کتاب کاربردهای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات در اقتصاد و مالیه

کتاب کاربردهای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات در اقتصاد و مالیه اثری است با ویراستاری علمی راگوپاتی ونکاتاچالام که پژوهشکده امور اقتصادی آن را منتشر کرده است. این کتاب نسخه‌ی فارسی مجموعه‌ای از مقالات علمی است که به‌قلم گروهی از پژوهشگران بین‌المللی نوشته شده و ابوالفضل نجارزاده و سید عبداله رضوی آن را به فارسی برگردانده‌اند. نویسندگان در این مجموعه از منظرهای گوناگون به اقتصاد محاسباتی، هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و کاربرد آن‌ها در اقتصاد و مالیه پرداخته‌اند؛ از مباحث بنیادی منطق و محاسبه‌پذیری گرفته تا مدل‌سازی عامل‌محور، تحلیل بازارهای مالی، استنتاج علّی و طراحی سامانه‌های پیچیده. این کتاب در قالب یادنامه‌ای علمی به بزرگداشت پروفسور شو-هنگ چن، پیشگام اقتصاد محاسباتی و کاربرد هوش مصنوعی در اقتصاد، اختصاص یافته و ضمن مرور زندگی علمی او، مسیرهای اصلی پژوهش در این حوزه را ترسیم کرده است. ساختار اثر فصل‌محور است و هر فصل به‌وسیله یکی از پژوهشگران برجسته از دانشگاه‌ها و مراکز علمی مختلف جهان نوشته شده و تصویری چندبعدی از پیوند اقتصاد، مالیه و محاسبات ارائه می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کاربردهای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات در اقتصاد و مالیه

کتاب کاربردهای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات در اقتصاد و مالیه با ویراستاری راگوپاتی ونکاتاچالام به‌عنوان یک یادنامه علمی برای پروفسور شو-هنگ چن شکل گرفته است؛ پژوهشگری که نقش مهمی در گسترش اقتصاد محاسباتی، مدل‌های عامل‌محور و به‌کارگیری الگوریتم‌های تکاملی در اقتصاد و مالیه داشته است. در مقدمه نویسنده توضیح داده شده که ایده گردآوری این مجموعه ابتدا با هدف برگزاری یادنامه‌ای در بزرگداشت چن مطرح شده و سپس به تدوین کتابی جامع انجامیده است. متن کتاب نشان می‌دهد که نویسندگان از دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی مختلف جهان گرد هم آمده‌اند تا از زاویه‌های متنوع به موضوعاتی مانند تفکر محاسباتی در اقتصاد و مالیه، عقلانیت محدود، پیچیدگی سیستم‌های اقتصادی، اقتصاد عامل‌محور، بازارهای مالی رفتاری، استنتاج علّی و علوم اجتماعی محاسباتی بپردازند. در بخش‌های آغازین، زندگی علمی شو-هنگ چن، مسیر تحصیلی او از تایوان تا دانشگاه کالیفرنیای لس‌آنجلس، شکل‌گیری مرکز هوش مصنوعی و اقتصاد در دانشگاه ملی چنگ‌چی و نقش او در پیوندزدن اقتصاد، هوش مصنوعی و علوم شناختی روایت شده است. این روایت‌ها زمینه‌ای فراهم می‌کند تا خواننده جایگاه تاریخی و فکری مباحث کتاب را بهتر درک کند. کتاب کاربردهای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات در اقتصاد و مالیه در چندین فصل تنظیم شده است و هر فصل به موضوعی مشخص می‌پردازد. در فصل اول با عنوان «تفکر محاسباتی در اقتصاد و مالی: ملاحظات مقدماتی» مفهوم تفکر محاسباتی در اقتصاد و مالیه معرفی شده و پیوند آن با یادگیری ماشین، هوش مصنوعی و اقتصاد توضیح داده شده است. در ادامه، فصل‌هایی به مباحثی مانند نبرد هیدرا–هرکولس به‌عنوان بازی محاسباتی، نکاتی درباره اصول و قواعد استنتاج و برهان در ریاضیات و منطق، پیچیدگی پویا و دانش، مسائل پیچیدگی محاسباتی، مبانی عقلانیت محدود و دانش محدود، مدل‌های عامل‌محور در اقتصاد و مالیه، نمایش فازی کارایی بازار، بررسی نظام‌مند توجه سرمایه‌گذار و نقش محدودیت‌های شناختی در بازارهای مالی اختصاص یافته است. در فصل‌های میانی، موضوعاتی مانند استنتاج علّی، تحلیل داده‌های متنی اقتصادی، بازخوانی انتقادهای سرافا با ابزارهای الگوریتمی، و کاربرد الگوریتم‌های ژنتیک و مدل‌های عامل‌محور در تصمیم‌گیری تحت عدم‌قطعیت مطرح شده است. فصل پایانی نیز با تکیه بر ایده «علم طراحی» هربرت سایمون، فرایند توسعه سامانه‌های فناورانه پیچیده را در تعامل میان توسعه‌دهندگان و کاربران بررسی کرده است. در مجموع، آن کتاب تصویری لایه‌لایه از اقتصاد محاسباتی و کاربردهای هوش مصنوعی در اقتصاد و مالیه ارائه می‌دهد.

