کتاب سوگیری های شناختی

کتاب سوگیری های شناختی (Cognitive biases: learn to think better) نوشته کای آل وود و ترجمه نرگس سپه کار و محمد عرفان تحسیری، اثری است که به بررسی خطاها و میان‌برهای ذهنی انسان در فرایندهای ادراک، تصمیم‌گیری و قضاوت می‌پردازد. این کتاب به مخاطب کمک می‌کند تا با انواع سوگیری‌های شناختی آشنا شود و تأثیر آن‌ها را در زندگی روزمره، روابط اجتماعی و انتخاب‌های فردی درک کند. نشر سنجاق این کتاب را به‌صورت الکترونیکی منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سوگیری های شناختی

کتاب سوگیری‌های شناختی (شیوه‌ی بهتراندیشیدن) به قلم کای آل وود، اثری است که ریشه‌ها، انواع و پیامدهای خطاهای ذهنی انسان را بررسی کرده است. این کتاب با رویکردی تحلیلی و کاربردی به مخاطب نشان می‌دهد که چگونه مغز انسان برای ساده‌سازی و تسریع پردازش اطلاعات به میان‌برهای ذهنی متوسل می‌شود؛ میان‌برهایی که گاه به تصمیمات نادرست و قضاوت‌های اشتباه منجر می‌شود. این کتاب ابتدا به سوگیری‌های مرتبط با ادراک و توجه می‌پردازد و سپس به‌سراغ سوگیری‌های تصمیم‌گیری و قضاوت می‌رود. هر فصل با مثال‌های ملموس و پژوهش‌های علمی همراه شده است تا خواننده بتواند مصادیق این سوگیری‌ها را در زندگی واقعی شناسایی کند. کای آل وود در این کتاب تلاش کرده است تا علاوه‌بر معرفی سوگیری‌ها، راهکارهایی برای شناسایی و کاهش تأثیر آن‌ها ارائه دهد.

خلاصه کتاب سوگیری های شناختی

کتاب با طرح پرسش‌هایی درباره‌ی چرایی تصمیمات غیرمنطقی انسان آغاز می‌شود؛ سپس به معرفی انواع سوگیری‌های ذهنی می‌پردازد. در فصل نخست، سوگیری‌های ادراک و توجه بررسی شده؛ ازجمله سوگیری توجه که نشان می‌دهد چگونه مغز انسان به‌طور ناخودآگاه برخی اطلاعات را برجسته و برخی دیگر را حذف می‌کند. مثال‌هایی مانند آزمایش گوریل نامرئی و پدیده‌ی نابینایی ادراکی، محدودیت‌های توجه انسان را آشکار می‌سازد؛ سپس به ادراک گزینشی پرداخته می‌شود که چطور باورها و تجربیات قبلی، برداشت ما از واقعیت را تحریف می‌کند. سوگیری تداعی بصری اثر تباین و اثر رستورف نیز از دیگر خطاهایی هستند که در این بخش معرفی می‌شوند و هرکدام با نمونه‌های روزمره و پژوهش‌های علمی توضیح داده شده‌اند. کتاب در فصل دوم به‌سراغ سوگیری‌های تصمیم‌گیری و قضاوت می‌رود. اثر لنگرانداختن، زیان‌گریزی، اثر مالکیت و خطای تنزیل هذلولی ازجمله سوگیری‌هایی هستند که در این بخش بررسی می‌شوند. برای مثال اثر لنگرانداختن نشان می‌دهد که چگونه اولین اطلاعات دریافتی می‌تواند قضاوت‌های بعدی را تحت‌تأثیر قرار دهد. زیان‌گریزی توضیح می‌دهد که انسان‌ها معمولاً از ضرر بیشتر از کسب سود متأثر می‌شوند و این موضوع بر انتخاب‌های مالی و شخصی آن‌ها اثر می‌گذارد. کتاب با ارائه‌ی راهکارهایی برای شناسایی و مقابله با این سوگیری‌ها، مخاطب را به تمرین ذهن‌آگاهی و بازنگری در فرایندهای فکری دعوت می‌کند.

چرا باید کتاب سوگیری های شناختی را بخوانیم؟

کتاب سوگیری‌های شناختی با ارائه‌ی مثال‌های ملموس و پژوهش‌های علمی به مخاطب کمک می‌کند تا خطاهای ذهنی خود را بهتر بشناسد و در تصمیم‌گیری‌های روزمره، آگاهانه‌تر عمل کند. این کتاب به معرفی سوگیری‌ها می‌پردازد و راهکارهایی برای کاهش تأثیر آن‌ها و بهبود کیفیت تفکر ارائه می‌دهد. مطالعه‌ی این اثر می‌تواند به افزایش خودآگاهی، ارتقای مهارت‌های تحلیلی و بهبود روابط اجتماعی کمک کند. همچنین آشنایی با سوگیری‌های شناختی به مخاطب امکان می‌دهد تا در مواجهه با اطلاعات و انتخاب‌های پیچیده، کمتر دچار خطا شود و تصمیمات منطقی‌تری بگیرد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که علاقه‌مند به روان‌شناسی، علوم شناختی، تصمیم‌گیری و بهبود مهارت‌های فردی هستند. همچنین این اثر به دانشجویان، مدیران، مشاوران، معلمان و افرادی که می‌خواهند خطاهای ذهنی خود را شناسایی کنند و کیفیت تصمیم‌گیری‌هایشان را ارتقا دهند، توصیه می‌شود.

بخشی از کتاب سوگیری های شناختی

«حراج ماه ژانویه شروع شده بود و من که قصد خرید یک پالتو را داشتم، در ساعات اولیه که فکر می‌کردم فروشگاه‌ها خلوت‌تر هستند، به مرکز خرید رفتم و در یک مغازه، ناگهان همان پالتویی را که در نظر داشتم، دیدم که اتفاقاً تخفیف هم خورده‌ بود. هرچند با وجود تخفیف باز هم‌قیمتش بالابود، اما برای من که قیمت اولیه‌اش را دیده بودم که تقریباً دو برابر این بوده، قیمت کنونی‌اش دیگر چندان گران به نظر نمی‌رسید. گویا مثل اکثر اوقات دچار سوگیری در قضاوت و یا به‌عبارتی اثر لنگر انداختن شده‌بودم.

ذهن ما برای ساده‌کردن تصمیم‌گیری در موقعیت‌های دشوار، به‌دنبال یک نقطه مرجع می‌گردد تا بتواند مثل یک لنگر به آن اتکا کند. در حقیقت، وقتی اطلاعات کافی نداریم، به این نقطه مرجع تکیه می‌کنیم تا بتوانیم بر اساس آن اقدامات لازم را انجام دهیم. چنین وضعیتی منجر به شکل‌گیری «اثر لنگر انداختن» یا «تنظیمات مرجع» می‌شود که در واقع یک پدیده روان‌شناختی است و فرایند تصمیم‌گیری در موقعیت‌های مختلف را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. به‌طور‌کلی لنگر انداختن نوعی سوگیری شناختی است که طی آن افراد در فرایند تصمیم‌گیری یا قضاوت، معمولاً به اولین اطلاعاتی که دریافت کرده‌اند تکیه می‌کنند، حتی اگر این اطلاعات اولیه نامعتبر و یا حتی نادرست باشند. در حقیقت اثر لنگر انداختن به این صورت است که هنگام تفکر و تصمیم‌گیری، تمرکز فرد بر اطلاعات اولیه بوده و داده‌های موجود را، فارغ از ارزش ذاتی خودشان و صرفاً در قیاس با اطلاعات اولیه، ادراک و ارزیابی می‌کند.»