کتاب آکادمی جاودانگان

کتاب آکادمی جاودانگان نوشته‌ی هاملت آراکلیان و با ترجمه‌ی مجید جعفری اقدم را نشر آناپل منتشر کرده است. این کتاب داستانی فانتزی، تیره و پر از گفت‌وگوهای فلسفی است که در مرز میان رمان نوجوان و رمان بزرگسال حرکت می‌کند و فضای آن در دانشگاهی در ایروان و هم‌زمان در شبکه‌ای پنهان از جاودانه‌ها و موجودات مرموز می‌گذرد. در این اثر، ایده‌ی جاودانگی فقط یک رؤیای شاعرانه نیست بلکه به‌صورت یک «سیستم» آموزشی، آیینی و حتی سیاسی تصویر شده که در آن درس رسمی «مبانی جاودانگی» در دانشگاه تدریس می‌شود و زیرزمین همان دانشگاه به محفل مخفی راهبان و نامیرایان تبدیل شده است. آکادمی جاودانگان از یک‌سو داستان چند دانشجو مثل آرگ، آرا، آنی و واردوهی را دنبال می‌کند که درگیر درس‌ها، دوستی‌ها، زبان ارمنی و دغدغه‌های روزمره‌اند و از سوی دیگر، شبکه‌ای جهانی از شخصیت‌های مرموز مانند پوتزر، یوری، تارتاروسیان و نویسنده‌ای به نام وو هامل را نشان می‌دهد که در وین و لندن و دیگر شهرها برای ساختن «امپراتوری جاودانگی» نقشه می‌کشند. این کتاب با ترکیب فضای دانشگاهی، اسطوره، الهیات، نقد جامعه و بازی با مفهوم فکر و گناه، جهانی می‌سازد که در آن «خوک شدن» نام مرحله‌ای از روشنگری است نه توهین. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آکادمی جاودانگان

کتاب آکادمی جاودانگان داستان خود را با صحنه‌هایی نمادین و ماورایی آغاز می‌کند؛ از تولد موجودی سیاه‌پوست در سرزمینی سترون تا گفت‌وگوی دو موجود ناشناس درباره‌ی «نیروهای جدید» و خطر نابودی. سپس روایت به ایروان می‌آید و در دانشگاهی که در آن درس عجیبی به نام «مبانی جاودانگی» اجباری است، متمرکز می‌شود. هاملت آراکلیان در این کتاب از خلال کلاس‌ها، راهروها، سلف دانشگاه و مترو، زندگی دانشجویی آرگ و دوستانش را نشان داده است؛ جوانانی که بین عشق به زبان ارمنی، بی‌اعتمادی به وطن، رؤیای مهاجرت، دوستی و کنجکاوی نسبت به جاودانگی سرگردان‌اند. شخصیت‌هایی مثل خانم مارتیروسیان/تارتاروسیان، استاد سخت‌گیر و مرموز درس جاودانگی، و آقای اوشیان، استاد ادبیات که از ذهن و «کلمه» حرف می‌زند، به‌تدریج چهره‌ی دیگری پیدا می‌کنند و معلوم می‌شود با شبکه‌ای پنهان از جاودانه‌ها و آکادمی جهانی مرتبط‌اند. کتاب آکادمی جاودانگان در فصل‌های متعدد پیش می‌رود و در فهرست آن می‌توان عنوان‌هایی مثل «ده و دوباره یک»، «او از اول بود»، «امروز»، «سمرورم جاودانه»، «آکادمی»، «جاودانگی»، «انجمن نویسندگان»، «ماورا»، «خوک بزرگ» و «وافتیت عافلگیرکننده» را دید که هرکدام بخشی از پازل فکری و داستانی کتاب را می‌سازند. کتاب آکادمی جاودانگان در ادامه‌ی روایت، جهان خود را از ایروان فراتر می‌برد و به وین، لندن و فضاهای دیگری می‌رسد که در آن‌ها شخصیت‌هایی مانند پوتزر و یوری، رهبران آکادمی، در حال طراحی سیستمی جهانی برای «انقیاد ذهن‌ها از راه فکرکردن» هستند. در این جهان، جاودانگی نه هدیه‌ای آسمانی بلکه نتیجه‌ی گذر از سه «سکو» است: سکوی ادبیات (خواندن ده‌ها کتاب و انباشتن ذهن)، سکوی گناه (تجربه‌ی غرور، تنبلی، حسادت، حرص و شهوت) و سکوی تأثیرگذاری بر ذهن دیگران. کسانی که در این مسیر موفق شوند، به «خوک» و سپس به جاودانه تبدیل می‌شوند؛ واژه‌هایی که در این کتاب معنایی کاملاً تازه پیدا کرده‌اند. در همین حال، داستان آرگ و آرا و دوستانشان در دانشگاه ادامه دارد: کلاس‌های زبان ارمنی با خانم وارداپتیان، بحث‌هایشان درباره‌ی وطن، زبان مادری، اسطوره‌های ارمنی و دوستی، و در کنار آن، کشیده‌شدن آرا به زیرزمین ساختمان مرکزی و جلسات مخفی آکادمی. هاملت آراکلیان در این کتاب با ترکیب صحنه‌های روزمره (اتوبوس، سلف، خوابگاه، خانه‌ی کوچک آرگ و مادرش لوسین) و صحنه‌های ماورایی (تالارهای آکادمی، آیین تدهین با خاکستر، نفرین مرگ، سفرهای ناگهانی در فضا)، جهانی می‌سازد که در آن مرز میان واقعیت و اسطوره، دین و ایدئولوژی، دوستی و استفاده‌ابزاری از انسان‌ها مدام جابه‌جا می‌شود.

