کتاب عملیات در تهران

کتاب عملیات در تهران (Operation Long Jump) نوشته بیل ین و ترجمه بابک طهماسبی، پژوهشی درباره یکی از پررمزورازترین طرح‌های ترور در تاریخ معاصر جهان است. این کتاب با تکیه بر اسناد، روایت‌ها و خاطرات دست‌اول، به بررسی نقشه‌ی آلمان نازی برای ترور سه رهبر بزرگ متفقین (استالین، روزولت و چرچیل) در جریان کنفرانس تهران پرداخته است؛ رویدادی که می‌توانست سرنوشت جنگ جهانی دوم و حتی تاریخ جهان را به‌کلی تغییر دهد. نویسنده با رویکردی تحلیلی، شبکه‌ای از شخصیت‌ها و سازمان‌های اطلاعاتی و رخدادهای سیاسی و امنیتی ایران و جهان را در بستر دهه‌ی ۱۹۴۰ میلادی به تصویر کشیده است. نشر خوب چاپ دوم این کتاب را در سال ۱۴۰۳ منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب عملیات در تهران اثر بیل ین

کتاب عملیات در تهران (نقشه‌ی ترور استالین، روزولت و چرچیل در عملیات پرش بلند) به قلم بیل ین، پژوهشی پر از جزئیات در باب یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخ معاصر ایران و جهان است. این کتاب به ماجرای عملیات پرش بلند می‌پردازد؛ نقشه‌ای که توسط بالاترین مقامات اطلاعاتی آلمان نازی برای ترور همزمان استالین، روزولت و چرچیل (سه رهبر بزرگ متفقین) در جریان کنفرانس تهران طراحی شد. نویسنده با بهره‌گیری از اسناد آرشیوی، خاطرات بازیگران اصلی و تحلیل‌های تاریخی، فضای سیاسی و امنیتی و اجتماعی ایران دهه‌ی ۱۳۲۰ را بازسازی کرده است. در این اثر نه‌تنها به جزئیات طرح ترور و نقش‌آفرینی جاسوسان و مأموران اطلاعاتی پرداخته شده، بلکه بستر تاریخی و جغرافیایی ایران، روابط قدرت‌های جهانی و تأثیرات جنگ جهانی دوم بر سرنوشت کشورها نیز به تصویر کشیده شده است.

بیل ین با معرفی دقیق شخصیت‌ها و سازمان‌های درگیر، تصویری چندلایه از تهرانِ آن روزگار و شبکه‌های جاسوسی فعال در آن ارائه داده است. این کتاب برای علاقه‌مندان به تاریخ معاصر جهان، مطالعات امنیتی و روایت‌های واقعی از پشت‌پرده‌ی سیاست و جنگ، اثری خواندنی و پرکشش به شمار می‌آید. دغدغه‌ی اصلی کتاب عملیات در تهران نوشته‌ی بیل ین، نشان‌دادن شکنندگی امنیت، نقش تصادف و هوشیاری در تاریخ و اهمیت ایران در معادلات جهانی است. عنوان کامل این اثر در زبان مبدأ عبارت است از Operation Long Jump : Stalin, Roosevelt, Churchill, and the greatest assassination plot in history.

خلاصه کتاب عملیات در تهران

ایده‌ی اصلی کتاب، روایت تلاش آلمان نازی برای حذف سه رهبر متفقین در تهران است؛ طرحی که اگر موفق می‌شد، می‌توانست موازنه‌ی قدرت جهانی را دگرگون کند. نویسنده با بازسازی فضای تهران دهه‌ی ۱۳۲۰ و معرفی بازیگران اصلی، زمینه‌ی تاریخی و سیاسی را ترسیم کرده و سپس به نقش ایران به‌عنوان نقطه‌ی تلاقی منافع قدرت‌های جهانی، حضور پررنگ آلمانی‌ها در اقتصاد و سیاست ایران و چگونگی اشغال کشور توسط متفقین می‌پردازد. در ادامه شبکه‌های جاسوسی و سازمان‌های اطلاعاتی فعال در ایران معرفی شده‌اند؛ از آبوِر و اس‌اس آلمان تا اس‌آی‌اس و اس‌اوای بریتانیا و اواس‌اس آمریکا. کتاب با روایت جزئیات طرح ترور، نحوه‌ی کشف و خنثی‌سازی آن و رقابت‌های اطلاعاتی میان قدرت‌ها، تصویری زنده از فضای پرتنش و پرخطر آن روزها ارائه می‌دهد.

