کتاب کاربردهای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات در اقتصاد و مالیه

کتاب کاربردهای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات در اقتصاد و مالیه (Artificial intelligence, learning and computation in economics and finance) به کوشش راگوپاتی ونکاتاچالام و ترجمه ابوالفضل نجارزاده و سید عبداله رضوی توسط پژوهشکده امور اقتصادی منتشر شده است. این کتاب، مجموعه‌ای از مقالات علمی را در بر می‌گیرد که توسط گروهی از پژوهشگران بین‌المللی نوشته شده است. نویسندگان در این مجموعه از منظرهای گوناگون به اقتصاد محاسباتی، هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و کاربرد آن‌ها در اقتصاد و مالیه پرداخته‌اند، از مباحث بنیادی منطق و محاسبه‌پذیری گرفته تا مدل‌سازی عامل‌محور، تحلیل بازارهای مالی، استنتاج علّی و طراحی سامانه‌های پیچیده. این کتاب در قالب یادنامه‌ای علمی، ضمن مرور زندگی علمی پروفسور شو-هنگ چن، پیش‌گام اقتصاد محاسباتی و کاربرد هوش مصنوعی در اقتصاد، مسیرهای اصلی پژوهش در این حوزه را ترسیم کرده است. ساختار اثر فصل‌محور است و هر فصل به‌وسیله‌ی یکی از پژوهشگران برجسته از دانشگاه‌ها و مراکز علمی مختلف جهان نوشته شده و تصویری چندبعدی از پیوند اقتصاد، مالیه و محاسبات ارائه می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کاربردهای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات در اقتصاد و مالیه

کتاب کاربردهای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات در اقتصاد و مالیه اثر راگوپاتی ونکاتاچالام به‌عنوان یک یادنامه‌ی علمی برای پروفسور شو-هنگ چن شکل گرفته است، پژوهشگری که نقش مهمی در گسترش اقتصاد محاسباتی، مدل‌های عامل‌محور و به‌کارگیری الگوریتم‌های تکاملی در اقتصاد و مالیه داشته است. در مقدمه توضیح داده شده که ایده‌ی گردآوری این مجموعه ابتدا با هدف برگزاری یادنامه‌ای در بزرگداشت چن مطرح شده و سپس به تدوین کتابی جامع انجامیده است. 

نویسندگان از دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی مختلف جهان گرد هم آمده‌اند تا از زاویه‌های متنوع به موضوعاتی مانند تفکر محاسباتی در اقتصاد و مالیه، عقلانیت محدود، پیچیدگی سیستم‌های اقتصادی، اقتصاد عامل‌محور، بازارهای مالی رفتاری، استنتاج علّی و علوم اجتماعی محاسباتی بپردازند. در بخش‌های آغازین، زندگی علمی شو-هنگ چن، مسیر تحصیلی او از تایوان تا دانشگاه کالیفرنیای لس‌آنجلس، شکل‌گیری مرکز هوش مصنوعی و اقتصاد در دانشگاه ملی چنگ‌چی و نقش او در پیوندزدن اقتصاد، هوش مصنوعی و علوم شناختی روایت شده است. این روایت‌ها زمینه‌ای فراهم می‌کند تا خواننده جایگاه تاریخی و فکری مباحث کتاب را بهتر درک کند. 

کتاب کاربردهای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات در اقتصاد و مالیه اثر راگوپاتی ونکاتاچالام در چندین فصل تنظیم شده است و هر فصل به موضوعی مشخص می‌پردازد. در فصل تفکر محاسباتی در اقتصاد و مالی: ملاحظات مقدماتی، مفهوم تفکر محاسباتی در اقتصاد و مالیه معرفی شده و پیوند آن با یادگیری ماشین، هوش مصنوعی و اقتصاد توضیح داده شده است. در ادامه، فصل‌هایی به مباحثی مانند نبرد هیدرا–هرکولس به‌عنوان بازی محاسباتی، اصول و قواعد استنتاج و برهان در ریاضیات و منطق، پیچیدگی پویا و دانش، مسائل پیچیدگی محاسباتی، مبانی عقلانیت محدود و دانش محدود، مدل‌های عامل‌محور در اقتصاد و مالیه، نمایش فازی کارایی بازار، بررسی نظام‌مند توجه سرمایه‌گذار و نقش محدودیت‌های شناختی در بازارهای مالی اختصاص یافته است.

در فصل‌های میانی، موضوعاتی مانند استنتاج علّی، تحلیل داده‌های متنی اقتصادی، بازخوانی انتقادهای سرافا با ابزارهای الگوریتمی و کاربرد الگوریتم‌های ژنتیک و مدل‌های عامل‌محور در تصمیم‌گیری تحت عدم‌قطعیت مطرح شده است. در فصل‌های بعدی، اقتصاد محاسباتی مبتنی‌بر عامل (بررسی اجمالی و تاریخچه مختصر)، دنباله‌ی مربع مونت کارلو برای مدل‌های مبتنی‌بر عامل، به‌سوی یک مدل عمومی از بازارهای مالی، قلعه شنی و نظام‌های مالی به‌عنوان استعاره‌ای از توده شن و بررسی نظام‌مند سرمایه‌گذار، توجه، اندازه‌گیری‌ها، مفاهیم و جهت‌گیری‌های آینده مطرح شده‌اند. در مجموع، این کتاب تصویری لایه‌لایه از اقتصاد محاسباتی و کاربردهای هوش مصنوعی در اقتصاد و مالیه ارائه می‌دهد.

