کتاب سیاست زدگی در سازمان های اطلاعاتی

کتاب سیاست‌ زدگی در سازمان‌ های اطلاعاتی نوشته غلامرضا سالارکیا و مهدی میرمحمدی که توسط نشر پژوهشکده مطالعات راهبردی منتشر شده، اثری پژوهشی در حوزه‌ی علوم سیاسی و امنیت ملی است. این کتاب به بررسی پدیده‌ی سیاست‌زدگی در نهادهای اطلاعاتی، پیامدها و راهکارهای مقابله با آن پرداخته و با رویکردی تحلیلی، مخاطبان را با ابعاد مختلف این معضل در ساختارهای اطلاعاتی آشنا کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سیاست زدگی در سازمان های اطلاعاتی

کتاب سیاست‌زدگی در سازمان‌های اطلاعاتی، اثری پژوهشی است که به یکی از مسائل کلیدی و کمتربررسی‌شده در حوزه‌ی مدیریت و امنیت ملی می‌پردازد. غلامرضا سالارکیا و مهدی میرمحمدی در این کتاب، باتکیه‌بر مطالعات موردی و تحلیل‌های نظری، رابطه‌ی میان اطلاعات و سیاست را در سازمان‌های اطلاعاتی بررسی کرده‌اند. ساختار کتاب بر پایه‌ی چهار محور اصلی شکل گرفته است: پیش‌آیندها (زمینه‌های بروز سیاست‌زدگی)، فرایند وقوع سیاست‌زدگی، پیامدهای آن و راهکارهای مقابله‌ای. 

غلامرضا سالارکیا و مهدی میرمحمدی تلاش کرده‌اند تا با رویکرد سیستمی، این پدیده را در بستر نظام‌های مردم‌سالار تحلیل کنند و نشان دهند که چگونه سیاست‌زدگی می‌تواند کارکرد حرفه‌ای و بی‌طرفانه‌ی سازمان‌های اطلاعاتی را مختل کند. کتاب با مروری بر ادبیات موجود، جایگاه سازمان‌های اطلاعاتی در نظام سیاسی را تبیین می‌کند و سپس به آسیب‌شناسی و ارائه‌ی راهکارهای عملی برای کاهش سیاست‌زدگی می‌پردازد. این اثر برای پژوهشگران، مدیران و علاقه‌مندان به حوزه‌های اطلاعاتی و امنیتی، تصویری جامع از چالش‌های سیاست‌زدگی و ضرورت حفظ استقلال حرفه‌ای در این نهادها ارائه می‌دهد.

خلاصه کتاب سیاست زدگی در سازمان های اطلاعاتی

کتاب سیاست‌زدگی در سازمان‌های اطلاعاتی به بررسی عمیق رابطه‌ی اطلاعات و سیاست در ساختارهای اطلاعاتی می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه سیاست‌زدگی می‌تواند بر کارکرد و اعتبار این نهادها تأثیر بگذارد. نویسندگان ابتدا مفهوم سیاست‌زدگی را تعریف می‌کنند و آن را به‌عنوان دخالت گرایش‌ها و سوگیری‌های سیاسی، فردی یا گروهی در فرایندهای حرفه‌ای اطلاعاتی معرفی می‌نمایند؛ سپس دو نوع سیاست‌زدگی را از هم متمایز می‌کنند: سیاست‌زدگی از پایین (ناشی از سوگیری‌های فردی افسران اطلاعاتی) و سیاست‌زدگی از بالا (تحمیل سلایق و منافع سیاسی توسط سیاست‌گذاران یا ساختارهای قدرت بر سازمان اطلاعاتی). در ادامه، کتاب به زمینه‌ها و عوامل مؤثر بر بروز سیاست‌زدگی می‌پردازد؛ از جمله وابستگی‌های درون‌سازمانی، فشارهای بیرونی، منافع فردی و گروهی و ساختارهای سیاسی حاکم. 

پیامدهای سیاست‌زدگی نیز به‌تفصیل بررسی شده‌اند: کاهش اعتماد عمومی و سیاست‌گذاران به سازمان اطلاعاتی، تضعیف بدنه‌ی کارشناسی، رواج غرض‌ورزی و انتقام‌جویی‌های جناحی، کاهش کیفیت محصولات اطلاعاتی، افزایش آسیب‌پذیری در برابر تهدیدات داخلی و خارجی و خدشه به اعتبار و مشروعیت سازمان اطلاعاتی. در بخش پایانی، نویسندگان راهکارهایی برای مقابله با سیاست‌زدگی ارائه می‌دهند؛ از جمله پایبندی به استانداردهای حرفه‌ای، تقویت فرهنگ تحلیلی، ارائه‌ی سناریوهای جایگزین، ایجاد رقابت‌ سازنده میان سازمان‌های اطلاعاتی، اعمال نظارت کارآمد و آموزش سیاست‌گذاران. کتاب تأکید دارد که سیاست‌زدگی پدیده‌ای وابسته به عوامل متعدد است و مقابله با آن نیازمند رویکردی جامع و چندلایه است. در مجموع، اثر حاضر با تحلیل سیستمی، ابعاد مختلف سیاست‌زدگی را واکاوی می‌کند و بر اهمیت حفظ بی‌طرفی و استقلال حرفه‌ای در سازمان‌های اطلاعاتی تأکید دارد.

