کتاب سواد رسانه‌ای در یک نگاه

سواد رسانه‌ای مثل یک رژیم غذایی است که هوشمندانه مراقب است که چه موادی مناسب هستند و چه موادی مضر، چه چیزی را باید مصرف کرد و چه چیزی را نه یا این که میزان مصرف هر ماده بر چه مبنایی باید استوار باشد... «سواد رسانه‌ای در یک نگاه» نوشته معصومه نصیری (-۱۳۶۰)، از مجموعه کتابچه‌های آموزشی «شهروند هوشمند» است. این کتاب‌ها می‌کوشند سواد رسانه‌ای شهروندان و فرهنگ استفاده از ابزارهای ارتباطی را آموزش دهند. در بخشی از کتاب می‌خوانیم: «سوادرسانه‌ای» درصدد است خواندن سطرهای نانوشته رسانه‌های نوشتاری، تماشای پلان‌های به نمایش درنیامده یا شنیدن صداهای پخش نشده از رسانه‌های الکترونیک را به مخاطبان بیاموزد. در واقع سواد رسانه‌ای قدرت درک نحوه کار رسانه‌ها و معنی سازی در آنهاست؛ این که چگونه سازماندهی می‌شوند و چگونه باید از آن‌ها استفاده شود. مارشال مک لوهان که یکی از نظریه‌پردازان بزرگ قرن بیستم در حوزه ارتباطات است، نخستین بار در کتاب خود تحت عنوان «درک رسانه، گسترش ابعاد وجودی انسان» این واژه را به کاربرده است. مک‌لوهان معتقد است:‌ «زمانی که دهکده جهانی تحقق یابد لازم است انسان‌ها به سواد جدیدی به نام سواد رسانه‌ای دست یابند.» بر این مبنا سواد رسانه‌ای مجموعه‌ای از رویکردهاست که مخاطبان به‌طور فعالانه برای مواجهه گزینشی با رسانه‌ها و تحلیل و ارزیابی نقادانه محتوای رسانه‌ای در پیش می‌گیرند تا معنای پیام‌هایی را که با آن‌ها مواجه می‌شوند، تفسیر کنند.