خلاصه داستان آکادمی جاودانگان

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند! در مرکز کتاب آکادمی جاودانگان دو خط اصلی روایت دیده می‌شود. خط اول، داستان آرگ است؛ پسری ارمنی که عاشق زبان مادری است، با مادرش لوسین در خانه‌ای کوچک زندگی می‌کند و در دانشگاه ایروان درس می‌خواند. او در کلاس «مبانی جاودانگی» با خانم تارتاروسیان آشنا می‌شود؛ استادی که هم‌زمان ترسناک، جذاب و مبهم است و درباره‌ی دو دیدگاه جاودانگی حرف می‌زند: یا هر انسانی می‌تواند جاودانه شود یا فقط «نظرکرده‌ها» این امکان را دارند. آرگ در کلاس ادبیات با آقای اوشیان، استادی که از «کلمه» و «ذهن» به‌عنوان سرچشمه‌ی زندگی حرف می‌زند، و با آرا، پسری چشم‌سبز و کم‌حرف، دوست می‌شود. دوستی آرگ و آرا با بحث‌های طولانی درباره‌ی وطن، زبان، تصادف، سرنوشت و جاودانگی شکل می‌گیرد و در کنار آن، دخترانی مثل آنی، واردوهی و نانه نیز در فضای کلاس‌ها و سلف حضور دارند. خط دوم روایت، جهان پنهان آکادمی است؛ جایی که پوتزر و یوری، دو چهره‌ی مرموز، در تالارهای سنگی و زیرزمین‌ها درباره‌ی ساختن «امپراتوری» حرف می‌زنند. آن‌ها با جذب نویسندگانی مثل وو هامل در لندن، استادانی مثل تارتاروسیان و اوشیان در ایروان و شخصیت‌هایی در وین، شبکه‌ای جهانی می‌سازند. در این سیستم، برای رسیدن به جاودانگی باید از سه سکو عبور کرد: اول، سکوی ادبیات که در آن داوطلبان باید حدود صد کتاب بخوانند و ذهنشان را انباشته کنند؛ دوم، سکوی گناه که در آن غرور، تنبلی، حسادت، حرص و شهوت به‌عنوان تجربه‌های لازم برای شناخت «شر» مطرح می‌شود؛ و سوم، سکوی تأثیرگذاری بر ذهن دیگران که در آن فرد باید بتواند یکی از اعضای آکادمی را آن‌قدر به فکر فروببرد که در افکارش غرق شود. آرا به‌تدریج به این مسیر کشیده می‌شود و بعد از گفت‌وگوی طولانی با آرگ، توضیح می‌دهد که راهبان آکادمی در زیرزمین ساختمان مرکزی جمع می‌شوند، تارتاروسیان «خوک بزرگ» و راهب اصلی ارمنستان است و اوشیان نیز مراحل را طی کرده و در آستانه‌ی سفر به وین برای مراسم مذهبی است. در سطحی دیگر، الیانورا تارتاروسیان در آکادمی تدهین می‌شود و قدرت‌هایی مثل نفوذ به ذهن، حضور آنی در آکادمی و «نفرین مرگ» می‌گیرد. پوتزر و یوری از طریق درس مبانی جاودانگی، روبان‌های سیاه، آیین‌های زیرزمینی و جذب «خوک‌ها» تلاش کرده‌اند انسان‌ها را با وسوسه‌ی جاودانگی به انقیاد ذهنی بکشانند؛ درحالی‌که آرگ بین دوستی با آرا، ترس از این سیستم و کنجکاوی نسبت به حقیقت جاودانگی معلق مانده است.