چرا باید کتاب سیاست زدگی در سازمان های اطلاعاتی را بخوانیم؟

این کتاب با تمرکز بر موضوعی کمتربررسی‌شده در ادبیات فارسی، یعنی سیاست‌زدگی در سازمان‌های اطلاعاتی، فرصتی برای شناخت عمیق‌تر چالش‌های مدیریتی و اخلاقی در نهادهای اطلاعاتی فراهم می‌کند. خواننده با مطالعه‌ی این اثر می‌تواند به درک بهتری از رابطه‌ی پیچیده‌ی اطلاعات و سیاست، آسیب‌های ناشی از دخالت سیاست در فرایندهای اطلاعاتی و ضرورت حفظ بی‌طرفی در این حوزه برسد؛ همچنین کتاب با ارائه‌ی راهکارهای عملی و تحلیلی، ابزارهایی برای مدیران و سیاست‌گذاران جهت پیشگیری و مقابله با سیاست‌زدگی فراهم می‌آورد. این اثر نه‌تنها برای پژوهشگران و دانشجویان علوم سیاسی و امنیتی، بلکه برای هرکسی که دغدغه‌ی سلامت نظام اداری و اطلاعاتی را دارد، خواندنی است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌های علوم سیاسی، امنیت ملی، مدیریت دولتی و مطالعات راهبردی توصیه می‌شود؛ همچنین مدیران و کارشناسان سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی، سیاست‌گذاران و علاقه‌مندان به مباحث آسیب‌شناسی نظام اداری و اطلاعاتی می‌توانند از مطالب آن بهره‌مند شوند. این کتاب برای کسانی که به‌دنبال شناخت چالش‌های سیاست‌زدگی و راهکارهای مقابله با آن در ساختارهای اطلاعاتی هستند، مفید است.

بخشی از کتاب سیاست زدگی در سازمان های اطلاعاتی

«سیاست‌زدگی طیف گسترده‌ای از اقدامات را شامل می‌شود که از یک سو شامل سوگیری‌های ساختاری ناشی از وابستگی‌های نظام‌مند به گروه‌ها و احزاب می‌باشد و از سوی دیگر دخالت‌دادن برداشت‌ها و تفسیرها و منافع فردی در اجرای کارکردهای اطلاعاتی است. این طیف را می‌توان در مدل سیاست‌زدگی ساختاری و فردی بررسی کرد. بازشناسی این دو نوع سوگیری فردی و ساختاری، منجر به بازشناسی دو نوع سیاست‌زدگی در سازمان‌های اطلاعاتی می‌شود که به اصطلاح می‌توان از آن با نام سیاست‌زدگی از پایین و سیاست‌زدگی از بالا یاد کرد. منظور از سیاست‌زدگی از پایین، دخالت‌دادن سوگیری‌های فردی افسران اطلاعاتی در فرایند اجرای وظایف اطلاعاتی است. در این نوع از سیاست‌زدگی، تحریف واقعیت از پایین‌ترین سطح سازمان اطلاعاتی آغاز می‌شود و به سمت سلسله‌مراتب سازمان بالا می‌رود. ازآنجایی‌که سوگیری‌های فردی اغلب در زیر ظاهرسازی‌ها پنهان می‌شوند و ممکن است بسیار متنوع باشد، شناسایی این نوع از سیاست‌زدگی بسیار دشوار است و به‌راحتی نمی‌توان میزان تحریف محصول اطلاعاتی تولیدشده را در مقایسه با واقعیت موجود سنجید. سیاست‌زدگی از بالا زمانی اتفاق می‌افتد که ساختارهای جناحی و گروهی و گفتمانی، برداشت مسلط و مدنظر خود از پدیده‌ها و منافع را از طریق کارشناسان یا مدیران اطلاعاتی بر فرایندهای درونی سازمان اطلاعاتی (اعم از سیاست‌گذاری کلان اطلاعاتی تا عملیات‌های اطلاعاتی) تحمیل کند.»