خلاصه کتاب کاربردهای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات در اقتصاد و مالیه

مقدمه‌های نویسنده و مترجمان در کتاب کاربردهای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات در اقتصاد و مالیه نشان می‌دهد که دغدغه اصلی این اثر توضیح این نکته است که چرا تفکر الگوریتمی و محاسباتی به بخشی جدانشدنی از اقتصاد و مالیه امروز تبدیل شده است. متن کتاب تأکید کرده است که مسائل اقتصادی و مالی معاصر با پیچیدگی، پویایی و عدم‌قطعیت بالایی همراه هستند و روش‌های سنتی تحلیلی به‌تنهایی پاسخ‌گو نیستند. به همین دلیل، نویسندگان بر نقش مدل‌های مبتنی‌بر عامل، شبیه‌سازی‌های عددی، الگوریتم‌های یادگیری ماشین و ابزارهای هوش مصنوعی در تحلیل تصمیم‌گیری اقتصادی، سازوکارهای یادگیری و سازگاری در محیط‌های پیچیده، پویایی‌های کلان اقتصادی و رفتار بازارهای مالی تمرکز کرده‌اند. در فصل‌های ابتدایی، مفهوم تفکر محاسباتی در اقتصاد و مالیه تعریف شده و نشان داده شده که چگونه ایده‌هایی مانند عقلانیت محدود، نظریه بازی‌های الگوریتمی و مدل‌های عامل‌محور می‌توانند رفتار کنشگران اقتصادی را در چارچوبی نزدیک‌تر به محدودیت‌های واقعی شناختی و محاسباتی توضیح دهند. سپس به تاریخچه استفاده از محاسبات در اقتصاد، از ماشین‌های آنالوگ تا شبیه‌سازی‌های دیجیتال و مدل‌های تعادل عمومی قابل محاسبه، پرداخته شده است. بخش دیگری از کتاب به معرفی طیف گسترده روش‌های هوش مصنوعی و یادگیری ماشین اختصاص دارد؛ از رویکردهای نمادین و اتصال‌گرا تا یادگیری نظارت‌شده و بدون‌نظارت، یادگیری عمیق، یادگیری تقویتی، محاسبات فرگشتی، مدل‌های عامل‌محور و ابزارهای استنتاج علّی. در این میان، تفاوت میان رویکرد کلاسیک و مدرن در هوش مصنوعی از نظر هدف (توضیح رفتار انسان در برابر تمرکز بر پیش‌بینی دقیق) توضیح داده شده است. در فصل‌های بعدی، نمونه‌های مشخصی از کاربرد این ابزارها در اقتصاد و مالیه بررسی شده است: مدل‌های عامل‌محور برای تحلیل تعاملات پیچیده در بازارها، استفاده از الگوریتم‌های مونت‌کارلوی زنجیره مارکوف در تخمین مدل‌های عامل‌محور، تحلیل توجه سرمایه‌گذاران و پیامدهای بی‌توجهی در شکل‌گیری ناهنجاری‌های بازار، مطالعه سازوکارهای تسویه در صرافی بیت‌کوین با استفاده از سیستم‌های سلولی خودکار، آزمون فرضیه‌های مربوط به هم‌گرایی قیمت‌ها به تعادل رقابتی با درنظرگرفتن توانایی‌های شناختی شرکت‌کنندگان، و به‌کارگیری چارچوب‌های استنتاج علّی برای بررسی اثر آموزش بر مشارکت زنان در بازار کار. در بخش‌های نظری‌تر، نقدهای کلاسیک بر نظریه‌های قیمت‌گذاری و تعادل با ابزارهای الگوریتمی بازخوانی شده و نشان داده شده که چگونه شبیه‌سازی‌های عددی می‌توانند برای آزمون ادعاهای نظری در مکاتب مختلف اقتصادی به‌کار روند. در پایان، ایده «علم طراحی» برای فهم فرایند توسعه سامانه‌های پیچیده و نقش تعامل میان توسعه‌دهندگان، متخصصان و بازار در شکل‌گیری فناوری‌های نو توضیح داده شده است. پیام کلی کتاب این است که اقتصاد و مالیه، برای فهم بهتر واقعیت‌های پیچیده امروز، ناگزیر از بهره‌گیری خلاقانه و نقادانه از هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات هستند.

