کتاب مدیریت بدهی های پنهان دولت؛ گامی در بهبود حکمرانی مالی

کتاب مدیریت بدهی های پنهان دولت؛ گامی در بهبود حکمرانی مالی نوشته مریم حیدریان و ایمان رفیعی، به مسئله‌ای می‌پردازد که معمولاً بیرون از آمارهای رسمی می‌ماند: تعهدات و بدهی‌هایی که اگر دیده نشوند، می‌توانند بر بودجه، ثبات اقتصادی و کیفیت تصمیم‌گیری مالی اثر بگذارند. نویسندگان با تکیه‌ بر مبانی حکمرانی مالی، تجربه‌های جهانی و بررسی وضعیت ایران، مسیر شناسایی و مدیریت این بدهی‌ها را توضیح داده‌اند. نشر پژوهشکده امور اقتصادی این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مدیریت بدهی های پنهان دولت؛ گامی در بهبود حکمرانی مالی

کتاب مدیریت بدهی های پنهان دولت؛ گامی در بهبود حکمرانی مالی نوشته‌ی مریم حیدریان و ایمان رفیعی، به یکی از بخش‌های کم‌دیده‌شده‌ی نظام مالی دولت می‌پردازد؛ بخشی که در آن تعهدات مالی، ضمانت‌ها، بدهی نهادهای وابسته و هزینه‌های بالقوه همیشه در گزارش‌های رسمی به‌روشنی دیده نمی‌شوند. نویسندگان توضیح می‌دهند که بدهی‌های پنهان چگونه می‌توانند تصویر واقعی توان مالی دولت را مخدوش کنند و در زمان بروز بحران، فشارهای ناگهانی بر بودجه و اقتصاد وارد سازند.

کتاب در پنج فصل تنظیم شده است: فصل نخست، چهارچوب مفهومی حکمرانی مالی را شرح می‌دهد و از ابعادی مانند حکمرانی بودجه، حکمرانی درآمد، تدارکات عمومی، کنترل داخلی و نظارت خارجی سخن می‌گوید. فصل دوم به مدیریت مالی عمومی می‌رسد و زیرنظام‌هایی مانند مدیریت دارایی، سرمایه‌گذاری عمومی، خزانه‌داری و بدهی‌های عمومی را در کنار هم می‌گذارد تا جایگاه بدهی پنهان در کل نظام مالی روشن شود. فصل سوم هسته‌ی اصلی بحث است و تعریف‌ها، دسته‌بندی‌ها، ریشه‌های شکل‌گیری، پیامدهای اقتصادی، نهادی و اجتماعی و نیز شیوه‌های برآورد این بدهی‌ها در ایران را بررسی می‌کند.

کتاب مدیریت بدهی های پنهان دولت؛ گامی در بهبود حکمرانی مالی فقط به توضیح مفاهیم بسنده نمی‌کند. فصل چهارم با مرور تجربه‌ی چند کشور، نشان می‌دهد افشای ناقص بدهی‌ها یا ضعف در مدیریت آن‌ها چه پیامدهایی به‌ دنبال دارد و چه سازوکارهایی برای کنترل این وضعیت به‌ کار گرفته شده است. فصل پنجم نیز راهکارها را در چهار سطح سیاستی، قانونی، نهادی و عملیاتی دسته‌بندی می‌کند. 

مریم حیدریان و ایمان رفیعی در این کتاب تصویری از پیوند میان شفافیت مالی، کیفیت نهادها و پایداری بودجه ارائه داده‌اند و نشان می‌دهند که چرا مدیریت بدهی‌های پنهان فقط یک بحث فنی نیست، بلکه بخشی از مسئله‌ی بزرگ‌تر حکمرانی مالی است.

خلاصه کتاب مدیریت بدهی های پنهان دولت؛ گامی در بهبود حکمرانی مالی

کتاب مدیریت بدهی های پنهان دولت؛ گامی در بهبود حکمرانی مالی از این پرسش آغاز می‌کند که چرا بخشی از تعهدات مالی دولت در آمارهای رسمی دیده نمی‌شود و همین نادیده‌ماندن چه اثری بر بودجه و تصمیم‌گیری عمومی می‌گذارد. نویسندگان ابتدا مفهوم حکمرانی مالی و اجزای مدیریت مالی عمومی را توضیح می‌دهند تا زمینه‌ی بحث روشن شود. سپس بدهی‌های پنهان را در قالب ضمانت‌های صریح و ضمنی، تعهدات مشروط، بدهی شرکت‌های دولتی، صندوق‌های بازنشستگی و دیگر تعهدات ثبت‌نشده بررسی می‌کنند. 

بخش مهمی از کتاب به ریشه‌های شکل‌گیری این وضعیت در ایران، روش‌های محاسبه‌ی شاخص بدهی پنهان و تحلیل پیامدهای آن اختصاص دارد. در پایان نیز مجموعه‌ای از راهکارهای سیاستی، قانونی، نهادی و عملیاتی برای شفاف‌سازی و مدیریت بهتر این تعهدات مطرح می‌شود.

چرا باید کتاب مدیریت بدهی های پنهان دولت؛ گامی در بهبود حکمرانی مالی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مدیریت بدهی های پنهان دولت؛ گامی در بهبود حکمرانی مالی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مفهوم بدهی‌های پنهان دولت را از سطح تعریف‌های کلی فراتر می‌برد و مصادیق و ریشه‌های شکل‌گیری آن را روشن می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند رابطه‌ی میان بدهی‌های ثبت‌نشده، شفافیت بودجه‌ای و پایداری مالی را دقیق‌تر درک کند.
• این اثر تصویری یکپارچه از حکمرانی مالی، مدیریت مالی عمومی و جایگاه مدیریت بدهی در این میان ارائه می‌دهد.
• کتاب تجربه‌ی چند کشور را در کنار بررسی وضعیت ایران می‌گذارد و امکان مقایسه‌ی سیاست‌ها و پیامدها را فراهم می‌کند.
• بخش پایانی کتاب، راهکارها را در چهار سطح سیاستی، قانونی، نهادی و عملیاتی دسته‌بندی کرده و برای تحلیل اصلاحات مالی به‌ کار می‌آید.
• خواننده بعد از مطالعه‌ی این کتاب با شاخص‌ها، روش‌های برآورد و پیامدهای اقتصادی و نهادی بدهی‌های پنهان آشناتر می‌شود.

خواندن کتاب مدیریت بدهی های پنهان دولت؛ گامی در بهبود حکمرانی مالی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مدیریت بدهی های پنهان دولت؛ گامی در بهبود حکمرانی مالی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگران اقتصاد و مالیه‌ی عمومی که می‌خواهند درباره‌ی بدهی‌های پنهان دولت شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• مدیران و کارشناسان حوزه‌ی بودجه، خزانه‌داری و بدهی عمومی که با مسئله‌ی شفافیت مالی سروکار دارند.
• دانشجویان اقتصاد، مدیریت دولتی و سیاستگذاری عمومی که به مباحث حکمرانی مالی علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند پیوند میان کیفیت نهادها، پاسخ‌گویی مالی و ثبات بودجه را بهتر بفهمند.
• کسانی که در مورد چالش‌های ساختاری نظام مالی دولت در ایران مطالعه می‌کنند.