کتاب شرم و خشم در روان درمانی

کتاب شرم و خشم در روان‌درمانی با عنوان اصلی Shame and Anger in Psychotherapy نوشتهٔ دکتر لسلی اس گرینبرگ و ترجمهٔ دکتر محمدرضا نادریان، دکتر سولماز دینی، زهرا ربانی، روشنک شاهرخی مقدم، دکتر مریم کریمی و مائده نجفی است. انتشارات برگ و باد این کتاب را به چاپ رسانده است. این اثر به موضوع کار با دو هیجان اساسی شرم و خشم در فرایند روان‌درمانی می‌پردازد و رابطهٔ پیچیدهٔ این دو هیجان با یکدیگر را بررسی می‌کند. نویسنده بر این نکته تأکید می‌کند که شرم و خشم اغلب به ترتیب ظاهر می‌شوند و با هم تعامل دارند. هنگامی که افراد احساس بی‌کفایتی داشته باشند، برای محافظت از خود خشمگین می‌شوند و ممکن است بعداً از خشمشان احساس شرم کنند. این چرخه می‌تواند به مشکلات جدی‌تری مانند خشونت منجر شود. اثر حاضر بر اساس رویکرد درمان هیجان‌محور توسعه یافته و برای درمانگران و متخصصان حوزهٔ سلامت روان طراحی شده است. این کتاب را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شرم و خشم در روان‌درمانی اثر لسلی اس گرینبرگ

این کتاب در موضوع کار با هیجانات چالش‌برانگیز شرم و خشم در درمان است. اثر حاضر در سال ۲۰۲۴ منتشر شده و بر مزایای دسترسی و تجربهٔ احشایی شرم و خشم برای ترویج تغییر هیجانی در درمان تأکید دارد. کتاب در ۱۳ فصل تنظیم شده و شامل مباحث نظری، کاربردی و نمونه‌های موردی متعددی است. نویسنده در این اثر به چگونگی نزدیک‌شدن درمانگر و مراجع به شرم و خشم و وابستگی عمیق این دو هیجان به همدیگر پرداخته است. دکتر گرینبرگ متخصص درمان هیجان‌محور است و پدیدآورندهٔ عمده کتب مربوط به رویکرد هیجان‌محور به درمان فردی و زوجی محسوب می‌شود. این کتاب براساس تجربه‌های گسترده نویسنده در حوزهٔ پژوهش و کاربرد درمان هیجان‌محور نگارش یافته است. رویکرد ارائه‌شده در این کتاب بر پایهٔ این اصل قرار دارد که درمانگران اغلب یا از اهمیت شرم در اختلالات روان‌شناختی غفلت کرده‌اند یا از آن اجتناب کرده‌اند. همچنین خشم به‌عنوان هیجانی در نظر گرفته شده که باید کنترل شود، درحالی‌که نویسنده معتقد است این دو هیجان نیازمند درک عمیق‌تر و مداخلات تخصصی‌تری هستند.

خلاصه کتاب شرم و خشم در روان‌درمانی

کتاب در فصل اول با مقدمه‌ای بر هیجانات مکمل شرم و خشم آغاز می‌شود. نویسنده در این فصل به رابطهٔ پیچیدهٔ این دو هیجان اشاره کرده و توضیح می‌دهد که چگونه شرم می‌تواند منجر به خشم شود و چرخهٔ شرم-خشم شکل بگیرد. همچنین بیان می‌کند که افراد معمولاً خشم را راحت‌تر از شرم احساس می‌کنند و خشم می‌تواند به‌عنوان محافظی در برابر شرم عمل کند. فصل دوم به ماهیت و کارکرد هیجان اختصاص یافته است. در این بخش، مبانی نظری درمان هیجان‌محور ارائه شده و نقش هیجانات در فرایند درمانی تشریح می‌شود. نویسنده توضیح می‌دهد که هیجانات چگونه اطلاعات مهمی دربارهٔ نیازها و ارزش‌های افراد ارائه می‌دهند. فصل سوم و چهارم به شرم در روان‌درمانی و کمک به مراجعان در دستیابی به شرم می‌پردازند. در این فصول، انواع مختلف شرم شناسایی شده و روش‌های کار با آن در محیط درمانی ارائه می‌شود. نویسنده تأکید می‌کند که درمانگران باید بتوانند شرم را در محیط امن درمانی قابل دسترس کنند.

