کتاب ما استدل به الحنیفه

کتاب ما استدل به الحنیفه نوشته محمد اسحاق مدنی توسط انتشارات دانشگاه بین‌المللی مذاهب اسلامی منتشر شده است. این کتاب به بررسی استدلال‌های فقهی مذهب حنفی بر پایه‌ی آثار و روایات منسوب به امام علی (ع) می‌پردازد و جایگاه این روایات را در استنباط احکام شرعی نزد حنفیان تحلیل می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ما استدل به الحنیفه

کتاب ما استدل به الحنیفه (من آثار صهر ختم البریه) پژوهشی فقهی است که به بررسی نحوه‌ی استدلال علمای حنفی به روایات و آثار منسوب به امام علی (ع) می‌پردازد. محمد اسحاق مدنی، نویسنده‌ی کتاب، در مقدمه توضیح می‌دهد که هدفش نشان‌دادن جایگاه ویژه‌ی اقوال و روایات امام علی (ع) در میان احناف و میزان توجه و ترجیح این مذهب به دیدگاه‌های ایشان در مسائل اختلافی است. 

کتاب در فضایی تقریبی و وحدت‌محور نوشته شده است و تلاش دارد ضمن بیان ریشه‌های تاریخی و علمی ارتباط مکتب حنفی با مدرسه‌ی کوفه و امام علی (ع) به نقش این روایات در شکل‌گیری فقه حنفی بپردازد. ساختار کتاب براساس تقسیم‌بندی سنتی فقه اسلامی است و موضوعات متنوعی از عبادات تا معاملات، احکام خانواده، حدود و دیات و سایر ابواب فقهی را دربرمی‌گیرد. محمد اسحاق مدنی با استناد به منابع معتبر و نقل اقوال علمای بزرگ حنفی تلاش می‌کند تصویری روشن از پیوند میان فقه حنفی و آثار امام علی (ع) ارائه دهد.

خلاصه کتاب ما استدل به الحنیفه

این کتاب با هدف تبیین جایگاه آثار و روایات امام علی (ع) در فقه حنفی نگاشته شده است. نویسنده ابتدا به اهمیت اجتهاد و تفاوت آن با تعصب مذهبی اشاره می‌کند و توضیح می‌دهد که مذهب حنفی به‌ویژه به‌دلیل حضور امام علی (ع) و ابن مسعود در کوفه پیوند عمیقی با مدرسه‌ی فقهی امام علی (ع) دارد. در ادامه کتاب به‌سراغ ابواب مختلف فقهی می‌رود و در هر بخش نمونه‌هایی از استدلال‌های حنفیان به روایات امام علی (ع) را ذکر می‌کند. برای مثال در باب طهارت، وضو، غسل، تیمم، احکام حیض و نفاس، نماز، زکات، روزه، حج، معاملات، نکاح، طلاق، ارث، حدود، قصاص و دیات نویسنده مواردی را برمی‌شمارد که در آن‌ها علمای حنفی به اقوال یا روایات امام علی (ع) استناد کرده‌اند یا قول ایشان را بر سایر اقوال ترجیح داده‌اند. در هر موضوع اختلاف‌نظرها میان مذاهب مختلف و دلایل ترجیح قول امام علی (ع) توسط احناف بررسی می‌شود. کتاب همچنین به نقش امام علی (ع) در حل مسائل فقهی پیچیده و تأثیر مدرسه‌ی کوفه بر شکل‌گیری فقه حنفی می‌پردازد. درمجموع اثر حاضر تلاش می‌کند نشان دهد که چگونه فقه حنفی ضمن احترام به سایر صحابه در بسیاری از موارد به آثار و روایات امام علی (ع) توجه ویژه‌ای داشته و آن‌ها را مبنای استنباط احکام قرار داده است.

چرا باید کتاب ما استدل به الحنیفه را خواند؟

این کتاب برای کسانی که به تاریخ فقه اسلامی و تعامل میان مذاهب علاقه دارند، فرصتی فراهم می‌کند تا با شیوه‌ی استدلال و منابع فقه حنفی آشنا شوند. اثر حاضر با تمرکز بر نقش امام علی (ع) در فقه حنفی به خواننده نشان می‌دهد که چگونه یک مذهب فقهی می‌تواند از میراث علمی امامان و صحابه بهره‌مند شود و درعین‌حال هویت مستقل خود را حفظ کند. مطالعه‌ی این کتاب به فهم بهتر ریشه‌های وحدت و تفاوت‌های فقهی در جهان اسلام کمک می‌کند.

خواندن کتاب ما استدل به الحنیفه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران فقه اسلامی، علاقه‌مندان به تاریخ مذاهب، طلاب حوزه‌های علمیه و کسانی که به مباحث وحدت اسلامی و تعامل میان مکاتب فقهی توجه دارند، مفید است. این کتاب برای کسانی که به‌دنبال شناخت دقیق‌تر منابع و استدلال‌های فقه حنفی هستند نیز کاربردی خواهد بود.

بخشی از کتاب ما استدل به الحنیفه

«مهما اتسعت المسافات بین الاجتهادات الفقهیة عند المسلمین، فانها تبقی صورة رائعة من صور التکامل والتنوع والخصوبة فی الاسلام؛ فالاختلاف الایجابی تعبیر آخر عن الحرکة الذهنیة المتوثبة لدی فقهاء المسلمین مهما تعددت مشاربهم ومناهجهم واستدلالاتهم، اذ تبقی القراءة العامة للاسلام هی الدائرة التی یدور فی فلکها هولاء الفقهاء؛ اعتماداً علی الروایة الأصح متنا والأقوی سنداٌ بحسب اجتهادهم ومثابرتهم ودقة تحقیقاتهم.»