چرا باید کتاب کاربردهای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات در اقتصاد و مالیه را بخوانیم؟

کتاب کاربردهای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات در اقتصاد و مالیه فرصتی فراهم کرده است تا خواننده با طیفی گسترده از ایده‌ها و ابزارهای محاسباتی آشنا شود که در متن خود کتاب مستقیماً به اقتصاد و مالیه پیوند خورده‌اند. این اثر نشان می‌دهد که چگونه مفاهیمی مانند عقلانیت محدود، مدل‌های عامل‌محور، یادگیری ماشین، استنتاج علّی و تحلیل داده‌های متنی می‌توانند برای فهم تصمیم‌گیری اقتصادی، رفتار بازارهای مالی، پویایی‌های کلان و طراحی سیاست‌ها به‌کار گرفته شوند. تنوع فصل‌ها باعث شده است که هم مباحث بنیادی منطق، محاسبه‌پذیری و پیچیدگی پوشش داده شود و هم نمونه‌های عینی مانند بازار سهام، صرافی بیت‌کوین، توجه سرمایه‌گذاران و اثر آموزش بر مشارکت نیروی کار بررسی شود. در آن کتاب، خواننده نه‌تنها با فهرستی از روش‌ها روبه‌رو است بلکه می‌بیند هر روش در چه نوع مسئله‌ای به‌کار رفته و چه نوع پرسش‌هایی را می‌تواند پاسخ دهد؛ از شبیه‌سازی‌های عامل‌محور برای مطالعه تعاملات پیچیده تا الگوریتم‌های مونت‌کارلو برای تخمین مدل‌ها، و از شبکه‌های عصبی و یادگیری تقویتی تا گراف‌های علّی برای تحلیل روابط علت و معلولی. روایت زندگی علمی شو-هنگ چن و شکل‌گیری اقتصاد محاسباتی نیز زمینه‌ای تاریخی و فکری فراهم کرده است که کمک می‌کند جایگاه این رویکردها در تحول اندیشه اقتصادی بهتر دیده شود. برای کسانی که به‌دنبال درک عمیق‌تری از پیوند میان اقتصاد، مالیه و فناوری‌های نوین محاسباتی هستند، این کتاب مجموعه‌ای منسجم از نمونه‌ها، ایده‌ها و چارچوب‌های تحلیلی ارائه کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه کتاب کاربردهای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات در اقتصاد و مالیه به پژوهشگران و دانشجویان اقتصاد، مالیه و مدیریت که به اقتصاد محاسباتی، مدل‌های عامل‌محور و تحلیل داده‌های پیچیده علاقه‌مند هستند پیشنهاد می‌شود. همچنین به دانشجویان و پژوهشگران علوم داده، هوش مصنوعی و یادگیری ماشین که به‌دنبال نمونه‌های کاربردی در حوزه اقتصاد و مالیه هستند توصیه می‌شود. سیاست‌پژوهان و تحلیل‌گران اقتصادی که با مسائل پیچیده و داده‌محور سروکار دارند نیز می‌توانند از چارچوب‌ها و مثال‌های مطرح‌شده در این کتاب بهره ببرند.