فصل‌های پنجم و ششم به تنظیم و تبدیل شرم اختصاص دارند. در این بخش‌ها، تکنیک‌های خاصی برای کار با شرم و تبدیل آن به احساسات سازگارتر معرفی می‌شوند. فصل هفتم نمونه‌های موردی متعددی از کار با شرم در موقعیت‌های درمانی واقعی ارائه می‌دهد. فصل هشتم به سایه‌های متعدد خشم پرداخته و انواع مختلف خشم را تشریح می‌کند. نویسنده تمایز بین خشم سازگار و ناسازگار قائل شده و نشان می‌دهد که همهٔ انواع خشم یکسان نیستند. فصل نهم و دهم به فعال‌کردن خشم مسدودشده و مدل پردازش آن می‌پردازند. فصل یازدهم کار با خشم ناسازگارانه را بررسی کرده و فصل دوازدهم نیز مثال موردی جامعی از کار با خشم ارائه می‌دهد. در نهایت، فصل سیزدهم به بحث دربارهٔ اینکه آیا شرم و خشم خوب هستند یا بد اختصاص یافته است.

چرا باید کتاب شرم و خشم در روان‌درمانی را بخوانیم؟

هدف این کتاب تحول دائمی است نه مدیریت هیجان. این اثر رویکردی جامع و عملی برای کار با دو هیجان چالش‌برانگیز ارائه می‌دهد که اغلب در فرایند درمان نادیده گرفته می‌شوند یا به درستی مدیریت نمی‌شوند. کتاب به درمانگران آموزش می‌دهد که چگونه به مراجعان کمک کنند تا در محیط امن درمانی به شرم یا خشم خود دسترسی پیدا کنند. ویژگی متمایز این اثر در ارائهٔ چارچوبی منسجم برای درک رابطهٔ پیچیدهٔ شرم و خشم نهفته است. بسیاری از کتاب‌های روان‌درمانی به این دو هیجان به‌صورت جداگانه می‌پردازند، اما گرینبرگ نشان می‌دهد که درک تعامل آن‌ها برای موفقیت درمان حیاتی است. کتاب ترکیبی از مبانی نظری محکم و راهنمایی‌های عملی ارائه می‌دهد. نمونه‌های موردی متعدد به درمانگران کمک می‌کند تا تکنیک‌های ارائه‌شده را در عمل به‌کار گیرند. همچنین این اثر نه تنها برای درمانگران فردی، بلکه برای متخصصان درمان زوج و خانواده نیز کاربرد دارد.

کتاب شرم و خشم در روان‌درمانی را به چه کسانی پیشنهاد می‌دهیم؟

این کتاب را به روان‌درمانگران، روان‌شناسان بالینی، مشاوران و دانشجویان رشته‌های مرتبط با سلامت روان پیشنهاد می‌کنیم. این اثر نه تنها برای درمانگرانی که در درمان هیجان‌محور آموزش دیده‌اند توصیه می‌شود، بلکه برای متخصصانی که با رویکردهای دیگر کار می‌کنند نیز مفید است. درمانگرانی که با مراجعان دارای مشکلات مرتبط با خشم، شرم، اضطراب اجتماعی، افسردگی و اختلالات شخصیت کار می‌کنند، می‌توانند از این کتاب بهره‌مند شوند. همچنین برای متخصصانی که در حوزهٔ درمان زوج و خانواده فعالیت می‌کنند، این اثر ابزارهای ارزشمندی ارائه می‌دهد. مربیان و اساتید دانشگاه‌ها نیز می‌توانند از این کتاب به‌عنوان منبع آموزشی در دوره‌های تخصصی روان‌درمانی استفاده کنند. محتوای کتاب به‌گونه‌ای طراحی شده که هم برای مبتدیان قابل استفاده باشد و هم برای متخصصان باتجربه اطلاعات جدیدی ارائه دهد.

فهرست کتاب شرم و خشم در روان‌درمانی

فصل اول: مقدمه

فصل دوم: هیجان ماهیت و کارکرد آن

فصل سوم: شرم در روان‌درمانی

فصل چهارم: کمک به مراجعان در دستیابی به شرم

فصل پنجم: تنظیم شرم

فصل ششم: تبدیل شرم

فصل هفتم: نمونه‌های موردی

فصل هشتم: سایه‌های متعدد خشم

فصل نهم: فعال کردن خشم مسدود شده

فصل دهم: مدل رفع خشم مسدود شده و پردازش آن

فصل یازدهم: کار با خشم ناسازگارانه

فصل دوازدهم: مثال موردی

فصل سیزدهم: شرم و خشم، خوب یا بد

یادداشت‌ها

کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

دکتر گرینبرگ جایزه محقق ممتاز از انجمن جهانی تحقیقات روان‌شناختی، جایزه کارل راجرز و جایزه برای کمک‌های ممتاز حرفه‌ای به تحقیقات کاربردی را از انجمن روان‌شناسی آمریکا دریافت کرده است. او همچنین جایزه حرفه‌ای انجمن روان‌پزشکی کانادا را به خاطر کمک‌های ممتاز خود به روان‌شناسی دریافت داشته است.

