کتاب گزیده ابیات حافظ

کتاب گزیده ابیات حافظ نوشتۀ شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی با گردآوری محمد رباط جزی در انتشارات هونر به چاپ رسیده است. این کتاب گزیده‌ای از ابیات شعر حافظ شیرازی، شاعر پارسی‌گوی بزرگ در سدۀ هشتم هجری قمری است.

درباره کتاب گزیده ابیات حافظ

خواجه شمس‌الدین محمد بن بهاءالدین حافظ شیرازی، شاعر بزرگ سدۀ هشتم هجری قمری در ایران و یکی از شاعران نامدار جهان است. او متخلص به حافظ و ملقب به لسان‌الغیب بود. ولادت او را ۷۲۶ هجری قمری دانسته‌اند. مادرش اهل کازرون بود و پدرش از اصفهان به شیراز رفته بود. جوانی حافظ مصادف با سلطنت شیخ ابواسحاق اینجو بود. کسی که حافظ او را در اشعارش ستوده است.

 بیشتر اشعار حافظ غزل هستند. دیوان او حدود ۵۰۰ غزل دارد، به‌علاوۀ چند قصیده، دو مثنوی، چند قطعه و رباعی. حافظ در دو زمینه انقلابی پدید آورد: یکی غزل و دیگری مدیحه. او برای غزل جایگاهی به وجود آورد که پیش از آن در اختیار قصیده بود. حافظ برای بلندپایگان و حکمرانان شیراز مدیحه‌سرایی می‌کرد و به‌جای قصیده از قالب غزل استفاده کرد. در این غزل‌ها یک یا دو بیت را به مدح اختصاص می‌داد و در باقی ابیات، به مضامین عاشقانه و بزم می‌پرداخت. در شعر حافظ مضامین اجتماعی، نگرش‌های سیاسی، طنز و نکوهش ریا و سالوس بسیار دیده می‌شود.

پیش از حافظ، غزل عاشقانه را سعدی و غزل عارفانه را مولوی به اوج رسانده بودند. حافظ این دو را در هم آمیخت و این تلفیق در شعر او به عالی‌ترین شکل خود درآمد؛ زیرا با زبان بلیغ و هنرمندانه و مضامینی متعدد پیوند خورد. یکی از ویژگی‌های مهم شعر حافظ، استقلال ابیات آن و نداشتن وحدت معنایی است. زبان حافظ بسیار استعاری است و واژه‌ها در آن معانی و ابعاد متعدد و ارتباطات پیچیده دارند. صور خیال و ایهام، وجه مشخصۀ شعر حافظ است. طنز یکی دیگر از ویژگی‌های شعر اوست که برای فهمیدنش باید پیش‌زمینه‌های تاریخی و موضوعات کلامی و عرفانی و اجتماعی آن روزگار را دانست.

آنچه در کتاب گزیده ابیات حافظ آمده، بخشی از بیت‌های شعر حافظ به انتخاب محمد رباط جزی، گردآورندۀ کتاب است.

خواندن کتاب گزیده ابیات حافظ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

به دوستداران ادبیات کهن پارسی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب گزیده ابیات پارسی

«بیا تا گل برافشانیم و می در ساغر اندازیم

فلک را سقف بشکافیم و طرحی نو دراندازیم

اگر غم لشکر انگیزد که خون عاشقان ریزد

من و ساقی به هم تازیم و بنیادش براندازیم»