کتاب تحول در سیاست خارجی هند

کتاب تحول در سیاست خارجی هند نوشته مهناز ظهیری‌ نژاد و مهدی ظهیری‌ نژاد که توسط نشر پژوهشکده مطالعات راهبردی منتشر شده، اثری پژوهشی در حوزه‌ی علوم سیاسی و روابط بین‌الملل است. این کتاب به بررسی روندها و عوامل مؤثر بر تغییرات سیاست خارجی هند از دوران استعمار تا عصر حاضر پرداخته و با رویکردی تحلیلی، نقش نهادهای سیاسی، احزاب، تحولات تاریخی و نظریه‌های روابط بین‌الملل را در شکل‌گیری سیاست خارجی این کشور واکاوی کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تحول در سیاست خارجی هند

کتاب تحول در سیاست خارجی هند، اثری تحلیلی است که به بررسی سیر تاریخی و نظری سیاست خارجی هند از دوران استعمار تا پس از جنگ سرد می‌پردازد. نویسندگان، مهناز ظهیری‌ نژاد و مهدی ظهیری‌ نژاد، باتکیه‌بر مطالعات میدانی و منابع معتبر، تلاش کرده‌اند تصویری جامع از عوامل داخلی و خارجی مؤثر بر سیاست خارجی این کشور ارائه دهند. ساختار کتاب به‌گونه‌ای است که ابتدا چارچوب‌های نظری مانند واقع‌گرایی ساختاری و وابستگی متقابل را معرفی می‌کند و سپس با مرور تاریخ سیاسی هند، نقش امپراتوری مغول، استعمار بریتانیا و جنبش استقلال‌طلبی را در شکل‌گیری سیاست خارجی هند بررسی می‌کند. در ادامه، کتاب به نقش نهادهای سیاسی، احزاب و قوا در سیاست خارجی هند می‌پردازد و سپس تحولات این سیاست را در دوران جنگ سرد و پس از آن، با تمرکز بر اصلاحات اقتصادی و تغییر رویکردهای راهبردی، تحلیل می‌کند. 

روابط هند با قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی، از جمله پاکستان، چین، روسیه، ایالات متحده و کشورهای خاورمیانه نیز در این کتاب به‌تفصیل مورد بررسی قرار گرفته است. این اثر نوشته‌ی مهناز ظهیری‌ نژاد و مهدی ظهیری‌ نژاد با ارائه‌ی داده‌ها، جداول و نمودارهای آماری، تصویری روشن از جایگاه هند در نظام بین‌الملل معاصر ترسیم می‌کند و برای دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به مطالعات منطقه‌ای و روابط بین‌الملل قابل‌استفاده است.

خلاصه کتاب تحول در سیاست خارجی هند

کتاب تحول در سیاست خارجی هند با تمرکز بر روندهای تاریخی و نظری، به بررسی چگونگی شکل‌گیری و تحول سیاست خارجی این کشور می‌پردازد. نویسندگان ابتدا با معرفی نظریه‌های واقع‌گرایی ساختاری و وابستگی متقابل، چارچوب تحلیلی خود را مشخص کرده‌اند، سپس با مرور تاریخ هند، از دوران امپراتوری مغول تا استعمار بریتانیا، تأثیرات عمیق این دوره‌ها بر ساختار سیاسی و اجتماعی هند را نشان داده‌اند. کتاب به نقش استعمار در تغییر نظام اداری، اقتصادی و اجتماعی هند اشاره دارد و توضیح می‌دهد که چگونه این تغییرات زمینه‌ساز شکل‌گیری طبقه‌ی متوسط جدید و جنبش‌های استقلال‌طلبی شد. 

هند پس از استقلال، با چالش‌های متعددی در عرصه‌ی سیاست خارجی روبه‌رو شد؛ از جمله اختلافات مرزی با پاکستان و چین، نیاز به توسعه‌ی اقتصادی و حفظ امنیت انرژی. نویسندگان تأکید کرده‌اند که سیاست خارجی هند در دوران جنگ سرد، تحت‌تأثیر نظام دوقطبی و تلاش برای حفظ استقلال و عدم‌تعهد شکل گرفت. با پایان جنگ سرد و آغاز اصلاحات اقتصادی، رویکرد هند به‌سمت جذب سرمایه‌ی خارجی، تقویت قدرت دفاعی و افزایش نقش در بازارهای جهانی تغییر یافت. 

