کتاب روانشناسی بالینی

کتاب روانشناسی بالینی نوشته‌ی رویا نعمتی ارده‌ها، غلامرضا محمدی و گروه مؤلفین انتشارات اندیشه ارشد اثری است که برای آمادگی در آزمون‌های تخصصی روانشناسی به‌ویژه گرایش روانشناسی بالینی تدوین شده است. نشر اندیشه ارشد آن را منتشر کرده است. در ابتدای کتاب روی جلد به «مجموعه نکات طلایی و آزمونی طبقه‌بندی‌شده» و «شامل ۲۰۰۰ نکته مهم و کلیدی از مباحث آزمون» اشاره شده و ساختار کل اثر نیز بر همین اساس شکل گرفته است؛ یعنی ترکیبی از نکات خلاصه‌شده، سؤالات طبقه‌بندی‌شده و پاسخ‌های تشریحی همراه با رفرنس‌دهی. در این کتاب مباحث مختلفی که در آزمون‌های کارشناسی ارشد و دکتری روانشناسی بالینی مورد سؤال قرار می‌گیرند در قالب فصل‌های جداگانه آمده‌اند؛ از جمله علم‌النفس از دیدگاه دانشمندان اسلامی، آمار و روش تحقیق، روانشناسی مرضی و کودکان استثنایی، روانشناسی رشد، روانشناسی بالینی و روانشناسی فیزیولوژیک، انگیزش و هیجان. هر فصل ابتدا نکات کلیدی را مرور کرده است و سپس مجموعه‌ای از تست‌های طبقه‌بندی‌شده و در ادامه پاسخنامه‌ی تشریحی آن‌ها را ارائه داده است. تمرکز اصلی کتاب بر جمع‌آوری و سازمان‌دهی نکات پرکاربرد و پرتکرار آزمونی است تا خواننده بتواند در زمان کوتاه حجم زیادی از مطالب را مرور کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب روانشناسی بالینی

کتاب روانشناسی بالینی اثری آموزشی است که بر مبنای سرفصل‌های مصوب رشته روانشناسی و نیازهای آزمونی دانشجویان نوشته شده است. رویا نعمتی ارده‌ها در کنار دیگر مؤلفان، مباحث گسترده‌ای را که معمولاً در قالب چند واحد درسی جداگانه تدریس می‌شوند در یک مجموعه گرد آورده است. در فهرست کتاب، فصل علم‌النفس از دیدگاه دانشمندان اسلامی در آغاز قرار گرفته و در آن معانی مختلف «نفس» در قرآن، دیدگاه‌های فلسفه اصالت روح و اصالت ماده، نظریات کلاسیک و جدید درباره رابطه نفس و بدن، و آراء فیلسوفانی مانند کندی، فارابی، ابن‌سینا، غزالی، سهروردی، ملاصدرا و نیز برداشت‌های اسلامی از عقل، فطرت، شاکله و مراتب نفس (اماره، لوامه، مطمئنه) مرور شده است. در ادامه، فصل‌های آمار و روش تحقیق، روانشناسی مرضی و کودکان استثنایی، روانشناسی رشد، روانشناسی بالینی و روانشناسی فیزیولوژیک، انگیزش و هیجان آمده‌اند که هرکدام بخش سؤالات طبقه‌بندی‌شده و پاسخنامه‌ی تشریحی جداگانه دارند. در کتاب روانشناسی بالینی ساختار هر فصل تقریباً ثابت است: ابتدا نکات و تعاریف مهم به‌صورت خلاصه و نکته‌وار ارائه شده‌اند، سپس مجموعه‌ای از تست‌ها که اغلب به‌صورت چهارگزینه‌ای طراحی شده‌اند و در پایان، پاسخنامه‌ای که علاوه‌بر گزینه‌ی صحیح، توضیح و استدلال آن را نیز بیان کرده است. در فصل علم‌النفس، برای نمونه، سؤالاتی درباره معنای نفس در آیات مختلف قرآن، تعریف عقل در لغت، عرف، فلسفه و اخلاق، مراتب عقل از دیدگاه ابن‌سینا و غزالی، تقسیم‌بندی قوای نفس در نظر فارابی، کندی و دیگران، و نیز پرسش‌هایی درباره نظریه‌های جدید مانند توازی تن و روان، نظریه حیاتی و نمو زائد طرح شده است. در فصل‌های دیگر نیز سؤالاتی درباره مفاهیم پایه آمار و روش تحقیق، طبقه‌بندی اختلالات، ویژگی‌های کودکان استثنایی، مراحل رشد، مبانی روانشناسی بالینی و مباحث انگیزش و هیجان دیده می‌شود. پاسخنامه‌ها معمولاً به منبع یا صفحه‌ی استناد (مانند کتاب‌های علم‌النفس یا روانشناسی شخصیت از دیدگاه اسلامی) اشاره کرده‌اند تا خواننده در صورت نیاز بتواند به متن اصلی مراجعه کند.

