کتاب درک توسعه سیاسی

کتاب درک توسعه سیاسی با نام اصلی Understanding political development; an analytic study نوشته مایرون واینر و ساموئل پی هانتینگتون و ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی، اثری پژوهشی در حوزه‌ی علوم سیاسی و مطالعات توسعه است. انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی این کتاب را منتشر کرده است. کتاب درک توسعه‌ی سیاسی مجموعه‌ای از مقالات و تحلیل‌ها را درباره‌ی تحول سیاسی، نقش دولت، جامعه و عوامل فرهنگی و اقتصادی در کشورهای درحال توسعه ارائه داده و به بررسی نظریه‌ها و رویکردهای مختلف در این زمینه پرداخته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب درک توسعه سیاسی

کتاب درک توسعه‌ی سیاسی، اثری پژوهشی است که به بررسی ابعاد گوناگون توسعه‌ی سیاسی در کشورهای درحال توسعه می‌پردازد. این کتاب مجموعه‌ای از مقالات و تحلیل‌های چند نویسنده است که توسط مایرون واینر و ساموئل هانتینگتون گردآوری و ویراستاری شده است. ساختار کتاب به‌گونه‌ای طراحی شده که هر بخش به یکی از جنبه‌های کلیدی توسعه‌ی سیاسی می‌پردازد: تحول سیاسی در جهان سوم، رابطه‌ی جامعه و توسعه، نقش دولت و در نهایت جمع‌بندی و نتیجه‌گیری نظری. 

مقالات کتاب، موضوعاتی مانند اهداف توسعه، مشارکت سیاسی، ملی‌گرایی قومی، نقش دین، سرمایه‌ی خارجی، دولت‌های قوی و ضعیف و رویکردهای نظری به توسعه را پوشش می‌دهند. این اثر حاصل همکاری پژوهشگران و استادان برجسته‌ی علوم سیاسی است که با رویکردی تحلیلی و انتقادی، روندها و چالش‌های توسعه‌ی سیاسی را در مناطق مختلف جهان بررسی کرده‌اند. کتاب با نگاهی تطبیقی و چندوجهی، به بررسی تجربیات و نظریه‌های توسعه‌ی سیاسی در آسیا، آفریقا، آمریکای لاتین و دیگر مناطق می‌پردازد و تلاش می‌کند تصویری جامع از وضعیت تحقیقات معاصر در این حوزه ارائه دهد.

خلاصه کتاب درک توسعه سیاسی

کتاب درک توسعه‌ی سیاسی، مجموعه‌ای از مقالات تحلیلی است که به بررسی روندها، نظریه‌ها و چالش‌های توسعه‌ی سیاسی در کشورهای درحال توسعه می‌پردازد. نویسندگان در این اثر، ابتدا به اهداف توسعه و تحول آن‌ها در طول زمان اشاره کرده‌اند؛ از جمله رشد اقتصادی، عدالت اجتماعی، دموکراسی، ثبات سیاسی و استقلال ملی. در این میان، به این نکته پرداخته شده که این اهداف گاه با یکدیگر در تعارض قرار می‌گیرند و تحقق هم‌زمان آن‌ها همواره ممکن نیست. در بخش‌های مختلف کتاب، تحول سیاسی در مناطق گوناگون جهان سوم مانند آسیا، آفریقا، خاورمیانه و آمریکای لاتین بررسی شده است. 

نویسندگان به نقش دولت‌های حقوقی، دولت‌های برتری‌جوی قومی، ساختارهای دولت و مشارکت سیاسی در این مناطق پرداخته‌اند و تأثیر سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی را بر روند توسعه‌ی سیاسی تحلیل کرده‌اند؛ همچنین رفتار رانت‌طلبی دولت‌های پس از استعمار و چالش‌های دولت‌های اقتدارگرا و ضعیف مورد توجه قرار گرفته است. کتاب به مشارکت سیاسی و عوامل تعیین‌کننده‌ی آن، نقش گروه‌های اجتماعی، قومی و مذهبی و پیامدهای مشارکت عمومی در فرایند توسعه می‌پردازد. 