چرا باید کتاب عملیات در تهران را بخوانیم؟

کتاب عملیات در تهران یکی از ناشناخته‌ترین فصل‌های تاریخ معاصر ایران و جهان را روشن می‌کند. این اثر نه‌تنها به ماجرای یک نقشه‌ی ترور بزرگ می‌پردازد، بلکه لایه‌های پنهان سیاست، امنیت و روابط بین‌الملل را در بستر تهران دهه‌ی ۱۳۲۰ آشکار می‌سازد. خواننده با مطالعه‌ی این کتاب با شبکه‌های پیچیده‌ی جاسوسی، رقابت‌های اطلاعاتی و نقش ایران در معادلات جهانی آشنا می‌شود. همچنین این کتاب با معرفی شخصیت‌های واقعی و سازمان‌های اطلاعاتی، تصویری ملموس از فضای پرآشوب آن دوران ارائه و نشان می‌دهد چگونه تصمیم‌ها و اتفاقات پشت‌پرده می‌توانند سرنوشت ملت‌ها را تغییر دهند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دوستداران تاریخ معاصر ایران و جهان در قرن ۲۰، پژوهشگران حوزه‌ی امنیت و اطلاعات، دانشجویان روابط بین‌الملل و کسانی که به روایت‌های واقعی از پشت‌پرده‌ی سیاست و جنگ جهانی دوم علاقه دارند، پیشنهاد می‌شود. همچنین پژوهش حاضر به کسانی که به‌دنبال درک نقش ایران در تحولات جهانی و تاریخچه‌ی فعالیت‌های جاسوسی هستند، توصیه شده است.

درباره بیل ین

بیل ین (Bill Yenne) زاده‌ی سال ۱۹۴۹ میلادی و نویسنده‌ای ساکن ایالت کالیفرنیا بوده که بیش از ۳۵ کتاب غیرداستانی نوشته و در کنار آن چندین رمان نیز در کارنامه‌ی ادبی خود دارد. بیشتر آثار غیرداستانی او به موضوعات تاریخی، به‌ویژه تاریخ نظامی و هوانوردی، اختصاص دارند. ازجمله کتاب‌های شناخته‌شده‌ی او می‌توان به کتاب عملیات در تهران (Operation Long Jump) اشاره کرد. مجموعه‌ی وسترن «گیدئون سافورد» (Gideon Safford) و «بلیدن کول» (Bladen Cole) و رمانی پرفروش در ژانر تاریخ جایگزین درباره‌ی ژنرال جرج پتن با عنوان A Damned Fine War از آثار داستانی این نویسنده هستند. در میان آثار زندگی‌نامه‌ای او، کتابی که درباره‌ی اسکندر مقدونی نوشته توجه بسیاری را جلب کرده است؛ به‌گونه‌ای که ژنرال وزلی کلارک، فرمانده‌ی پیشین نیروهای متحد در اروپا، آن را بهترین زندگی‌نامه درباره‌ی اسکندر دانست.

اثر دیگر بیل ین با عنوان Aces High که به زندگی دو خلبان برجسته‌ی آمریکایی در جنگ جهانی دوم می‌پردازد، از سوی خلبان و نویسنده‌ی پرفروش (دان روم) به عنوان بزرگ‌ترین داستان پرواز در تمام دوران توصیف شده است. همچنین ژنرال گریگ مک‌کینلی، رئیس انجمن نیروی هوایی، درباره‌ی کتاب Hap Arnold نوشته است که بیل ین در آن کاری کارستان انجام داده و توانسته است هم شخصیت ژنرال آرنولد را به‌خوبی معرفی کند و هم جایگاه او را به‌عنوان یک رهبر نظامی برای خوانندگان روشن سازد.

سبک نگارش بیل ین مورد توجه منتقدان قرار گرفته است؛ به‌طوری که روزنامه‌ی وال‌استریت ژورنال نوشته او با زنده‌نمایی سینمایی می‌نویسد و والتر جی. بوین (رئیس پیشین موزه‌ی ملی هوا و فضای اسمیتسونین) آثار او را ستوده است. برخی از آثار این نویسنده چنان مورد توجه قرار گرفته‌اند که در فهرست‌های مهم مطالعاتی جای گرفته‌اند. برای نمونه آثار او در فهرست مطالعه‌ی رسمی رئیس ستاد نیروی هوایی ایالات متحده قرار گرفته و این نویسنده به‌سبب فعالیت‌های ادبی خود برنده‌ی جایزه‌ی معتبر «گیل راب ویلسون» از سوی انجمن نیروی هوایی برای برجسته‌ترین سهم در حوزه‌ی هنر و ادبیات شده است. 