خلاصه کتاب روانشناسی بالینی

محتوای اصلی کتاب روانشناسی بالینی بر دو محور استوار است: نکات فشرده‌ی درسی و مجموعه‌ای گسترده از تست‌های طبقه‌بندی‌شده همراه با پاسخ تشریحی. در بخش نکات، هر فصل تلاش کرده است مفاهیم کلیدی را در قالب جملات کوتاه و فهرست‌وار جمع‌بندی کند. برای نمونه، در فصل علم‌النفس از دیدگاه دانشمندان اسلامی، ابتدا معانی گوناگون «نفس» در قرآن فهرست شده است؛ مانند نفس به معنای روح و جان، انسان، عقوبت، علم، اصل و بن انسانی، درون انسان، ابعاد خاص درونی، ذات الهی، جان و حیات حیوانی، روان یا نفس انسانی، شخصیت شکل‌یافته و وجدان و خودآگاهی. سپس نظریات کلاسیک درباره رابطه نفس و بدن (اصالت روح، ماده‌گرایی) و نظریات جدید (نمو زائد، نظریه حیاتی، دوگانگی نفس و بدن، توازی تن و بدن) معرفی شده است. در ادامه همین فصل، دیدگاه فیلسوفان و متکلمان اسلامی درباره نفس و عقل به‌تفصیل در قالب نکات و سپس تست‌ها آمده است. تعریف نفس از دیدگاه ارسطو و پیروانش، تقسیم‌بندی نفس به نباتی، حیوانی و انسانی، مراتب عقل (هیولانی، بالملکه، بالفعل، مستفاد، قدسی)، قوای مدرکه و محرکه، جایگاه حس مشترک، خیال، وهم، حافظه، قوه متخیله و مفکره در نظام ابن‌سینا، و نیز تحلیل غزالی از نفس، عقل، قوای باطنه و رابطه نفس و بدن از جمله این مباحث است. همچنین به مفاهیمی مانند فطرت، گرایش‌های فطری (حقیقت‌جویی، خیرخواهی، زیبایی، خلاقیت، عشق و پرستش)، شاکله و مراحل شکل‌گیری آن، مراحل رشد شخصیت از نگاه قرآن، و ملاک‌های سلامت روانی از نظر اسلام پرداخته شده است. در فصل‌های دیگر، ساختار مشابهی دیده می‌شود. در آمار و روش تحقیق، تعاریف مفاهیم آماری، انواع داده‌ها، روش‌های تحقیق و نکات کلیدی مرتبط با آزمون‌ها مطرح شده و سپس سؤالات چهارگزینه‌ای به‌همراه پاسخ تشریحی آمده است. در فصل روانشناسی مرضی و کودکان استثنایی، ویژگی‌های اختلالات، تفاوت‌های فردی، و نکات مربوط به طبقه‌بندی و تشخیص در قالب نکته و تست ارائه شده است. فصل‌های روانشناسی رشد، روانشناسی بالینی و روانشناسی فیزیولوژیک، انگیزش و هیجان نیز به‌همین شیوه، مباحث نظری را در حد نکات ضروری برای آزمون مرور کرده‌اند و در پایان هر بخش، پاسخنامه‌ها علاوه‌بر اعلام گزینه صحیح، دلیل انتخاب آن و گاهی نقل‌قول یا ارجاع به منبع را ذکر کرده‌اند.

چرا باید کتاب روانشناسی بالینی را بخوانیم؟

خواندن کتاب روانشناسی بالینی به کسانی که در آستانه‌ی آزمون‌های تحصیلات تکمیلی روانشناسی هستند کمک می‌کند حجم بزرگی از مطالب را در قالب نکات فشرده و تست‌های هدفمند مرور کنند. طبقه‌بندی سؤالات براساس سرفصل‌های مصوب باعث شده است هر فصل به‌طور متمرکز روی یک حوزه مشخص کار کند و خواننده بتواند نقاط ضعف خود را در همان بخش شناسایی کند. پاسخ‌های تشریحی همراه با رفرنس‌دهی نیز امکان می‌دهد علاوه‌بر حفظ گزینه صحیح، منطق پشت هر سؤال و ارتباط آن با منابع اصلی روشن شود. در فصل علم‌النفس از دیدگاه دانشمندان اسلامی، کتاب روانشناسی بالینی تصویری نسبتاً منظم از دیدگاه‌های مختلف درباره نفس، عقل، فطرت، شاکله و رابطه نفس و بدن ارائه کرده است و آن‌ها را به زبان نکته و تست به هم پیوند داده است. این ترکیب نکته و سؤال برای کسانی که با متون فلسفی و کلامی اسلامی آشنایی عمیق ندارند اما باید در آزمون به سؤالات این حوزه پاسخ دهند، نوعی نقشه‌ی راه فراهم می‌کند. در فصل‌های دیگر نیز همین الگو برقرار است و خواننده می‌تواند با مرور سریع نکات و سپس حل تست‌ها، هم میزان تسلط خود را بسنجد و هم شیوه طرح سؤال از هر مبحث را بشناسد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب روانشناسی بالینی به دانشجویان روانشناسی که به‌دنبال جمع‌بندی مباحثی مانند علم‌النفس از دیدگاه دانشمندان اسلامی، آمار و روش تحقیق، روانشناسی مرضی و کودکان استثنایی، روانشناسی رشد، روانشناسی بالینی و روانشناسی فیزیولوژیک، انگیزش و هیجان برای آزمون‌های کارشناسی ارشد و دکتری هستند پیشنهاد می‌شود. همچنین به داوطلبانی که می‌خواهند با نمونه سؤالات طبقه‌بندی‌شده و پاسخ‌های تشریحی در این حوزه‌ها تمرین کنند و در عین حال مروری فشرده بر نکات کلیدی داشته باشند، توصیه می‌شود.