خلاصه کتاب کاربردهای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات در اقتصاد و مالیه

کتاب کاربردهای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات در اقتصاد و مالیه نشان می‌دهد که موضوع اصلی این اثر توضیح این نکته است که چرا تفکر الگوریتمی و محاسباتی به بخشی جدانشدنی از اقتصاد و مالیه امروز تبدیل شده است. متن کتاب تأکید کرده است که مسائل اقتصادی و مالی معاصر با پیچیدگی، پویایی و عدم‌قطعیت بالایی همراه هستند و روش‌های سنتی تحلیلی به‌تنهایی پاسخ‌گو نیستند. به همین دلیل، بر نقش مدل‌های مبتنی‌بر عامل، شبیه‌سازی‌های عددی، الگوریتم‌های یادگیری ماشین و ابزارهای هوش مصنوعی در تحلیل تصمیم‌گیری اقتصادی، سازوکارهای یادگیری و سازگاری در محیط‌های پیچیده، پویایی‌های کلان اقتصادی و رفتار بازارهای مالی تمرکز شده است.

در فصل‌های ابتدایی، مفهوم تفکر محاسباتی در اقتصاد و مالیه تعریف شده و نشان داده شده که چگونه ایده‌هایی مانند عقلانیت محدود، نظریه‌ی بازی‌های الگوریتمی و مدل‌های عامل‌محور می‌توانند رفتار کنشگران اقتصادی را در چارچوبی نزدیک‌تر به محدودیت‌های واقعی شناختی و محاسباتی توضیح دهند، سپس به تاریخچه‌ی استفاده از محاسبات در اقتصاد، از ماشین‌های آنالوگ تا شبیه‌سازی‌های دیجیتال و مدل‌های تعادل عمومی قابل‌محاسبه، پرداخته شده است.

بخش دیگری از کتاب به معرفی طیف گسترده روش‌های هوش مصنوعی و یادگیری ماشین اختصاص دارد، از رویکردهای نمادین و اتصال‌گرا تا یادگیری نظارت‌شده و بدون‌نظارت، یادگیری عمیق، یادگیری تقویتی، محاسبات فرگشتی، مدل‌های عامل‌محور و ابزارهای استنتاج علّی. در این میان، تفاوت میان رویکرد کلاسیک و مدرن در هوش مصنوعی از نظر هدف توضیح داده شده است.

در فصل‌های بعدی، نمونه‌های کاربردی این ابزارها در اقتصاد و مالیه بررسی شده است، از مدل‌های عامل‌محور برای تحلیل تعاملات پیچیده در بازارها تا استفاده از الگوریتم‌های مونت‌کارلوی زنجیره‌ی مارکوف، تحلیل توجه سرمایه‌گذاران، مطالعه‌ی سازوکارهای تسویه در صرافی بیت‌کوین، آزمون فرضیه‌های هم‌گرایی قیمت‌ها و به‌کارگیری چارچوب‌های استنتاج علّی. ایده‌ی علم طراحی نیز برای فهم سامانه‌های پیچیده و نقش تعامل میان توسعه‌دهندگان، متخصصان و بازار توضیح داده شده است. پیام کلی کتاب این است که اقتصاد و مالیه، برای فهم بهتر واقعیت‌های پیچیده‌ی امروز، ناگزیر از بهره‌گیری خلاقانه و نقادانه از هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات هستند.

چرا باید کتاب کاربردهای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات در اقتصاد و مالیه را بخوانیم؟

کتاب کاربردهای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات در اقتصاد و مالیه فرصتی فراهم کرده است تا خواننده با طیفی گسترده از ایده‌ها و ابزارهای محاسباتی آشنا شود که در متن خود کتاب مستقیماً به اقتصاد و مالیه پیوند خورده‌اند. این اثر نشان می‌دهد که چگونه مفاهیمی مانند عقلانیت محدود، مدل‌های عامل‌محور، یادگیری ماشین، استنتاج علّی و تحلیل داده‌های متنی می‌توانند برای فهم تصمیم‌گیری اقتصادی، رفتار بازارهای مالی، پویایی‌های کلان و طراحی سیاست‌ها به‌ کار گرفته شوند. 

تنوع فصل‌ها باعث شده است که هم مباحث بنیادی منطق، محاسبه‌پذیری و پیچیدگی پوشش داده شود و هم نمونه‌های عینی مانند بازار سهام، صرافی بیت‌کوین، توجه سرمایه‌گذاران و اثر آموزش بر مشارکت نیروی کار بررسی شود. خواننده نه‌تنها با فهرستی از روش‌ها روبه‌رو است بلکه می‌بیند هر روش در چه نوع مسئله‌ای به‌ کار رفته و چه نوع پرسش‌هایی را می‌تواند پاسخ دهد.

خواندن کتاب کاربردهای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات در اقتصاد و مالیه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب کاربردهای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و محاسبات در اقتصاد و مالیه به پژوهشگران و دانشجویان اقتصاد، مالیه و مدیریت که به اقتصاد محاسباتی، مدل‌های عامل‌محور و تحلیل داده‌های پیچیده علاقه‌مند هستند، پیشنهاد می‌شود. این اثر همچنین به دانشجویان و پژوهشگران علوم داده، هوش مصنوعی و یادگیری ماشین که به‌دنبال نمونه‌های کاربردی در حوزه اقتصاد و مالیه هستند، توصیه می‌شود. سیاست‌پژوهان و تحلیلگران اقتصادی که با مسائل پیچیده و داده‌محور سروکار دارند نیز می‌توانند از چارچوب‌ها و مثال‌های مطرح‌شده در این کتاب بهره ببرند.