کتاب سیاست های ارزی و مدیریت بازار ارز در دهه ۱۳۹۰

کتاب سیاست‌ های ارزی و مدیریت بازار ارز در دهه ۱۳۹۰ به کوشش سید علی روحانی، علی نصیری اقدم و سید هومن علوی گردآوری و توسط پژوهشکده امور اقتصادی منتشر شده است. این اثر بخشی از مجموعه نشست‌های اقتصاد ایران در دهه‌ی ۱۳۹۰ است و به بررسی سیاست‌های ارزی، مدیریت بازار ارز و پیامدهای آن در این دهه می‌پردازد. کتاب باتکیه‌بر تحلیل‌های کارشناسان و مرور تجربیات اقتصادی کشور، به واکاوی رخدادها و سیاست‌های کلان ارزی و پولی پرداخته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سیاست های ارزی و مدیریت بازار ارز در دهه ۱۳۹۰

کتاب سیاست‌های ارزی و مدیریت بازار ارز در دهه‌ی ۱۳۹۰ (سلسله‌نشست‌های اقتصاد ایران در دهه‌ی ۱۳۹۰) (نشست دهم) در قالب اثری تحلیلی و گزارشی، به بررسی سیاست‌های ارزی و مدیریت بازار ارز ایران در دهه‌ی ۱۳۹۰ می‌پردازد. این کتاب با گردآوری سخنرانی‌ها و مباحث کارشناسان اقتصادی، تصویری جامع از فرازونشیب‌های بازار ارز، سیاست‌های اتخاذشده و پیامدهای آن‌ها ارائه می‌دهد. ساختار کتاب مبتنی‌بر ارائه‌ی چارچوب‌های نظری، تحلیل روندها و مرور تجربیات عملی است. 

نویسندگان با استفاده از داده‌ها، نمودارها و مثال‌های عینی، تلاش کرده‌اند تا پیچیدگی‌های بازار ارز ایران را در بستر تحولات سیاسی و اقتصادی این دهه شرح دهند. کتاب به‌ویژه به موضوعاتی چون نظام ارزی کشور، انواع بازار ارز (ترجیحی، رسمی و غیررسمی)، عوامل مؤثر بر عرضه و تقاضای ارز، شوک‌های ارزی و پیامدهای سیاست ارز ترجیحی می‌پردازد؛ همچنین عملکرد سیاست‌گذاران در مواجهه با جهش‌های ارزی و نقش ساختارهای نهادی و اصلاحات مورد نیاز نیز مورد توجه قرار گرفته است. این اثر برای پژوهشگران، دانشجویان اقتصاد و علاقه‌مندان به سیاست‌گذاری اقتصادی، منبعی برای درک بهتر تحولات ارزی ایران در دهه‌ی ۱۳۹۰ فراهم می‌کند.

خلاصه کتاب سیاست های ارزی و مدیریت بازار ارز در دهه ۱۳۹۰

کتاب سیاست‌های ارزی و مدیریت بازار ارز در دهه‌ی ۱۳۹۰ با مقدمه‌ای از سید علی روحانی آغاز می‌شود که دهه‌ی ۱۳۹۰ را دوره‌ای آموزنده اما پرهزینه برای اقتصاد ایران توصیف کرده است. نویسندگان با مرور رخدادهای کلان اقتصادی، به‌ویژه در حوزه‌ی ارز، تلاش کرده‌اند تا درس‌هایی برای آینده‌ی اقتصاد ایران استخراج کنند. در بخش‌های ابتدایی، چارچوبی برای تحلیل بازار ارز ارائه شده است. نظام ارزی ایران به‌عنوان شناور مدیریت‌شده معرفی شده و نقش سیاست‌گذار در مدیریت نوسانات کوتاه‌مدت و تأثیر بنیان‌های اقتصادی بر روند بلندمدت نرخ ارز بررسی شده است. 

کتاب حاضر به تفکیک بازار نقد و حواله‌ی ارز پرداخته و تفاوت‌های ساختاری و کارکردی این دو بازار را شرح داده است؛ همچنین انواع بازار ارز شامل بازار ترجیحی، رسمی و غیررسمی و نقش هرکدام در شرایط محدودیت ارزی موردبحث قرار گرفته است. یکی از محورهای اصلی کتاب، تحلیل عوامل مؤثر بر عرضه و تقاضای ارز است. این عوامل به دو دسته‌ی بنیادی (بلندمدت) و شوک‌های کوتاه‌مدت تقسیم شده‌اند. نویسندگان تأکید کرده‌اند که ناسازگاری سیاست‌های ارزی با تحولات پولی داخلی، به‌ویژه در دوره‌های وفور درآمدهای نفتی و تثبیت نرخ ارز، زمینه‌ساز شوک‌های ارزی شده است. 