کتاب همچنین به نقش نهادهای سیاسی، به‌ویژه قوه‌ی اجرایی و قانون‌گذاری، در تدوین و اجرای سیاست خارجی هند می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه احزاب مختلف، با وجود تفاوت‌های ایدئولوژیک، بر سر تبدیل‌شدن هند به قدرت جهانی توافق دارند. در بخش‌های پایانی، روابط هند با قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی، از جمله روسیه، ایالات متحده، چین و کشورهای خاورمیانه، به‌تفصیل بررسی شده است. نویسندگان با تحلیل فرصت‌ها و محدودیت‌های هند در عرصه‌ی بین‌الملل، تصویری از چالش‌ها و ظرفیت‌های این کشور برای ایفای نقش مؤثرتر در نظام جهانی ارائه داده‌اند.

چرا باید کتاب تحول در سیاست خارجی هند را بخوانیم؟

کتاب تحول در سیاست خارجی هند با رویکردی تحلیلی و مبتنی‌بر داده‌های تاریخی و نظری، به بررسی یکی از مهم‌ترین تحولات سیاست خارجی در جهان معاصر می‌پردازد. مطالعه‌ی آن امکان درک عمیق‌تری از جایگاه هند در نظام بین‌الملل، چالش‌های داخلی و خارجی این کشور و روندهای تأثیرگذار بر سیاست‌گذاری خارجی را فراهم می‌کند؛ همچنین کتاب با ارائه‌ی مثال‌های تاریخی و تحلیل روابط هند با قدرت‌های بزرگ، به مخاطب کمک می‌کند تا پیچیدگی‌های سیاست خارجی یک قدرت نوظهور را بهتر بشناسد و تحولات منطقه‌ای و جهانی را در بستر تاریخی و نظری دقیق‌تری دنبال کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران علوم سیاسی، روابط بین‌الملل و مطالعات منطقه‌ای توصیه می‌شود؛ همچنین برای علاقه‌مندان به تاریخ معاصر هند، سیاست‌گذاران و تحلیلگران مسائل بین‌المللی که به‌دنبال شناخت روندهای سیاست خارجی قدرت‌های نوظهور هستند، مفید خواهد بود.

بخشی از کتاب تحول در سیاست خارجی هند

«نزدیک به سه دهه است که رهبران هند به اتخاذ رویکردی متفاوت در سیاست خارجه و ترسیم سیاست‌های راهبردی جدید اقدام کرده‌اند. هدف اولیه در تبیین سیاست خارجی جدید، تلاش برای اصلاح و بهبود اوضاع اقتصادی داخلی از طریق تعامل با قدرت‌های برتر به‌جهت جذب سرمایه خارجی و همچنین ورود به بازار جهانی برای عرضه کالاهای داخلی بوده است. این هدف به‌تدریج به راهبرد تبدیل‌شدن به قدرت جهانی ارتقا پیدا کرد. به‌گونه‌ای که هم‌اکنون راهبرد تبدیل‌شدن به قدرت جهانی توافقی ملی در هند محسوب می‌شود و تمامی احزاب و گروه‌های سیاسی این توافق را پذیرفته‌اند. بنابراین جابه‌جایی قدرت میان احزاب متفاوت تغییری در این سیاست راهبردی ایجاد نخواهد کرد. به همان میزان که حزب سکولار کنگره برای دستیابی به این هدف تلاش می‌کند، حزب هندوی بهاراتیا جاناتا نیز مصمم است. موضوع درخور توجه این است که در هدایت سیاست خارجی در راستای کسب قدرت جهانی، نهادهای سیاسی و احزاب نقش مهمی در تعامل با کشورهای دیگر ایفا می‌کنند. هند از نظر مؤلفه‌های جغرافیایی و انسانی، در وضعیت درخور مقایسه‌ای با قدرتی مانند چین قرار دارد.»