کتاب ماجراهای مایکی (جلد اول، خیلی اشتباه)

کتاب ماجراهای مایکی (جلد اول، خیلی اشتباه) نوشته‌ی مایکل واگنر با تصویرگری واین برایانت و ترجمه‌ی میترا نوحی جهرمی مجموعه‌ای از قصه‌ها، درس‌ها و شوخی‌های یک «مربی زندگی بچه‌ها» است که خودش را مایکی کنه معرفی می‌کند. نشر برکه آن را منتشر کرده است و متن همراه با تصویرهای پرانرژی و حاشیه‌نویسی‌های بامزه پیش می‌رود. در این کتاب مایکی از همان صفحه‌های اول اعلام می‌کند که فقط برای بچه‌هایی حرف می‌زند که حاضرند «کتاب‌های حوصله‌سربر» را کنار بگذارند و سراغ ماجراهایی بروند که پر از خراب‌کاری، اشتباه، خیال‌پردازی و کشف‌های عجیب است. ساختار کتاب ترکیبی از داستان، آگهی‌های خیالی، «درس‌های زندگی»، نمونه‌های تمرینی و گفت‌وگوهای مستقیم مایکی با مخاطبان است و در هر بخش تلاش شده یک موقعیت روزمره‌ی بچه‌ها مثل دوستی، قول‌دادن، اوقات‌تلخی، توقع‌های بزرگ‌ترها یا خواب قبل از شب را به‌همراه یک پیچ طنزآمیز و اغراق‌شده نشان دهد. فضای کتاب پر از اختراع‌های خیالی مثل «دستگاه تغییر نظر پدر و مادرها» یا «شرکت اجناس عجیب و غریب به‌دردخور» است که بهانه‌ای برای شوخی با دنیای بزرگ‌ترها و خواسته‌های بچه‌ها شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ماجراهای مایکی (جلد اول، خیلی اشتباه)

کتاب ماجراهای مایکی (جلد اول، خیلی اشتباه) با محوریت شخصیت مایکی کنه پیش می‌رود؛ پسری که خودش را «مربی زندگی بچه‌ها» معرفی کرده است و مدام در حال نصیحت‌کردن، هشدار دادن، تعریف‌کردن ماجرا و البته گرفتن پول توجیبی دیگران در ازای این «درس‌ها» است. مایکل واگنر در این کتاب از چند قالب مختلف استفاده کرده است: گاهی یک داستان نسبتاً بلند مثل ماجرای تیمی و جکسون و توپ فوتبال نو را روایت کرده است، گاهی یک «درس زندگی» با تیتر مشخص می‌آورد، گاهی نمودار علمی خیالی می‌کشد تا نشان دهد چقدر از مخاطب باهوش‌تر است و گاهی هم تبلیغ‌های ساختگی برای شرکت اجناس عجیب و غریب به‌دردخور وسط متن می‌گذارد. این رفت‌وآمد بین داستان، تبلیغ، درس و شوخی باعث شده کتاب شبیه یک دفترچه‌ی شلوغ و پراتفاق به نظر برسد که در آن هر صفحه می‌تواند یک غافل‌گیری تازه داشته باشد. در بخش‌هایی از کتاب، مایکی نمونه‌ی «درس‌های زندگی» را به‌صورت فهرست‌وار می‌آورد؛ مثل درس اول درباره‌ی این‌که چه چیزهایی را باید دوست داشت و چه چیزهایی را نه، یا درس‌هایی درباره‌ی خرج‌کردن پول توجیبی، تبدیل‌شدن به «یک آدم خیلی باحال» یا حتی این‌که چطور یک قصه‌ی قبل از خواب معمولی را جذاب و شنیدنی کرد. در کنار این‌ها، آگهی‌های خیالی شرکت اجناس عجیب و غریب به‌دردخور قرار گرفته که محصولاتی مثل «دستگاه تغییر نظر پدر و مادرها» را معرفی می‌کند؛ محصولاتی که دقیقاً برعکس حرف‌های معمول بزرگ‌ترها عمل می‌کنند و همه‌ی کارهای سخت را از دوش بچه‌ها برمی‌دارند. در ادامه‌ی کتاب ماجراهای مایکی (جلد اول، خیلی اشتباه) چند داستان کوتاه و صحنه‌ی طنزآمیز دیگر هم دیده می‌شود؛ از جمله ماجرای تیمی و جکسون که با یک قول ساده برای فوتبال‌ بازی‌کردن شروع می‌شود و به سوراخ‌شدن توپ نو، پریدن وسط سیمان خیس، گیرکردن پاها و بازکردن «پیچ و مهره‌های بدن» با آچار آلن می‌رسد. این داستان‌ها با اغراق و تخیل جلو می‌روند اما در دل خودشان موضوع‌هایی مثل دوستی، بدقولی، مسخره‌کردن دیگران، احساس شرمندگی و پیدا کردن راهی برای لذت‌بردن از همان موقعیت سخت را نشان داده‌اند. در بخش‌های پایانی کتاب، مایکی حتی سراغ تمرین‌هایی مثل «رنگ‌آمیزی برای ذهن‌آگاهی» می‌رود و با جملات طنزآمیز، از آرام‌کردن ذهن، خالی‌کردن کله از فکرهای شلوغ و گفتن جمله‌های تأکیدی حرف می‌زند؛ البته همیشه با این تأکید که در نهایت بهتر است همه‌ی پول‌ها و چیزهای قیمتی به خودش برسد. کتاب در پایان با چند «نظر خیالی» از شخصیت‌های مختلف درباره‌ی مایکی و فهرستی از چیزهایی که او به‌جای پول نقد قبول می‌کند تمام می‌شود و این لحن شوخ تا آخرین صفحه حفظ شده است.