کتاب سیاست‌های ارزی و مدیریت بازار ارز در دهه‌ی ۱۳۹۰ نشان داده است که شکاف میان رشد نقدینگی و نرخ ارز اسمی، اخلال در صادرات و وضعیت تراز پرداخت‌ها از شاخص‌های پیش‌نگر جهش‌های ارزی هستند. در ادامه، عملکرد سیاست‌گذاران در مواجهه با شوک‌های ارزی در پنج فاز بررسی شده است: فاز پیش از رخداد، فاز باورنکردن جهش ارزی، فاز عیان‌شدن ناکامی سیاست‌های اولیه، فاز اصلاح برخی رویه‌ها و به رسمیت شناختن تعادل جدید و در نهایت بازگشت به شرایط نسبتاً عادی و فراموشی اصلاحات ضروری. کتاب با مثال‌هایی از سیاست ارز ترجیحی، پیامدهای آن بر تولید، توزیع، فساد و نابرابری را تحلیل کرده است. در نهایت، نویسندگان بر اهمیت اصلاحات نهادی، شفاف‌سازی جریان ارز و ضرورت توجه به عوامل بنیادی اقتصاد برای مدیریت پایدار بازار ارز تأکید کرده‌اند.

چرا باید کتاب سیاست های ارزی و مدیریت بازار ارز در دهه ۱۳۹۰ را بخوانیم؟

کتاب سیاست‌های ارزی و مدیریت بازار ارز در دهه‌ی ۱۳۹۰ با رویکردی تحلیلی و مبتنی‌بر داده، به بررسی یکی از مهم‌ترین چالش‌های اقتصاد ایران در دهه‌ی ۱۳۹۰ می‌پردازد. مطالعه‌ی آن فرصت مناسبی برای آشنایی با سازوکارهای بازار ارز، سیاست‌های اتخاذشده و پیامدهای آن‌ها فراهم می‌کند. خواننده با مرور تجربیات واقعی و تحلیل‌های کارشناسان، می‌تواند درک عمیق‌تری از چرایی وقوع شوک‌های ارزی، نقش سیاست‌گذاری و اهمیت اصلاحات نهادی در مدیریت بازار ارز به دست آورد. این اثر به‌ویژه برای کسانی که به‌دنبال فهم ریشه‌ای مشکلات ارزی و مالی ایران هستند، منبعی ارزشمند به‌ شمار می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران اقتصاد، فعالان حوزه‌ی سیاست‌گذاری اقتصادی، مدیران و کارشناسان بازارهای مالی و ارزی و همچنین علاقه‌مندان به تحلیل مسائل کلان اقتصادی ایران پیشنهاد می‌شود. این کتاب برای کسانی که دغدغه‌ی فهم چرایی نوسانات ارزی، سیاست‌های ارزی و پیامدهای آن را دارند، راهگشا خواهد بود.

بخشی از کتاب سیاست های ارزی و مدیریت بازار ارز در دهه ۱۳۹۰

«دهه نود یک دهه بسیا رآموزنده برای اقتصاد ایران هست. هرچند این آموزه‌ها هزینه‌های زیادی را به کشورتحمیل کرد ولی بازخوانی سیاست‌های اقتصادی، رخدادها وشوک‌ها ومهم‌ترازآن عکس‌العمل سیاست‌گذار برای مقابله با این شوک‌ها و رخدادها می‌تواند دراصلاح تحلیل‌ها وروندهای آتی اقتصاد ایران به خصوص در حوزه‌های پولی، بانکی ارزی، و بودجه بسیار مهم باشد. به عبارت دیگر، رخدادها و اتفاقاتی که درهریک از حوزه‌های مذکور در دهه ۱۳۹۰ داشتیم، حاوی درس‌هایی زیادی برای آینده است. برای مثال، در ابتدای دهه ۱۳۹۰ با مشکلات درآمدهای نفتی روبرو شدیم که این شرایط می‌توانست پنجره فرصتی برای اصلاح ساختارهای اقتصادی ایران خصوصاً ساختار بودجه باشد اما با گشایش مختصر و موقتی در فروش نفت و درآمد حاصل از آن، ازاین فرصت استفاده نشد. بعد دوباره به همان مشکلات فروش نفت که ازابتدا هم قابل پیش‌بینی بود، و همچنین مسائل بودجه‌ای برگشتیم. این اتفاقات واقعاً درس‌های مهمی دارد که به عنوان یک دوره کلاس اقتصاد ایران برای همه دانشجویان اقتصاد وآنهایی که به طور خاص دهه ۱۳۹۰ را بررسی می‌کنند، مفید است.»