کتاب تأملات مارکوس اورلیوس

مارکوس اورلیوس یا مارک اورل شانزدهمین امپراتور روم و فیلسوف رواقی است. او را یکی از امپراتوران صالح و آخرین نفر از «پنج امپراتور خوب» تاریخ امپراتوری روم خوانده‌اند. مارکوس اورلیوس بیش از آنکه سودای فرمانروایی در سر داشته باشد، دل‌بسته‌ی فلسفه بود. او کتاب تاملات را در میدان جنگ تالیف کرد. کتابی که تا به امروز خوانندگان و اندیشمندان بسیاری را به خود جذب کرده است.

مارکوس اورلیوس در ۲۶ آوریل سال ۱۲۱ میلادی و در دوره‌ی فرمانروایی امپراتور هادریانوس، به دنیا آمد. خانواده‌ی پدری مارکوس ریشه‌ای ایتالیایی‌ـ‌اسپانیایی داشت و مادرش نیز اشراف‌زاده‌ای بود که ثروتی هنگفت از والدینش به ارث برده بود. زندگی اما در سال‌های ابتدایی‌اش به کام مارکوس پیش نرفت؛ او در سه‌سالگی پدرش را از دست داد و در دامان مادرش و به کمک پدربزرگش پرورش یافت. در سال ۱۳۸ امپراتور هادریانوس، پسرخوانده‌ی خود، آیلیوس را از دست داد و آنتونینوس پیوس، عموی مارکوس را به جانشینی خود برگزید. آنتونینوس نیز مارکوس و لوسیوس پسر آیلیوس فقید را به فرزندی پذیرفت؛ از این تاریخ بود که مارکوس میراث‌دار سلطنت روم شد. مارکوس پس از این رخداد و اقبالی که به او روی آورد، توانست از امکانات سلطنتی و آموزش‌های ویژه بهره ببرد و یونانی و لاتین و دروس دیگر را زیر نظر استادان درباری‌اش بیاموزد. بنا به نقل‌های تاریخی رفتار مارکوس پیش و پس از رسیدن به مقام نیابت پادشاهی تغییر چندانی نکرد.

آشنایی مارکوس با اندیشه‌ی رواقی در سال‌های جوانی و تمایل به آن، به او کمک کرد که با دردها و مصیبت‌های بسیاری که در زندگی گریبانش را گرفت، کنار بیاید. او چند فرزندش را از دست داد و سختی‌ها و مصیبت‌های بسیاری را از سر گذراند اما از پا نیفتاد. مارکوس از زمانی که کار را به عنوان ولیعهد آغاز کرد، با چالش‌های فراوانی مواجه شد. عادات ناپسند در حکومت‌داری و اتلاف زمان‌ در پیچ‌وخم‌های اداری امپراتوری، او را بر‌آن داشت تا نگاهی تازه به این انفعالات در شیوه‌ی حکومت‌داری بیندازد.

مارکوس اورلیوس برای سال‌ها وضع مزاجی مناسبی نداشت و مدت‌ها درگیر بیماری بود. او سرانجام در هفدهم مارس سال ۱۸۰ میلادی از دنیا رفت. آرامگاه او واقع در قلعه‌ی سنت آنجلو در شهر رم است. این قلعه توسط هادریانوس ساخته و خود او نیز در آن‌جا دفن شد. مارکوس اورلیوس لقب پادشاه فیلسوف را برای همیشه به خود اختصاص داد. اما مشی فیلسوفانه و رواقی مارکوس بعد از او در روم دنبال نشد.