چرا باید کتاب آکادمی جاودانگان را بخوانیم؟

کتاب آکادمی جاودانگان اثری است که در آن ایده‌ی جاودانگی از سطح شعار و رؤیا به سطح ساختار، درس دانشگاهی و آیین تبدیل شده است. خواندن این کتاب فرصتی می‌دهد تا مفهوم‌هایی مثل جاودانگی، گناه، روشنگری، قدرت، وطن، زبان مادری و دوستی در قالب داستانی پرکشمکش و گاهی طنزآلود بازاندیشی شوند. در این اثر، «فکرکردن» هم‌زمان هم فضیلت است و هم ابزار سلطه؛ آکادمی از انسان‌ها می‌خواهد بیشتر فکر کنند تا در همان فکرها گرفتار شوند و از زندگی واقعی دور بمانند. این زاویه‌ی دید، خواننده را به این پرسش می‌رساند که مرز میان رشد فکری و وسواس ذهنی کجاست و چه زمانی دانستن و اندیشیدن به ابزاری برای کنترل تبدیل می‌شود. از سوی دیگر، کتاب آکادمی جاودانگان برای کسانی که به داستان‌های دانشگاهی، فضای دانشجویی و گفت‌وگوهای طولانی درباره‌ی زبان و هویت علاقه دارند، جذاب است. کلاس‌های زبان ارمنی، بحث درباره‌ی اسطوره‌های ارمنی، گفت‌وگوهای آرگ و آرا درباره‌ی وطن و مهاجرت، و حضور شخصیت‌هایی مثل خانم وارداپتیان، لایه‌ای زمینی و ملموس به کنار لایه‌ی ماورایی کتاب اضافه کرده است. ترکیب صحنه‌های روزمره‌ی ایروان با تالارهای تاریک آکادمی، سفرهای ناگهانی به وین و لندن و حضور نویسنده‌ای که باید «هرچه پوتزر می‌گوید بنویسد»، این اثر را به متنی تبدیل کرده که هم می‌توان آن را به‌عنوان داستانی فانتزی و ماجراجویانه خواند و هم به‌عنوان تأملی بر نقش ادبیات، دین، ایدئولوژی و سیستم‌های آموزشی در شکل‌دادن به ذهن انسان‌ها.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

به کسانی پیشنهاد می‌شود کتاب آکادمی جاودانگان را بخوانند که به رمان‌های فانتزی تیره، داستان‌های دانشگاهی و روایت‌هایی با لایه‌های فلسفی و الهیاتی علاقه دارند. همچنین به خوانندگانی که دغدغه‌ی هویت، زبان مادری، وطن، مهاجرت و نسبت میان فکرکردن، گناه و قدرت را دارند و دوست دارند این موضوع‌ها را در قالب داستانی پر از گفت‌وگو و شخصیت‌های مرموز دنبال کنند، پیشنهاد می‌شود این اثر را بخوانند.