بیل ین علاوه بر نگارش کتاب، در تدوین مدخل‌هایی برای دایرةالمعارف جنگ جهانی اول و دایرةالمعارف جنگ جهانی دوم مشارکت داشته است. او همچنین در مستندهای متعددی که از شبکه‌های تلویزیونی پخش شده، حضور داشته است؛ ازجمله برنامه‌هایی در هیستوری چنل، نشنال جئوگرافیک و شبکه‌ی تلویزیونی آلمانی ARD. او افزون‌بر موضوعات نظامی و تاریخی، درباره‌ی تاریخ آبجو و صنعت آبجوسازی نیز آثار متعددی نوشته است. بیل ین به‌عنوان نویسنده‌ای پرکار در حوزه‌ی تاریخ، هوانوردی و روایت‌های زندگی‌نامه‌ای شناخته می‌شود.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

بیل ین برنده‌ی جایزه‌ی «گیل راب ویلسون» از انجمن نیروی هوایی است؛ جایزه‌ای که به برجسته‌ترین دستاورد در حوزه‌ی هنر و ادبیات اهدا می‌شود و به آثاری تعلق می‌گیرد که نحوه‌ی درک و قدردانی هزاران آمریکایی از قدرت هوایی را شکل داده‌اند. کتاب زندگی‌نامه‌ی «گاو نشسته» به قلم بیل ین نیز در زمان انتشار در رتبه‌ی چهاردهم فهرست ۱۰۰ کتاب برتر سالِ سایت آمازون قرار گرفت. همچنین کتاب او با عنوان Guinness: The 250 Year Quest for the Perfect Pint از سوی مجله‌ی Condé Nast Portfolio در میان بهترین کتاب‌های تجاری سال قرار گرفت.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره این کتاب چیست؟

سایت naakojaaketab.com معتقد است کتاب عملیات در تهران با استناد به مراجع تاریخی و مستندات اطلاعاتی متعدد، تصویری ملموس و موشکافانه از یک دسیسه ترسیم کرده است. این کتاب صرفاً روایتی از گذشته نیست؛ بلکه آموزه‌هایی را پیرامون نقش حیاتی داده‌های اطلاعاتی و فعالیت‌های جاسوسی در نبردها در خود جای داده است.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب در ایران منتشر شده است؟

کتاب حاضر با عنوان عملیات پرش بلند: استالین، روزولت و چرچیل و بزرگ‌ترین نقشهٔ ترور در تاریخ با ترجمه‌ی اکبر بتوئی و ویراستاری مهدی سجودی‌مقدم توسط نشر مهراندیش‌‫ و در سال ۱۳۹۹ منتشر شده است.

بخشی از کتاب عملیات در تهران

«هجده: چهارشنبه، ۱ دسامبر

ابتهاج دیر کرد و ملاقات میان پیتر فرگوسن و مرد مرموز در آپارتمان مروین ولهایم پس از نیمه‌شب روی داد. وقتی رسید، مأموران آلمانی، یوزف اشنابل و هانس اولریش فون اورتل، در اتاقی دیگر از شدت مستی خوابشان برده بود.

مرسر که دید مرد مرموزِ فرگوسن همان ابتهاج است عصبانی شد و قهرمان زورخانه را سرزنش کرد که چرا از فرگوسن باج‌گیری می‌کند درحالی‌که خودش خبرچین و حقوق‌بگیر اس‌آی‌اس است. سپس پرسید چرا چند ساعت دیر کرده است. پاسخ ابتهاج تکان‌دهنده بود: افرادش رودولف فون هولتن فلوگ و تیم کماندوی او را دستگیر کرده بودند، زیرا آلمانی‌ها می‌خواستند مکان اختفایشان را ترک کنند. ابتهاج و بیست‌وپنج نفر از افراد و خانواده‌اش، ازجمله پسرش را دستگیر کرده بودند.

بسیاری از ایرانیانی که نزدیک نیمه‌شب به خانهٔ امن هجوم بردند، کسانی بودند که فون هولتن فلوگ آن‌ها را می‌شناخت. می‌پنداشت آن‌ها اعضای ملیون ایران و طرف‌دار آلمان و دوست «هیتلرشاه» بوده‌اند که مشتاق کمک به اس‌دی هستند، همان‌طور که طی یک هفتهٔ گذشته کمک کرده بودند. درواقع، آن‌ها همین هم بودند، ولی به مصباح ابتهاج گرویدند؛ مردی که قرار بود پول زیادی به دستش برسد و سهمی هم برای آن‌ها در نظر گرفته بود.»