کتاب هنر و معماری اسلامی

«هنر و معماری اسلامی» نوشته رابرت هیلن‌برند، استاد دانشگاه ادینگبورگ است. او در این هنر در سده‌های اسلامی را مستقل از سلسله‌های فرمانروایی بررسی کرده است. برخی مقوله‌های هنری نظیر خوشنویسی و نساجی از ایام قدیم در بیشتر قلمرو اسلامی تولید می‌شد، اما اهمیت آنها در تمام مناطق و دوران‌ها یکسان نبود. از این رو عدم بررسی به عنوان مثال چوبکاری تولونی، سفالگری مغربی، منسوجات تیموری، فلزکاری اندلسی یا قرآن‌های عثمانی بدین معنا نیست که چنین مقوله‌هایی در آن دوران وجود نداشتند؛ بلکه بدان دلیل است که یا آثار آنها از میان رفته، یا دست‌آوردهای آن دوران نسبت به بقیه اهمیت کمتری داشته‌اند. به همین دلیل در این کتاب ترجیح داده‌ایم تا بحث را پیرامون آن مقوله‌های هنری که آثاری بیشتر و با کیفیت مطلوب‌تری از آنها باقی‌مانده، متمرکز کنیم. ترجیح داده‌ایم که چند اثر عمده را مشخص، و مفصل‌تر بررسی کنیم با امید به این که دریچه‌ای به مکاتب و سبک‌های آن دوران بگشاییم. لذا این کتاب بیشتر به بررسی نقاط اوج اختصاص یافته است و تلاش بر آن بوده که صرفاً برجسته‌ترین و شاخص‌ترین آثار - به جای تمام تولیدات هنری - را وجهه نظر خود قرار دهیم. همچنین هدف این کتاب بررسی مکاتب و سبک‌های مختلف هنر اسلامی در چهارچوب تاریخی بوده تا خواننده دیدی کلی، و نه منقطع، از یک دوره پیدا کند. این یک کتاب تخصصی نیست و مخاطب آن، عموم علاقمندان هستند. لذا این اثر صرفاً مقدمه‌ای است بر مبحث گسترده هنر اسلامی.