کتاب در پای ماچان ابوریحان بیرونی

کتاب در پای ماچان ابوریحان بیرونی نوشته‌ی حسن انوری و توسط انتشارات لنا منتشر شده است. این اثر مجموعه‌ای از مقالات، گفت‌وگوها و تأملات نویسنده درباره فرهنگ‌نویسی، زبان فارسی، جایگاه فرهنگ‌نامه‌ها و نقش آن‌ها در جامعه معاصر ایران است. حسن انوری، از چهره‌های برجسته فرهنگ‌نویسی و زبان‌شناسی معاصر، در این کتاب به تجربه‌های شخصی و حرفه‌ای خود در حوزه تدوین فرهنگ‌نامه‌ها، نقد سنت‌های زبانی و بررسی تحولات اجتماعی و زبانی ایران می‌پردازد. کتاب با نگاهی نقادانه و تحلیلی، مسائل بنیادین زبان و فرهنگ را در بستر تاریخ و جامعه ایرانی واکاوی می‌کند و به موضوعاتی چون تساهل، خردورزی، نقش زبان در هویت ملی و چالش‌های فرهنگ‌نویسی در عصر جدید می‌پردازد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب در پای ماچان ابوریحان بیرونی

کتاب در پای ماچان ابوریحان بیرونی با محوریت تجربه‌ها و دیدگاه‌های حسن انوری، به بررسی جایگاه فرهنگ‌نامه‌ها و فرهنگ‌نویسان در جامعه ایرانی می‌پردازد. این کتاب ساختاری مقاله‌محور دارد و هر بخش آن به موضوعی مستقل اما مرتبط با دغدغه‌های زبان، فرهنگ و هویت اختصاص یافته است. نویسنده با تکیه‌بر خاطرات شخصی، روایت‌هایی از تدوین فرهنگ بزرگ سخن و تعامل با چهره‌های علمی و فرهنگی معاصر را بازگو می‌کند. در کنار این روایت‌ها، مباحثی چون تعریف عدد «یک» در فرهنگ‌های مختلف، نقش ابوریحان بیرونی در تاریخ علم، اهمیت تساهل و مدارای فکری، و تأثیر فرهنگ‌نامه‌ها بر خرد جمعی جامعه مطرح شده است. گفت‌وگوهای انتقادی با صاحب‌نظران و تحلیل‌هایی درباره وضعیت فرهنگ‌نویسی و زبان معیار فارسی، فضای کتاب را از یک خاطره‌نگاری صرف فراتر می‌برد و آن را به اثری تحلیلی و آموزشی بدل می‌کند. کتاب در پای ماچان ابوریحان بیرونی نه‌تنها به گذشته فرهنگ‌نویسی ایران می‌پردازد، بلکه چالش‌های امروز و آینده این حوزه را نیز به بحث می‌گذارد و تصویری از تحولات اجتماعی، زبانی و فکری ایران معاصر ارائه می‌دهد.

خلاصه کتاب در پای ماچان ابوریحان بیرونی

کتاب در پای ماچان ابوریحان بیرونی مجموعه‌ای از مقالات و گفت‌وگوهاست که در آن حسن انوری به موضوعات متنوعی درباره زبان، فرهنگ و جامعه ایرانی می‌پردازد. نویسنده با نقل خاطراتی از دوران تدوین فرهنگ بزرگ سخن، به اهمیت دقت و نوآوری در تعریف واژه‌ها اشاره کرده است؛ برای نمونه، تعریف عدد «یک» را از منظر فرهنگ‌های مختلف و آثار ابوریحان بیرونی بررسی می‌کند و نشان می‌دهد چگونه نگاه علمی و تاریخی می‌تواند در تدوین فرهنگ‌نامه‌ها راهگشا باشد. در بخش‌هایی از کتاب، انوری به تجربه‌های خود در نظام آموزشی و تألیف کتاب‌های درسی اشاره می‌کند و از نقش چهره‌هایی چون دکتر بهشتی در تبیین مسائل فقهی و تاریخی سخن می‌گوید. موضوع تساهل و مدارای فکری، یکی از محورهای اصلی کتاب است که با نقل حکایات و اشعار بزرگان ادب فارسی، اهمیت آزادی اندیشه و پذیرش تفاوت‌ها را برجسته می‌کند. در گفت‌وگوهای انتقادی، نویسنده به چالش‌های فرهنگ‌نویسی در ایران امروز می‌پردازد؛ از جمله ضعف فرهنگ‌نامه‌ها در مقابله با خرافات، نقش فرهنگ‌نویسان در معیارسازی برای زبان و تفکر، و تأثیر فناوری و هوش مصنوعی بر آینده این حوزه. انوری با نگاهی واقع‌گرایانه، از افول فرهنگ‌نویسی سنتی و ضرورت خردورزی و ترجمه آثار جهانی سخن می‌گوید و به مشکلاتی چون کاهش تیراژ کتاب و کم‌توجهی به مطالعه در جامعه ایرانی اشاره می‌کند. در نهایت، کتاب با تأملاتی درباره زبان معیار، سلطه زبان فارسی بر گویش‌های محلی، و نقش فرهنگ‌نامه‌ها در حفظ هویت و خرد جمعی به پایان می‌رسد. نویسنده با بیان تجربه‌های شخصی و تحلیل‌های اجتماعی، تصویری از فرازونشیب‌های فرهنگ‌نویسی و زبان فارسی در ایران معاصر ارائه می‌دهد.

چرا باید کتاب در پای ماچان ابوریحان بیرونی را بخوانیم؟

کتاب در پای ماچان ابوریحان بیرونی اثری است که با رویکردی تحلیلی و انتقادی به مسائل بنیادین زبان و فرهنگ می‌پردازد. این کتاب برای کسانی که علاقه‌مند به شناخت پشت‌پرده فرهنگ‌نامه‌نویسی، چالش‌های زبان معیار و نقش فرهنگ‌نویسان در جامعه هستند، منبعی ارزشمند به‌شمار می‌آید. حسن انوری با بهره‌گیری از تجربه‌های شخصی و حرفه‌ای، تصویری واقعی از فرازونشیب‌های فرهنگ‌نویسی در ایران ارائه داده است. کتاب با طرح موضوعاتی چون تساهل، خردورزی، مبارزه با خرافات و اهمیت ترجمه آثار جهانی، ذهن خواننده را به تأمل درباره هویت، زبان و آینده فرهنگ ایرانی دعوت می‌کند. همچنین، روایت‌های صمیمی و گفت‌وگوهای انتقادی، فضای کتاب را از یک متن صرفاً تخصصی فراتر برده و آن را به اثری خواندنی برای علاقه‌مندان به فرهنگ و جامعه بدل کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به پژوهشگران زبان و ادبیات فارسی، علاقه‌مندان به فرهنگ‌نامه‌نویسی، دانشجویان علوم انسانی، معلمان و فعالان حوزه آموزش، و کسانی که دغدغه هویت، زبان معیار و تحولات اجتماعی ایران را دارند پیشنهاد می‌شود. همچنین به کسانی که به دنبال نگاهی انتقادی و تحلیلی به مسائل فرهنگی و زبانی معاصر هستند، این کتاب توصیه می‌شود.