کتاب مغز، شناخت و رفتار (مجموعه چهارم)

کتاب مغز، شناخت و رفتار (مجموعه چهارم) اثری است که با همکاری جمعی از پژوهشگران و استادان حوزه علوم شناختی، از جمله حبیب‌الله قاسم‌زاده، ونداد شریفی، علی‌اکبر نجاتی صفا، گیتی شمس، حمیدرضا نقوی، کامبیز بدیع و محمدعلی اصغری مقدم، تهیه شده است. نشر ارجمند آن را منتشر کرده است. این کتاب بخشی از مجموعه‌ای است که به انتشار سخنرانی‌ها و مقالات ارائه‌شده در سمینارهای مغز، شناخت و رفتار بیمارستان روزبه می‌پردازد. مجموعه حاضر هفت مقاله و نقدهای مرتبط با آن‌ها را در بر می‌گیرد و به موضوعاتی چون اخلاق‌گرایی و مغز، خلق ایده‌های نو، اعتماد اجتماعی، کاربرد رؤیا در شناخت‌درمانی، هم‌دردی و درد مزمن و نقش فرهنگ و مذهب در اختلال وسواس می‌پردازد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مغز، شناخت و رفتار (مجموعه چهارم)

کتاب مغز، شناخت و رفتار (مجموعه چهارم) با گردآوری مقالات و نقدهای ارائه‌شده در سمینارهای سالانه بیمارستان روزبه، تصویری از پویایی و استمرار فعالیت‌های علمی در حوزه علوم شناختی ارائه می‌دهد. نویسندگان این مجموعه، هر یک با تخصصی متفاوت، به بررسی موضوعات متنوعی در مرزهای روان‌شناسی، عصب‌شناسی، فلسفه ذهن و جامعه‌شناسی پرداخته‌اند. ساختار کتاب بر پایه ارائه مقالات و نقدهای متقابل شکل گرفته است؛ به این معنا که هر مقاله، علاوه‌بر ارائه دیدگاه نویسنده، با نقدی از سوی پژوهشگری دیگر همراه شده تا امکان گفت‌وگوی علمی و تضارب آرا فراهم شود. این رویکرد، فضای کتاب را از یک‌سویه‌نگری دور می‌کند و خواننده را با طیفی از دیدگاه‌ها و چالش‌های فکری روبه‌رو می‌سازد. موضوعات مطرح‌شده در این مجموعه، از بررسی ریشه‌های اخلاق در مغز و دستگاه عصبی تا تحلیل فرایند خلق ایده‌های نو و نقش روابط معنایی در نوآوری، همچنین مباحثی درباره اعتماد اجتماعی، کاربرد رؤیا در درمان، هم‌دردی و درد مزمن و تأثیر فرهنگ و مذهب بر اختلال وسواس را در بر می‌گیرد. کتاب مغز، شناخت و رفتار (مجموعه چهارم) با تکیه‌بر مقالات و نقدهای علمی، بستری برای آشنایی با تازه‌ترین مباحث و دیدگاه‌ها در علوم شناختی فراهم کرده است.

خلاصه کتاب مغز، شناخت و رفتار (مجموعه چهارم)

در این کتاب، هر مقاله به یکی از جنبه‌های علوم شناختی و رفتار انسانی می‌پردازد. برای نمونه، مقاله‌ای با عنوان «مغزِ دیگردوست و اخلاق‌گرا» به بررسی ریشه‌های زیستی و عصب‌شناختی اخلاق و دیگردوستی می‌پردازد و تلاش می‌کند نشان دهد که چگونه ساختار و کارکرد مغز می‌تواند زمینه‌ساز رفتارهای اخلاقی و ارزش‌گذاری‌های انسانی باشد. نویسنده با مرور دیدگاه‌های فلسفی و یافته‌های علوم اعصاب، به این نتیجه می‌رسد که گرایش‌های خویشتن‌دوستانه و دیگردوستانه در انسان هم‌زمان و در رقابت با یکدیگر عمل می‌کنند و هیچ‌کدام به‌تنهایی سرشت انسان را تعیین نمی‌کنند. همچنین، مقاله به نقش بازنمایی‌های ذهنی و شبکه‌های عصبی در شکل‌گیری داوری‌های اخلاقی و تفاوت‌های فردی در ارزش‌گذاری‌ها می‌پردازد. در بخش دیگری، مقاله‌ای با موضوع «خلق ایده‌های نو بر پایه روابط معنایی» به نقش هوش معنایی و شبکه‌های مفهومی در نوآوری و خلاقیت می‌پردازد. نویسنده با ارائه مثال‌هایی از زندگی روزمره و هنر، توضیح می‌دهد که چگونه ترکیب و ربط‌یابی میان موجودیت‌های معنایی می‌تواند به خلق ایده‌های تازه و شگفت‌آور منجر شود. این مقاله همچنین به اهمیت گشتار معنایی و نقش آن در تفسیر شعر و ادبیات اشاره می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه ذهن انسان با استفاده از عملگرهای معنایی، مفاهیم پراکنده را به ساختارهای پیچیده‌تر و معنادار تبدیل می‌کند. سایر مقالات کتاب نیز به موضوعاتی چون اعتماد اجتماعی، کاربرد رؤیا در شناخت‌درمانی، هم‌دردی و درد مزمن و تأثیر فرهنگ و مذهب بر اختلال وسواس می‌پردازند و هر یک با نقدی از سوی پژوهشگری دیگر همراه شده‌اند تا ابعاد مختلف موضوعات مورد بحث قرار گیرد.

