کتاب تجاوز به سبک یک جنتلمن

کتاب تجاوز به سبک یک جنتلمن نوشته الهام بن عباس، مجموعه‌ای از روایت‌های شخصی زنان بوسنیایی را گردآوری کرده که در خلال جنگ بوسنی و هرزگوین با تجاوز و شکنجه‌ی جنسی روبه‌رو شده‌اند. نویسنده با استناد به اسناد، اظهارات و مصاحبه‌های واقعی قربانیان، این روایت‌ها را به شکل داستان بازنویسی کرده تا واقعیت‌های تلخ پشت پرده‌ی جنگ، وضعیت اردوگاه‌های اجباری، آوارگی و نقض گسترده‌ی حقوق بشر را از زبان بازماندگان جنگ بالکان بازگو کند. نشر ستاک این مجموعه را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تجاوز به سبک یک جنتلمن

کتاب تجاوز به سبک یک جنتلمن با تمرکز بر جنگ بوسنی و هرزگوین، تجاوز جنسی را نه یک حادثه‌ی حاشیه‌ای بلکه بخشی از تاکتیک جنگی و ابزار نسل‌کشی نشان داده است. الهام بن عباس توضیح داده که چگونه با ترجمه‌ی اظهارات قربانیان و فرم‌های شبیه اظهارنامه روبه‌رو شده و آن‌ها را به روایت‌هایی منسجم تبدیل کرده؛ روایتی که همزمان زنانه و مادرانه است و از دل مواجهه‌ی مکرر با خشونت و اندوه شکل گرفته است.

متن دربرگیرنده‌ی روایت‌ها و شهادت‌های مستند و تکان‌دهنده‌ای از تجربیات غیرنظامیان، به‌ویژه زنان و افراد آسیب‌پذیر، در جریان جنگ‌های بالکان و فروپاشی یوگسلاوی سابق است. کتاب به تشریح وقایع هولناک مرتبط با اسارت، شکنجه‌های جسمی و روحی، بازجویی‌های خشونت‌آمیز و رفتارهای غیرانسانی نیروهای نظامی و شبه‌نظامی در مناطقی نظیر کوزوو و نووی پازار می‌پردازد. 

در کتاب، مقدمه‌ی از پژوهشگر، سید میثم میرهادی هم آمده که زمینه‌ی تاریخی جنگ، رفراندوم استقلال بوسنی، نقش رهبران صرب مانند میلوشه‌ویچ، کاراجیچ و ملادیچ و هدف «صربستان بزرگ» را شرح داده است. همین‌طور بخشی قرار دارد که اصطلاحاتی مثل اردوگاه، بوشنیاک، چتنیک، نام فرماندهان صرب و برخی چهره‌های بین‌المللی مانند ژنرال لوییز مکنزی و علی عزت‌بگوویچ را توضیح داده است. 

کتاب تجاوز به سبک یک جنتلمن حول رنج‌های عمیق انسانی، پیامدهای ویرانگر درگیری‌های قومی و تلاش برای بقا در شرایط فروپاشی مطلق می‌چرخد. الهام بن عباس با تمرکز بر دورن‌مایه‌هایی چون خشونت‌های جنسیتی در زمان جنگ، ازدست‌رفتن امنیت، فروپاشی ساختارهای اجتماعی و آسیب‌های روانی ماندگار، کوشیده چهره‌ی بی‌رحمانه‌ی جنگ را فراتر از آمارهای رسمی به تصویر بکشد. 

در عین حال، لایه‌های زیرین این روایت‌ها نمایانگر مقاومت روح انسانی، تلاش مادران برای نجات فرزندان و بیم‌ها و امیدهای بازماندگان برای فرار از مهلکه و یافتن پناهگاهی امن است.

