمونه‌ی عینی انتخاب شده تا هم ساختار نظری تلفیق تشریح شود و هم زنجیره‌ی کامل تولید فناوری در یک صنعت نوظهور و راهبردی ترسیم گردد؛ از مباحث نظری و فلسفی تا مراحل فنی تولید، تجاری‌سازی، حکمرانی و آینده‌پژوهی. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تولید فناوری در صنعت گرافن ایران

کتاب تولید فناوری در صنعت گرافن ایران با تمرکز بر نوشته‌های واحد پژوهش انتشارات دومینو، یک چارچوب کلان برای فهم و سامان‌دهی دانش در پیوند با صنعت ارائه کرده است. نویسندگان ابتدا مسئله‌ی «پراکندگی دانش» و بحران نظام آموزش و پژوهش را طرح کرده‌اند؛ جایی که مفاهیم میان‌رشته‌ای در دانشگاه‌ها به‌صورت کلی و انتزاعی تدریس می‌شوند و از واقعیت‌های صنعت و جامعه فاصله می‌گیرند. در این کتاب نظریه‌ی «تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت» معرفی شده است؛ نظریه‌ای که صنعت را محور انسجام دانش قرار می‌دهد و تلاش کرده است نشان دهد چگونه می‌توان علوم مختلف را حول یک صنعت مشخص، مثل گرافن، به‌هم پیوند داد. متن کتاب در فصل‌های آغازین به چیستی و تبیین نظریه‌ی تلفیق، چرایی انتخاب صنعت به‌عنوان محور انسجام، و لایه‌های مختلف این نظریه می‌پردازد؛ لایه‌هایی مانند زیرساخت‌های پژوهشی، توسعه‌ی فناوری و ابزارهای هوشمند، مهندسی و زیرساخت فیزیکی، تجاری‌سازی و توسعه‌ی کسب‌وکار، اقتصاد کلان و ثبات ساختاری، سرمایه‌ی انسانی و حکمرانی، و در نهایت چشم‌انداز، قانون و آینده‌پژوهی. کتاب تولید فناوری در صنعت گرافن ایران در ادامه این چارچوب نظری را به‌طور مشخص بر صنعت گرافن تطبیق داده است. ساختار کتاب چندبخشی است و هر بخش به زاویه‌ای از این تلفیق می‌پردازد. در بخش ۱ نظریه‌ی تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت معرفی شده و نسبت آن با مفاهیمی مانند میان‌رشته‌ای، بین‌رشته‌ای، فرارشتگی و… توضیح داده شده است. در بخش ۳ مباحث علمی و مقدماتی گرافن، روندهای پژوهشی، روش‌های طبقه‌بندی، کاربردها، مواد و انرژی در زنجیره‌ی تولید، مراحل و فرایند تولید و مسئله‌های اصلی صنعت گرافن ایران طرح شده است. سپس در بخش‌های بعدی، طبقه‌بندی فناوری و ماشین‌آلات، مبانی فلسفی و معرفت‌شناختی تولید فناوری، اهداف، روش‌ها، ابعاد و سطوح تولید فناوری، مراحل گام‌به‌گام از شناسایی نیاز تا تجاری‌سازی، و در نهایت الزامات، زیرساخت‌ها، اقتصاد، سیاست‌گذاری، موانع و اشتباهات رایج بررسی شده است. در فصل‌های پایانی نیز ارتباط تولید فناوری با دیگر مفاهیم نظریه‌ی تلفیق و بحث «رشته‌شدن صنعت گرافن» در نظام آموزشی مطرح شده تا نشان داده شود چگونه می‌توان از وضعیت جزیره‌ای دانش به یک رشته‌ی تلفیقی و صنعت‌محور رسید.

