کتاب الفبای مدیریت کلاس درس

کتاب الفبای مدیریت کلاس درس (راهبردهایی برای آموزش اثربخش) نوشته‌ی روبرت تی. تابر با ترجمه‌ی محمدرضا سرکارآرانی مجموعه‌ای گسترده از ایده‌ها و مهارت‌ها برای اداره‌ی کلاس و برقراری انضباط آموزشی است. نویسنده در این اثر به چالش‌های روزمره‌ی معلمان در کلاس، از بی‌انضباطی تا افت انگیزه، پرداخته است و می‌کوشد میان آموزش اثربخش و مدیریت کلاس پیوندی روشن برقرار کند. مدرسه برهان (انتشارات مدرسه) آن را منتشر کرده است و ساختار کتاب بر ترکیب پیشنهادهای کاربردی، مرور نظریه‌ها و معرفی منابع اطلاعاتی آموزشی استوار است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب الفبای مدیریت کلاس درس

کتاب الفبای مدیریت کلاس درس اثری است که روبرت تی. تابر در آن مسئله‌ی انضباط و مدیریت کلاس را از سطح «مشکل روزمره‌ی معلم» به سطح یک مهارت حرفه‌ای و قابل یادگیری ارتقا داده است. نویسنده با استناد به نظرسنجی‌های آموزشی و تجربه‌ی معلمان نشان داده است که بی‌انضباطی یکی از جدی‌ترین دلایل نارضایتی شغلی و ترک حرفه‌ی معلمی است و بر این اساس مدیریت کلاس را هم‌سنگ مهارت تدریس قرار داده است. کتاب الفبای مدیریت کلاس درس در چهار بخش تنظیم شده است. در بخش اول با عنوان «سخنی ساده درباره انضباط» مفاهیم پایه‌ای مانند تفاوت مکتب‌های فکری مداخله‌گر، غیرمداخله‌گر و معتقد به تأثیر متقابل، نقش آموزش اثربخش در پیشگیری از مشکلات رفتاری و محدودیت «عقل سلیم» در کلاس توضیح داده شده است. در این بخش نویسنده نشان داده است که بدون آموزش جذاب و برنامه‌ریزی‌شده، هیچ راهبرد انضباطی پایداری شکل نمی‌گیرد. در بخش دوم کتاب الفبای مدیریت کلاس درس مجموعه‌ای طولانی از پیشنهادهای عملی برای معلمان ارائه شده است؛ پیشنهادهایی مانند «عمل کنید، تنها واکنش نشان ندهید»، «مسئولیت‌ها را واگذار کنید»، «به دانش‌آموزان توجه کنید و این توجه را نشان دهید»، «قانون را اجرا کنید، دلیل‌تراشی را نپذیرید» و «به رفتارهای طبیعی جنبه‌ی قانونی بدهید». هر پیشنهاد با توضیح، مثال و منطق تربیتی همراه است تا از سطح توصیه‌ی کلی فراتر برود. بخش سوم کتاب الفبای مدیریت کلاس درس به مقاله‌های انتخابی پیرامون مدیریت کلاس اختصاص دارد. در این بخش نظریه‌ها و رویکردهای شناخته‌شده‌ای مانند قدرت اجتماعی فرنچ و ریون، خنثی‌سازی جنگ‌های قدرت، تقویت منفی و اصلاح رفتار، هرم نیازهای مازلو، فرایند خودشکوفایی، شرطی‌سازی کلاسیک، آموزش اثربخش معلم از نظر گوردون، هدف‌های بدرفتاری از نظر دریگرز، واقعیت‌درمانی گلاسر و ارتباط غیرکلامی فرد دارای اختیار معرفی و با مثال‌های مدرسه‌ای توضیح داده شده است. در بخش چهارم کتاب الفبای مدیریت کلاس درس نویسنده به معرفی «اریک» به عنوان مرکز اطلاعات منابع آموزشی پرداخته است. در این بخش شیوه‌ی دسترسی به بانک‌های اطلاعاتی، فهرست مجلات آموزشی، فرهنگ توصیف‌گران و مهارت جست‌وجوی کامپیوتری توضیح داده شده است تا معلمان بتوانند خودشان به‌طور مداوم دانش حرفه‌ای‌شان را به‌روز کنند.

خلاصه کتاب الفبای مدیریت کلاس درس

کتاب الفبای مدیریت کلاس درس بر این ایده استوار است که انضباط در کلاس نه یک واکنش لحظه‌ای بلکه نتیجه‌ی ترکیب آموزش اثربخش، شناخت نظریه‌های تربیتی و استفاده‌ی آگاهانه از راهبردهای رفتاری است. نویسنده ابتدا نشان داده است که بی‌انضباطی چگونه به مسئله‌ای ساختاری در مدارس تبدیل شده و چرا اتکا به «عقل سلیم» یا تنبیه‌های سنتی پاسخ‌گو نیست. سپس در قالب ده‌ها پیشنهاد مشخص توضیح داده است که معلم چگونه می‌تواند به‌جای «آتش‌نشانی»، پیشگیرانه عمل کند، مسئولیت‌پذیری دانش‌آموزان را تقویت کند، از پیام‌های «من» به‌جای سرزنش مستقیم استفاده کند، رفتارهای مطلوب را برجسته کند و محیط کلاس را طوری سازمان دهد که بیشتر دانش‌آموزان درگیر یادگیری بمانند. در ادامه با مرور نظریه‌هایی مانند واقعیت‌درمانی، آموزش اثربخش معلم، هرم نیازهای مازلو و تحلیل قدرت در کلاس، چارچوبی نظری برای فهم رفتار دانش‌آموزان و انتخاب واکنش مناسب ارائه شده است.

چرا باید کتاب الفبای مدیریت کلاس درس را بخوانیم؟

این اثر تصویری منظم از مدیریت کلاس به‌عنوان مهارتی قابل یادگیری ارائه کرده است و میان تجربه‌ی روزمره‌ی معلم و نظریه‌های تربیتی پل زده است. خواننده با مجموعه‌ای از پیشنهادهای جزئی و قابل اجرا روبه‌رو می‌شود که از نحوه‌ی صحبت و جای‌گیری در کلاس تا برنامه‌ریزی برای موقعیت‌های بحرانی را پوشش می‌دهد و در کنار آن با مفاهیم عمیق‌تری مانند قدرت، انگیزش، خودشکوفایی و هدف‌های بدرفتاری آشنا می‌شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به معلمان دوره‌های ابتدایی و متوسطه، دانشجویان رشته‌های دبیری و تربیت معلم، مدیران و معاونان مدارس و مربیان آموزشی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی مدیریت کلاس، کاهش تنش‌های انضباطی، طراحی آموزش جذاب و آشنایی با نظریه‌های کاربردی در رفتار دانش‌آموزان را دارند.