خلاصه کتاب ماجراهای مایکی (جلد اول، خیلی اشتباه)

در این کتاب مایکی کنه از همان ابتدا خودش را مربی زندگی بچه‌ها معرفی می‌کند و می‌گوید آمده تا «اولین و آخرین» درس‌های مهم زندگی را یاد بدهد؛ درس‌هایی که به‌زعم خودش آن‌قدر ارزشمندند که باید در ازای آن‌ها تمام پول توجیبی خرج شود. او با یک نمودار خیالی نشان می‌دهد چقدر از مخاطب باهوش‌تر است و توضیح می‌دهد اگر کسی می‌خواهد «تقریباً به اندازه‌ی او باهوش شود» باید درس‌هایش را جدی بگیرد. ساختار کتاب بر پایه‌ی همین درس‌ها و نمونه‌های مجانی آن‌ها شکل گرفته است. یکی از محورهای اصلی کتاب، فهرست‌کردن چیزهایی است که «باید دوست داشت» و چیزهایی که «نباید دوست داشت». مایکی در قالب جدول و مثال، تفریحات خطرناک، توجه‌جلب‌کردن، تنها ماندن، یا حتی «آمپول‌های مجانی بیمارستان» را در دسته‌های مختلف می‌گذارد و با لحن شوخی‌آمیزش مرز بین کارهای باحال و کارهای دردسرساز را جابه‌جا می‌کند. در کنار این درس‌ها، او مدام به پول توجیبی اشاره کرده است؛ این‌که بهتر است همه‌ی پول‌ها برای «بهترین مربی زندگی بچه‌ها در جهان» خرج شود و این خرج‌کردن خودش یک سرمایه‌گذاری هوشمندانه است. بخش مهم دیگری از کتاب به داستان تیمی و جکسون اختصاص دارد. تیمی پسربچه‌ای است که تازه یک توپ فوتبال نو هدیه گرفته و همسایه‌اش جکسون قول داده بعد از مدرسه با او فوتبال بازی کند. جکسون اما در جمع دوستانش از فوتبال بد می‌گوید، تیمی را «فسقلی عشق فوتبال» صدا می‌زند و برای این‌که نشان دهد جدی است با پرگار توپ نو را سوراخ می‌کند. بعد سراغ هیجان‌طلبی می‌رود و وسط سیمان خیس می‌پرد تا «خاطره‌ی خوبی» بسازد اما در سیمان گیر می‌افتد. از این‌جا به بعد تخیل کتاب اوج می‌گیرد؛ جکسون با راهنمایی تیمی و یک آچار آلن، شروع می‌کند به بازکردن پیچ و مهره‌های بدنش؛ اول کفش‌ها، بعد جوراب‌ها، بعد قوزک پا، کمر، ناف و گردن تا جایی که فقط سرش باقی می‌ماند و تیمی مجبور می‌شود سر او را مثل توپ فوتبال تا خانه شوت کند. در پایان این ماجرا، تیمی به فوتبال علاقه‌مندتر می‌شود و حتی به «عشق فوتبال بودن» افتخار می‌کند. در بخش‌های دیگر، کتاب سراغ آگهی‌های خیالی شرکت اجناس عجیب و غریب به‌دردخور می‌رود؛ جایی که محصولاتی مثل «دستگاه تغییر نظر پدر و مادرها» معرفی شده‌اند. این دستگاه‌ها باعث می‌شوند بزرگ‌ترها ناگهان منطقی‌تر شوند، کارهای سخت را خودشان انجام دهند، کارت اعتباری نامحدود بدهند یا درباره‌ی تفنگ‌بازی و سبزیجات نظرشان را عوض کنند. در ادامه، مایکی نمونه‌هایی از «درس‌های زندگی» درباره‌ی قصه‌ی قبل از خواب، خواب‌دیدن، تبدیل یک داستان معمولی به قصه‌ای جذاب و حتی تمرین‌های ذهن‌آگاهی و رنگ‌آمیزی برای آرام‌کردن ذهن می‌آورد. در تمام این مسیر، پیام اصلی کتاب حول چند ایده می‌چرخد: اشتباه‌کردن و خراب‌کاری همیشه بخشی از ماجرا است، قول‌دادن و دوستی می‌تواند پیچیده و دردناک شود، دنیای بزرگ‌ترها پر از توقع‌های عجیب است و نگاه خلاق و شوخ‌طبع بچه‌ها می‌تواند همه‌چیز را به یک ماجرای تازه تبدیل کند.