خلاصه کتاب تولید فناوری در صنعت گرافن ایران

کتاب تولید فناوری در صنعت گرافن ایران از یک مسئله‌ی محوری آغاز کرده است: دانش میان‌رشته‌ای وقتی بدون تکیه بر یک صنعت مشخص آموزش داده شود، به انبوهی از مفاهیم پراکنده تبدیل می‌شود که نه به فناوری منجر می‌شوند و نه به رفاه و پیشرفت. نویسندگان برای پاسخ به این وضعیت، نظریه‌ای را طرح کرده‌اند که آن را «تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت» می‌نامند. در این نظریه، صنعت به‌عنوان بهترین محور انسجام دانش معرفی شده است؛ جایی که نیازهای جامعه، فناوری، اقتصاد و مدیریت در یک میدان واقعی به هم می‌رسند و می‌توان کارآمدی ایده‌ها را سنجید. کتاب توضیح داده است که مفاهیمی مانند تولید فناوری، تجاری‌سازی، مدیریت دانش، نوآوری، اقتصاد دانش‌بنیان و… همگی ماهیتی میان‌رشته‌ای دارند و تنها زمانی به حداکثر بهره‌وری می‌رسند که در بستر یک صنعت مشخص، مثل گرافن، مورد آموزش، پژوهش و ارزیابی قرار گیرند. در ادامه، کتاب تولید فناوری در صنعت گرافن ایران این نظریه را در قالب چند لایه و سطح تشریح کرده است: از زیرساخت‌های پژوهشی (مباحث علمی و نظری گرافن، روندهای پژوهشی، علم‌سنجی، روش تحقیق، علم نافع و بهره‌وری علمی) تا توسعه‌ی فناوری و ابزارهای هوشمند (مدیریت فناوری، تولید فناوری، نوآوری، هوش مصنوعی، نرم‌افزارها و سنجش فناوری)، مهندسی و زیرساخت فیزیکی (علم مواد و انرژی، روش‌ها و مراحل تولید، معادن، طراحی کارخانه و زیرساخت‌های آزمایشگاهی)، تجاری‌سازی و توسعه‌ی کسب‌وکار (اقتصاد دانش‌بنیان، کارآفرینی، بازاریابی، تجارت الکترونیک، سرمایه‌گذاری و مدیریت پروژه)، اقتصاد کلان و ثبات ساختاری (اقتصاد صنعت، ثبات اقتصادی، اقتصاد مقاومتی، تورم، ظرفیت‌سنجی، فساد و انحصار)، سرمایه‌ی انسانی و حکمرانی (نخبگان، مشاغل، اشتغال پایدار، نقش‌آفرینان، اقتصاد مردمی، عدالت اقتصادی، مدیریت دولتی و جایگاه صنعت در ساختار دولت) و در نهایت چشم‌انداز، قانون و آینده‌پژوهی (جایگاه صنعت گرافن در نظام حقوقی و آموزشی، عوامل بین‌المللی، ضعف‌ها و چالش‌ها، نیازمندی‌ها و چشم‌انداز). سپس کتاب نشان داده است که دانش مرتبط با گرافن امروز در رشته‌هایی مانند شیمی، مهندسی مواد، زمین‌شناسی، معدن، مدیریت، اقتصاد و… پراکنده است و برای رسیدن به بهره‌وری حداکثری باید در قالب یک «رشته‌ی صنعت گرافن با رویکرد تلفیقی» در نظام آموزشی بازآرایی شود. در فصل‌های پایانی، شاخص‌های «رشته‌شدن» یک صنعت در نظام آموزشی و تطبیق آن با صنعت گرافن ایران بررسی شده تا روشن شود چگونه می‌توان از وضعیت جزیره‌ای دانش به یک زنجیره‌ی کامل آموزش، پژوهش، تولید فناوری و حکمرانی در این صنعت رسید.

چرا باید کتاب تولید فناوری در صنعت گرافن ایران را بخوانیم؟

خواندن تولید فناوری در صنعت گرافن ایران به‌ویژه برای کسانی اهمیت دارد که به‌دنبال درک عمیق‌تری از پیوند میان دانش، صنعت و سیاست‌گذاری هستند. این کتاب به‌جای پرداختن صرف به جنبه‌های فنی گرافن، مسئله‌ی «چگونه دانش پراکنده به فناوری و ثروت تبدیل می‌شود» را در مرکز توجه قرار داده است. در آن کتاب، تولید فناوری نه به‌عنوان یک فرایند صرفاً مهندسی، بلکه به‌عنوان قطعه‌ای از «پازل پیشرفت یک صنعت» دیده شده که با لایه‌هایی مانند زیرساخت‌های پژوهشی، مدیریت فناوری، اقتصاد، حکمرانی و سرمایه‌ی انسانی گره خورده است. این اثر همچنین برای کسانی که با مفاهیم میان‌رشته‌ای سروکار دارند، نمونه‌ای عینی ارائه کرده است: صنعت گرافن به‌عنوان یک میدان واقعی که در آن شیمی، مهندسی مواد، معدن، مدیریت، اقتصاد، سیاست‌گذاری و آینده‌پژوهی ناگزیر باید کنار هم قرار گیرند. کتاب نشان داده است که چرا نگاه رشته‌محور سنتی نمی‌تواند نیازهای چنین صنعتی را پاسخ دهد و چگونه می‌توان با طراحی یک «رشته‌ی صنعت گرافن با رویکرد تلفیقی» در نظام آموزشی، از وضعیت جزیره‌ای دانش عبور کرد. برای پژوهشگران و سیاست‌گذاران حوزه‌ی علم و فناوری، این متن فرصتی است برای دیدن یک مدل بومی از نظریه‌پردازی درباره‌ی تلفیق علوم با محوریت صنعت و بررسی گام‌به‌گام مراحل تولید فناوری از شناسایی نیاز تا تجاری‌سازی و حکمرانی در یک صنعت نوظهور.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌های نانو، شیمی، مهندسی مواد، معدن و رشته‌های نزدیک به صنعت گرافن پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال درکی فراتر از صرفاً جنبه‌های آزمایشگاهی و فنی هستند. همچنین به سیاست‌گذاران علم و فناوری، مدیران شرکت‌های دانش‌بنیان، برنامه‌ریزان آموزشی و کسانی که درگیر طراحی رشته‌ها و ساختارهای میان‌رشته‌ای در دانشگاه‌ها هستند پیشنهاد می‌شود؛ به‌ویژه افرادی که دغدغه‌ی عبور از وضعیت پراکنده‌ی آموزش و پژوهش و حرکت به‌سوی مدل‌های صنعت‌محور و تلفیقی را دارند.