کتاب نیاورده اند که...

کتاب نیاورده اند که... نوشته شهره احدیت، مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه درباره‌ی زندگی‌هایی است که بخش مهمی از دردها و خواسته‌هایشان ناگفته می‌ماند. یک دختر مهاجر، مادری گرفتار انتظار و زنی درگیر خاطرات همسر ازدست‌رفته، هر کدام گوشه‌ای از فضای این مجموعه را شکل می‌دهند. نویسنده به فاصله‌ی میان آنچه آدم‌ها احساس می‌کنند و آنچه اجازه دارند نشان دهند توجه کرده است. انتشارات خوب این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نیاورده اند که...

کتاب نیاورده اند که... اثر شهره احدیت، زندگی روزمره را در پیوند با تبعیض، تنهایی، سوگ و مناسبات قدرت به تصویر می‌کشد. دغدغه‌ی داستان‌ها درباره‌ی آدم‌هایی است که خواسته‌هایشان زیر فشار توقع دیگران، مرزهای جغرافیایی یا نقش‌های تحمیل‌شده پنهان مانده است. زنان در بسیاری از داستان‌ها جایگاهی مرکزی دارند اما مجموعه به تجربه‌ی آنان محدود نمی‌شود. مردی نگران فرزندش و مردانی گرفتار حس مالکیت یا خاطره نیز در این جهان حضور دارند. خانه، مدرسه، مغازه و گورستان، مکان‌هایی آشنا هستند که کشمکش‌ها در دل‌شان شکل می‌گیرد.

داستان‌ها نشان می‌دهند یک اظهار نظر معمولی یا برخورد به‌ظاهر دلسوزانه چگونه می‌تواند نشانی از تبعیض یا کنترل باشد. شخصیت‌ها همیشه بیرون از مسئله نمی‌ایستند؛ گاهی همان کسی که رنج دیگری را می‌بیند، خودش نیز در بازتولید فاصله‌ها سهم دارد. این وضعیت، مرز میان همدلی و پیش‌داوری را به موضوعی قابل‌تأمل تبدیل کرده است.

کتاب نیاورده اند که... از زاویه‌های دید متفاوتی بهره می‌گیرد. بعضی از داستان‌ها از زبان شخصیت اصلی نقل می‌شوند و گاهی میان خطاب به شخصیت و بیان اول‌شخص جابه‌جا می‌شود. خاطره نیز اغلب در میانه‌ی یک کار روزانه وارد می‌شود و معنای صحنه‌ی حاضر را تغییر می‌دهد. اشیا و حس‌ها در این جابه‌جایی نقش دارند؛ بوی گیاه در بومادران، صدای موسیقی در نخل مرداب و تصویر تلویزیون در پل، گذشته را به اکنون شخصیت‌ها وصل می‌کنند.

شهره احدیت بسیاری از تنش‌ها را از خلال گفت‌وگو، رفتار و جزئیات محیط آشکار کرده است. لحن برخی شخصیت‌ها تند، تحقیرآمیز یا همراه با شوخی‌های گزنده است و همین تفاوت لحن‌ها، فاصله‌ی میان نگاه آدم‌ها را نشان می‌دهد. خواننده در این مجموعه با موقعیت‌هایی روبه‌رو می‌شود که ظاهر عادی زندگی را دارند اما در پس آن‌ها نیاز به محبت، حق انتخاب و احساس تعلق جریان دارد. فضای داستان‌ها بیشتر اندوهگین و پرتنش است، هرچند شوخی، خیال‌پردازی و اشتیاق به دوست‌ داشته‌شدن نیز در میان تجربه‌های دشوار شخصیت‌ها حضور دارد.

خلاصه کتاب نیاورده اند که...

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

سیامو، دختر دانش‌آموز مهاجر، به خانه‌ی معلمش می‌رود تا از رفتنی حرف بزند که برایش معنای بازگشت به جایی آشنا ندارد. معلم در میان گفت‌وگوی آن‌ها، برخوردهای گذشته‌ی خودش و اطرافیانش را به یاد می‌آورد. داستان «روبان سیاه»، مریم و دخترش را در خانه‌ای دنبال می‌کند که خاطره‌ی حمید و انتظارهای خانواده در تصمیم‌های روزمره‌ی آنان حضور دارد. مریم میان دلتنگی، وفاداری و خواسته‌های ناگفته‌اش مانده است.

در «نخل مرداب»، نیکو در خانه‌ای بزرگ زندگی می‌کند و اتاق‌های فرزندان دور از خانه را همچنان بخشی از زندگی خود می‌داند. تماس‌های کوتاه، گلدان‌ها و رفت‌وآمد همسایه‌ها روزهایش را پر می‌کنند. این داستان‌ها مسیرهای جداگانه‌ای دارند اما هر کدام فاصله‌ی میان نیاز عاطفی شخصیت‌ها و موقعیتی را نشان می‌دهند که در آن گرفتار شده‌اند.

چرا باید کتاب نیاورده اند که... را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب نیاورده اند که... را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• داستان‌ها تبعیض را در رفتارهای روزمره، نه‌فقط در برخوردهای آشکار، نشان می‌دهند.
• زاویه‌های دید متفاوت، امکان بررسی فاصله‌ی میان برداشت شخصیت‌ها و رفتارشان را فراهم می‌کنند.
• جزئیات حسی و اشیای خانه، نقش خاطره را در تجربه‌ی سوگ ملموس می‌کنند.
• کشمکش‌های زنان، پرسش‌هایی درباره‌ی حق انتخاب و انتظارهای خانوادگی پیش می‌کشند.

خواندن کتاب نیاورده اند که... را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب نیاورده اند که... به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به داستان کوتاه اجتماعی ایران.
• خوانندگان علاقه‌مند به شخصیت‌های درگیر تنهایی، سوگ و تعارض‌های عاطفی.
• کسانی که دغدغه‌ی تبعیض علیه مهاجران را دارند.
• مخاطبانی که بررسی نقش‌های تحمیل‌شده به زنان در داستان برایشان اهمیت دارد.

بخشی از کتاب نیاورده اند که...

«سیامو آمده بود که برود. در را که باز کردم، اول برق چشم‌هایش را دیدم.

"سلام."

این بار من‌من نکرد. آمد تو و روی فرش هال نشست. همان‌طور که می‌رفتم سمت آشپزخانه، پرسیدم: "چه خبر؟ مادرت این‌ها خوب‌ان؟"

"خوب‌ان، خانم معلم." مکث کرد و بعد: "دل‌تنگ‌ان."

سیامو هم دل‌تنگ بود؛ اگر نبود، دنبال من می‌آمد توی آشپزخانه تا اگر ظرفی مانده بشوید و جابه‌جا کند.

مادرش کارنامهٔ سیامو را که گرفت، چادرش را بیشتر دور خودش پیچید و یواش گفت: "اگه یه‌وقت کاری، چیزی باشه... ما کارگریم، خانم."

خیال کردم یک بیل گرفته دستش و با آن تن لاغری که چادر قابش گرفته، ایستاده کنار فلکهٔ جهاد، قاتی باقی هم‌ولایتی‌هایش.

شب به علی گفتم: "می‌خواستم بگم تو برو صورت دخترت رو بشور. نگاهش که می‌کنم، عقم می‌گیره."

لابد فقط خسرو حرفم را شنید که گفت: "همین که توی کوچه تخم افغانی پاشیدن بسه. خونه رو دیگه بی‌خیال شین." بعد لندید: "کجا آوردن ما رو..."»