در این میان، اهمیت طبقه، گروه‌بندی‌های منطقه‌ای و قومی و نقش مذهب و فرهنگ در شکل‌گیری رفتار سیاسی بررسی شده است؛ همچنین تأثیر سرمایه‌ی خارجی و شرکت‌های فراملی بر اقتصاد و سیاست کشورهای جهان سوم و نقش دولت در مواجهه با این عوامل تحلیل شده است. در بخش‌های پایانی، نویسندگان به نقد و بررسی نظریه‌های توسعه و وابستگی پرداخته‌اند و به این نکته اشاره کرده‌اند که هیچ‌یک از این نظریه‌ها قادر نبوده‌اند به‌طور کامل تحولات سیاسی و اقتصادی کشورهای درحال توسعه را پیش‌بینی یا تبیین کنند. کتاب با تأکید بر پیچیدگی و چندبعدی بودن فرایند توسعه‌ی سیاسی، بر ضرورت بازنگری در نظریه‌ها و توجه به تفاوت‌های منطقه‌ای و فرهنگی تأکید دارد.

چرا باید کتاب درک توسعه سیاسی را بخوانیم؟

این کتاب با گردآوری مقالات و تحلیل‌های متنوع از پژوهشگران برجسته، تصویری چندلایه و انتقادی از توسعه‌ی سیاسی در کشورهای درحال توسعه ارائه می‌دهد. کتاب درک توسعه‌ی سیاسی با بررسی تجربیات تاریخی و معاصر، به مخاطب کمک می‌کند تا پیچیدگی‌های تحول سیاسی، نقش دولت، جامعه، فرهنگ و اقتصاد را در این کشورها بهتر درک کند؛ همچنین کتاب با نقد نظریه‌های رایج و ارائه‌ی دیدگاه‌های متفاوت، زمینه‌ای برای اندیشیدن به راه‌های نوین تحلیل مسائل توسعه‌ی سیاسی فراهم می‌آورد. مطالعه‌ی این اثر برای کسانی که به‌دنبال فهم عمیق‌تر پویایی‌های سیاسی و اجتماعی در جهان سوم هستند، ارزشمند است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران علوم سیاسی، روابط بین‌الملل، جامعه‌شناسی و مطالعات توسعه پیشنهاد می‌شود؛ همچنین برای سیاست‌گذاران، فعالان حوزه‌ی توسعه و افرادی که دغدغه‌ی شناخت روندهای سیاسی و اجتماعی در کشورهای درحال توسعه را دارند، مفید است. این اثر به‌ویژه به کسانی که به‌دنبال تحلیل انتقادی و تطبیقی درباره‌ی توسعه‌ی سیاسی هستند، توصیه می‌شود.

بخشی از کتاب درک توسعه سیاسی

«در واقع، جامعه ناگزیر بود یا می‌توانست به سوی همۀ این اهداف به طور هم‌زمان حرکت کند؛ آنها نه تنها با یکدیگر سازوار بودند بلکه در بسیاری از موارد از یکدیگر حمایت می‌کردند. البته، این نظر ریشه در این واقعیت دارد که جوامع اروپای غربی و امریکای شمالی کم و بیش مدرن یا نوسازی شده هستند. شاید این نتیجه‌گیری هم مطرح بود که جوامع غربی در حرکت به سوی ثروت، برابری، ثبات، دمکراسی و استقلال، با حالتی هماهنگ و خطی به پیش رفته‌اند که درست نیست. اصولاً این فرض که "همه چیزهای خوب با هم جور هستند" غلط است و به راحتی می‌توان بر آن خرده گرفت. بدون شک تحولات جهان سوم بین سال‌های ۱۹۵۵ تا ۱۹۸۵ را نمی‌توان با چنین فکری توجیه کرد. ولی رد کامل آن نیز درست نیست. در واقع برخی کشورها، نمونهٔ خوبی هستند از هماهنگی منفی: یعنی، آنها به یک اندازه و به طور مساوی در پیشروی به سوی هریک از اهداف توسعه ناموفق بودند.»