کتاب تئاتر زنده و ادبیات نمایشی جهان عرب در سده های میانه

کتاب «تئاتر زنده و ادبیات نمایشی جهان عرب در سده‌های میانه» نوشتهٔ شموئل موره با ترجمهٔ میر محمدرضا حیدری و ویرایش عاطفه ذبیحی و مهدی سجودی مقدم توسط انتشارات مهراندیش منتشر شده است. این کتاب به بررسی تاریخ و تحولات تئاتر و ادبیات نمایشی در جهان عرب، به‌ویژه در دوران سده‌های میانه، می‌پردازد.

درباره کتاب تئاتر زنده و ادبیات نمایشی جهان عرب در سده‌های میانه

شموئل موره در این کتاب به تحلیل نقش تئاتر و درام در فرهنگ عربی در دوره‌های مختلف تاریخی می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه ادبیات نمایشی از دوران قرون وسطی تا دوره‌های بعدی، به‌ویژه در کشورهای عربی، تکامل یافته است. او بر اهمیت تئاتر زنده در جوامع عربی و تأثیر آن بر توسعهٔ فرهنگ و هنر این مناطق تأکید می‌کند. کتاب با تأکید بر ویژگی‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی زمانه، به بررسی تاثیرات مختلف دینی، ادبی و فرهنگی بر تئاتر عرب پرداخته و مباحثی چون شکل‌گیری گونه‌های نمایشی و نقش آن‌ها در آگاهی عمومی را مطرح می‌کند. این اثر شامل تجزیه و تحلیل‌های عمیق در مورد نمایش‌های دینی، شعری و آیینی در دنیای عرب و گسترش تئاتر در کشورهای مختلف عربی است.

کتاب تئاتر زنده و ادبیات نمایشی جهان عرب در سده‌های میانه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب برای علاقه‌مندان به تاریخ هنر و تئاتر، پژوهشگران حوزهٔ ادبیات نمایشی و فرهنگ عربی، و همچنین دانشجویان تاریخ و فرهنگ اسلام‌شناسی و مطالعات عربی توصیه می‌شود.

بخشی از کتاب تئاتر زنده و ادبیات نمایشی جهان عرب در سده‌های میانه

«تلمود بابلی نیز یهودیان را از سرگرمی‌هایی مانند رفتن به مسابقات گلادیاتوری، کاستراهای رومی یا تماشای اجرای ساحران، جادوگران، دلقک‌ها، مقلدها و مسخره‌ها؛ که مجموعاً فاسد و خراب نامیده می‌شوند، منع می‌کند. چراکه این اجراها اگرچه به‌طور مستقیم با احترام به بت‌ها سروکار ندارند، «باعث می‌شوند تا تورات مورد غفلت واقع شود.» از سوی دیگر حضور در این مکان‌ها بر اساس تفسیری ضمنی از مزمور نخست (۲-۱) نهی شده و از آن به‌عنوان تجاوز به فرمان الهی یاد می‌شود؛ چراکه مطابق این آیه نباید با کسانی که خداوند را مسخره می‌کنند، هم‌نشین شد؛ بلکه به‌جای آن باید از تفکر دربارهٔ قانون الهی لذت برد. در بخشی دیگر از تلمود نیز گفته شده است که «بنی‌اسرائیل نباید با استفاده از سنگ‌هایی که از مجسمهٔ مرکوری آورده شده، جاده یا تئاتر بسازند».

هیچ مدرکی در مورد فعالیت یهودیان در تئاتر تا زمان حزقیال شاعر، نویسندهٔ تراژدی‌ها وجود ندارد. او که یک یهودی اسکندرانی بود، احتمالاً در سدهٔ اول قبل از میلاد درگذشته است. حزقیال، نمایشنامهٔ خروج خود را به زبان یونانی و به سیاق سپتوآگینتا نوشت. تنها ۲۶۹ سطر از این نمایشنامه باقی مانده است، اما همین میزان نیز به‌خوبی داستان موسی و خروج قوم برگزیده از مصر را بیان می‌کند که مطابق با متن کتاب مقدس و برخی اضافات دیگر که احتمالاً از آگادا گرفته شده، نگارش یافته است. ظاهراً هدف این متن (و احتمالاً ژانر آن به‌صورت کلی) تقویت ایمان یهودیان از طریق یادآوری معجزات تاریخی و همچنین بازداشتن آنان از تماشای تئاترهای مشرکانه بوده است.»