درباره لسلی اس گرینبرگ

لسلی اس گرینبرگ استاد برجسته روان‌شناسی در دانشگاه یورک کانادا است و درمان متمرکز بر هیجان اولین بار توسط او شناسایی شد. درمان هیجان‌مدار که توسط گرینبرگ توسعه یافته، یک درمان تجربه‌گرا-انسان‌گرا و دارای پشتوانه پژوهشی است و ترکیب شده از چندین رویکرد می‌باشد. دکتر گرینبرگ استاد ممتاز پژوهشی روان‌شناسی در دانشگاه یورک کانادا بوده و مدیر کلینیک تحقیقات روان‌درمانی در این دانشگاه محسوب می‌شود. او توسعه‌دهنده و مربی درمان هیجان‌محور است. وی نویسندهٔ اصلی کتاب‌های متعددی در زمینهٔ رویکردهای هیجان‌محور به درمان فردی و زوجی است. دکتر گرینبرگ همچنین به طور گسترده روی فرایند تغییر کار کرده است و آثار متعددی در این زمینه منتشر کرده است. از جمله آثار مهم او می‌توان به هیجان در روان‌درمانی، درمان هیجانی محور، زوج‌درمانی هیجان‌محور و کار با روایت در درمان هیجان‌محور اشاره کرد.

بخشی از کتاب شرم و خشم در روان‌درمانی

«تصمیمات زندگی هرقدر که مهم‌تر، شخصی و اجتماع باشند، هیجانات بیشتر بر شناخت تأثیر می‌گذارند (فورگز، ۱۹۹۵). اگرچه شناخت بر این باور است که خودش ارباب هست و هیجانات برده‌اش، واقعیت عکس این قضیه است. این هیجان است که ارباب می‌باشد و شناخت پیام‌آور آن است (مک گیلکریست، ۲۰۰۹). هیجان مسائلی را وضع می‌کند تا استدلال آنها را حل کند: آیا این خطرناک است؟ و شناخت در خدمت دستیابی به اهداف عاطفی شروع به فعالیت می‌کند تا این مسئله را حل کند. به‌این‌ترتیب، هیجان مسئله را تعریف می‌کند و در شکل تمایل رفتاری، جهت‌گیری فرد به جهان را مشخص می‌کند. مثلاً، هیجان می‌گوید این برایم خوب یا بد و یا احتمالاً خطرناک است و فرد را به نزدیک‌شدن یا دورشدن از آن موقعیت وادار می‌کند. شناختِ هشیار وارد عمل می‌شود تا به ما کمک کند که متوجه شویم چه هیجانی ما را نسبت به این موقعیت آگاه کرده یا جهت‌گیری خاصی به ما داده، به این وسیله می‌توانیم شیوه‌های خوبی را برای رسیدن به هدف مدنظر هیجان پیدا کنیم.

بیشترِ آنچه اعمال و روایات هشیارانهٔ افراد را تعیین می‌کند، برخاسته از فرایندهای خودکار زیر سطح هشیاری است. ما نه‌تنها در سطح اولیهٔ خودکار، هیجان‌هایی داریم، بلکه انسان‌ها مدت‌ها قبل از اینکه به مهارت‌های زبانی دست یابند، معانی و نیت‌ها را در سر داشتند. یک بچهٔ یک‌سالهٔ امروزی هم همین‌طور است. نخستین روایات انسانی، تصاویر روایت‌گونهٔ ساختاریافته و غیرکلامی بودند که احساسات حس شدهٔ بدنی دربارهٔ آنچه برایشان اتفاق افتاده بود را در خود داشتند. با داستان‌سرایی از تجربهٔ عاطفی بود که دیگران می‌فهمیدند چه اتفاقی در بدنشان رخ داده است. همان‌طور که داماسیو (۱۹۹۹) معتقد است، دانستن عبارت است از احساس اتفاقاتی که هنگام تأثیر محیط بر تغییرات بدنی رخ می‌دهند. نخستین روایات انسانی داستان‌هایی بودند که توسط موجودات پیش زبانی ساخته شدند، موجوداتی که تجارب زیستهٔ خود را در داستان‌هایی همانند این جملات رمزگذاری می‌کردند: «تو سنگی را به سمت من پرتاب کردی و آن سنگ به بدنم اصابت کرد و بدنم درد گرفت»؛ بنابراین معانی مبتنی بر روایات مدت‌ها قبل از زبان ایجاد شده بود و تجربه را در داستان‌هایی که آغاز، وسط و پایان داشتند و همچنین در قالب عوامل، اعمال و مقاصد سازماندهی می‌کردند.»