چرا باید کتاب مغز، شناخت و رفتار (مجموعه چهارم) را بخوانیم؟

کتاب مغز، شناخت و رفتار (مجموعه چهارم) با گردآوری مقالات و نقدهای علمی، فرصتی برای آشنایی با تازه‌ترین مباحث و دیدگاه‌ها در حوزه علوم شناختی و رفتار انسانی فراهم می‌کند. ویژگی شاخص این مجموعه، ارائه هم‌زمان مقاله و نقد است که امکان مواجهه با دیدگاه‌های متنوع و گاه متعارض را به خواننده می‌دهد. همچنین، موضوعات مطرح‌شده در کتاب، از اخلاق و دیگردوستی تا خلاقیت، اعتماد، درمان و فرهنگ، طیف وسیعی از دغدغه‌های علمی و عملی را پوشش می‌دهد. این کتاب برای کسانی که به دنبال درک عمیق‌تر از پیوند مغز، ذهن و رفتار هستند، منبعی غنی و چندوجهی به‌شمار می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران علوم شناختی، روان‌شناسی، عصب‌شناسی، فلسفه ذهن و علاقه‌مندان به مباحث میان‌رشته‌ای پیشنهاد می‌شود. همچنین، برای کسانی که به دنبال فهم بهتر فرایندهای اخلاقی، خلاقیت، اعتماد اجتماعی و تأثیر فرهنگ بر رفتار هستند، این کتاب مناسب است.

بخشی از کتاب مغز، شناخت و رفتار (مجموعه چهارم)

«علاقه‌مند بودن هر شخص به خودش، از دیرباز، اصلی مسلّم و بدیهی به شمار می‌آمده است. فیلسوفان و حکیمان غالباً حُبّ ذات یا خویشتن‌دوستی را از ویژگی‌های اساسی طبیعت انسانی می‌دانسته‌اند. هواداران نظریه‌های تکاملی هم علاقه‌مندی به خود را در راستای سازوکارهایی می‌دانند که در کشمکش‌های رقابت‌آمیز از بقای موجود زنده پشتیبانی می‌کنند. با وجود این، در الگوهای رفتاری انواع موجودات زنده، به‌خصوص انسان‌ها، نمونه‌های بسیار زیادی از اعمالی را می‌توان مشاهده کرد که هدف آنها نه پاسخ به یک نیاز شخصی، بلکه کمک به خویشان، همنوعان و یا حتی افراد غیر همنوع است. علاوه بر این، تقریباً در همه فرهنگ‌ها، مفاهیمی هم‌چون ایثار، فداکاری و نوعدوستی به‌عنوان ارزش‌هایی والا مورد تجلیل و ستایش قرار گرفته‌اند. دیگردوستی، در حقیقت، معرّف بخش بزرگی از مجموعه رفتارهایی است که در دایره اخلاق‌گرایی گنجانده می‌شوند. پرداختن به غیر خود، عموماً، یک فضیلت اخلاقی در نظر گرفته می‌شود، در حالی‌که خودپسندی از منظر علم اخلاق صفتی نکوهیدنی به شمار می‌آید. اکنون باید دید کدام توصیف از سرشت انسان به حقیقت نزدیک‌تر است. آیا انسان موجودی فطرتاً خودخواه است که حتی در تعاملات به ظاهر دیگردوستانه مصالح خود را دنبال می‌کند: «تو را دوست دارم، هم‌چون گرگی که برّه را دوست دارد»، یا طبیعت انسانی به گونه‌ای است که می‌تواند فارغ از محاسبه سود و زیان شخصی به غیر خود علاقه‌مند شود؟»