خلاصه کتاب تجاوز به سبک یک جنتلمن

کتاب تجاوز به سبک یک جنتلمن مجموعه‌ای از روایت‌های اول‌شخص از زنان بوسنیایی است که در جریان جنگ، از خانه و شهر خود رانده شده‌اند، عزیزان‌شان را در تیراندازی‌ها و قتل‌عام‌ها از دست داده‌اند و سپس در اردوگاه‌ها، پادگان‌ها، سالن‌های ورزشی و خانه‌های مصادره‌شده، با تجاوزهای فردی و گروهی، شکنجه، تحقیر و خریدوفروش به‌ عنوان غنیمت جنگی روبه‌رو شده‌اند. 

متن، تجاوز را به‌ عنوان ابزاری سازمان‌یافته برای شکستن روح زنان، بی‌آبرو کردن خانواده‌ها، ایجاد کودکان بی‌هویت و تغییر بافت جمعیتی بوسنی نشان داده است. در روایت‌ها، صحنه‌هایی از اتوبوس‌های ارتش که به‌ جای نجات به صحنه‌ی تعرض تبدیل می‌شوند، سالن‌های مملو از زنان و کودکان که زیر ضرب و تهدید دائمی زندگی می‌کنند و مادرانی که میان نجات فرزندان و تحمل تحقیر مجبور به انتخاب می‌شوند، کنار توضیحاتی درباره‌ی مبادله‌ی اسرا، نقش نیروهای بین‌المللی و سکوت پس از جنگ قرار گرفته است.

چرا باید کتاب تجاوز به سبک یک جنتلمن را بخوانیم؟

خواندن این کتاب امکان مواجهه‌ی نزدیک با تجربه‌ی قربانیان تجاوز در جنگ بوسنی را فراهم کرده است؛ تجربه‌ای که معمولاً در حاشیه‌ی روایت‌های جنگی می‌ماند. متن نشان می‌دهد چگونه خشونت جنسی می‌تواند به ابزار سیستماتیک پاکسازی قومی تبدیل شود و چه زخم‌های ماندگاری بر بدن و روان بازماندگان می‌گذارد. این مواجهه، فهم عمیق‌تری از جنگ، نژادپرستی و سکوت پس از فاجعه ایجاد می‌کند.

خواندن کتاب تجاوز به سبک یک جنتلمن را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب تجاوز به سبک یک جنتلمن به کسانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی فهم ابعاد انسانی جنگ، خشونت جنسی، حقوق قربانیان و نسل‌کشی را دارند. همچنین این کتاب به دانشجویان و علاقه‌مندان حوزه‌های علوم اجتماعی، مطالعات زنان و فعالان حقوق بشر پیشنهاد می‌شود که به‌ دنبال روایت‌های میدانی و مستند از جنگ بوسنی هستند.

بخشی از کتاب تجاوز به سبک یک جنتلمن

«همین که از پله‌های اتوبوس بالا رفتم، متوجه عادی نبودن اوضاع شدم. همه چیز بوی توطئه می‌داد، بوی فریب و نیرنگ. بوی نقشه‌های شوم که برای مشتی انسان ساده و بی‌گناه کشیده شده بود. از کجا می‌دانستم؟ همه‌ی این‌ها را می‌شد از نگاه‌های سربازان صربی که داخل اتوبوس بودند، خواند. همان‌هایی که با نگاهی ترحم‌آمیز به ما پوزخند می‌زدند. همان‌هایی که ما را زن‌های ساده و خوش‌باوری می‌دیدند که با پاهای خود آمده بودند تا قربانی نقشه‌های شیطانی آن‌ها شوند، قربانیان نژادپرستی، تعصبات قومی و هوسرانی‌های عده‌ای مست. عده‌ای که بیشتر از آنچه که نوشیده بودند و بوی آزاردهنده‌اش کل فضای اتوبوس را پر کرده بود، از توهم قدرتی سرمست بودند که در آن روزها به آن‌ها اجازه می‌داد تا به تحقیر، خواری و در نهایت حذف قومیت و مذهبی بیندیشند، که سالیان سال در کنار مردمانش به همسایگی زیسته بودند و با یکدیگر تابلوی زیبایی از تنوع آیین‌ها و نژادها را آفریده بودند.»