چرا باید کتاب ماجراهای مایکی (جلد اول، خیلی اشتباه) را بخوانیم؟

این کتاب با ترکیب داستان، شوخی، تبلیغ‌های خیالی و «درس‌های زندگی» تصویری پرانرژی از دنیای بچه‌ها ساخته است؛ دنیایی که در آن قول‌شکستن، مسخره‌کردن، اوقات‌تلخی، خراب‌کاری، ترس از شرمندگی و خیال‌پردازی کنار هم قرار گرفته‌اند. خواندن ماجراهای مایکی (جلد اول، خیلی اشتباه) کمک می‌کند تجربه‌های روزمره‌ی کودکان مثل دعوا با دوست، خراب‌شدن اسباب‌بازی نو، سخت‌گیری پدر و مادر یا حس «فسقلی بودن» در کنار بزرگ‌ترها در قالب موقعیت‌های اغراق‌آمیز و خنده‌دار دیده شود. این فاصله‌ی طنزآمیز باعث می‌شود احساسات سخت، قابل‌تحمل‌تر و قابل‌فهم‌تر شوند. در این کتاب نگاه انتقادی به دنیای بزرگ‌ترها هم حضور دارد؛ از طریق دستگاه تغییر نظر پدر و مادرها، آگهی‌های شرکت اجناس عجیب و غریب به‌دردخور و فهرست توقع‌هایی که بزرگ‌ترها از بچه‌ها دارند. این نگاه، بدون نصیحت‌گویی مستقیم، نشان داده است چطور فشار «خوب باش، تودل‌برو باش، همه‌ی انتظارات را برآورده کن» می‌تواند خسته‌کننده باشد. در عین حال، کتاب روی دوستی، همدلی و خلاقیت هم دست گذاشته است؛ تیمی با وجود رفتار بد جکسون باز هم دنبال راهی برای کمک‌کردن است و در نهایت از همان چیزی که دوست دارد (فوتبال) برای حل مشکل استفاده می‌کند. ساختار تکه‌تکه و متنوع کتاب برای ذهن‌های پرشور و حوصله‌کم جذاب است؛ هر چند صفحه یک فرم تازه دیده می‌شود: نمودار، جدول، داستان، آگهی، تمرین رنگ‌آمیزی یا جملات تأکیدی. این تنوع می‌تواند برای کسانی که از متن‌های یک‌دست خسته می‌شوند، تجربه‌ی خواندن را زنده نگه دارد. در کنار این‌ها، لحن مایکی که مدام خودش را «مربی زندگی بچه‌ها» معرفی کرده و در عین حال اشتباه‌ها و اغراق‌هایش را رو می‌کند، فرصتی برای گفت‌وگو درباره‌ی اعتمادبه‌نفس، خودشیفتگی بامزه و مرز بین شوخی و جدی فراهم کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به بچه‌های حدود ۱۰ سال به بالا که از داستان‌های پرشی، پر از شوخی و کمی اغراق‌آمیز لذت می‌برند پیشنهاد می‌شود. همچنین به کودکانی که با موضوع‌هایی مثل دوستی، بدقولی، مسخره‌شدن، سخت‌گیری پدر و مادر یا خراب‌شدن وسایل محبوبشان درگیر هستند می‌تواند پیشنهاد شود تا این تجربه‌ها را در قالب ماجراهای خنده‌دار ببینند. والدین و مربیانی که به‌دنبال متنی برای گفت‌وگو درباره‌ی احساسات، مرزهای دوستی، فشار توقع‌های بزرگ‌ترها و نگاه خلاق به اشتباه‌ها هستند نیز می‌توانند از این کتاب استفاده کنند.