کتاب پریشانی هنگام غروب

کتاب پریشانی هنگام غروب (The discomfort of evening) نوشته ماریکه لوکاس رینه فلت و یک رمان درمورد خانواده‌ای روستایی در هلند است که زیر سایه‌ی مرگ ناگهانی پسر بزرگ‌تر از هم می‌پاشد. رمان حاضر از زبان دختری ده‌ساله روایت می‌شود که در مزرعه‌ای سرد و مذهبی میان گاوها، برف، دعاها و ممنوعیت‌ها با احساس گناه و ترس بزرگ می‌شود. رعنا موقعی این اثر را به فارسی ترجمه کرده و نشر ستاک آن را منتشر کرده است. فضای کتاب سرشار از تصویرهای حسی، جزئیات بدن، حیوانات و آیین‌های مذهبی است و به‌تدریج جهان ذهنی کودکی را نشان می‌دهد که نمی‌تواند با سوگ و خشونت اطراف خویش کنار بیاید. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پریشانی هنگام غروب اثر ماریکه لوکاس رینه فلت

کتاب پریشانی هنگام غروب به قلم ماریکه لوکاس رینه فلت رمانی است که در مزرعه‌ای دورافتاده در هلند می‌گذرد و از زاویه‌دید دختری ده‌ساله روایت می‌شود. خانواده‌ای پروتستان، سخت‌گیر و درگیر کار با گاوها، ناگهان با مرگ پسر نوجوانشان در حادثه‌ی اسکیت روی یخ روبه‌رو می‌شوند و از همین زمان همه‌چیز در خانه تغییر می‌کند؛ از دعاهای صبحگاهی و قوانین غذاخوردن تا نگاهشان به بدن، گناه و خدا.

 راوی کودک در رمان پریشانی هنگام غروب با زبانی سرشار از تصویر و تشبیه‌های بدنی و حیوانی، جهان را توضیح می‌دهد؛ روغن پستان گاو روی پوست، شیر ولرم، سوسیس‌های پخته، خرگوش خانگی که ممکن است غذای کریسمس شود، طناب آویزان در اتاق زیر شیروانی، تله‌های موش کور و تشک آبیِ پُر از آب ویژه‌ی والدین. این جزئیات روزمره به‌تدریج به نشانه‌هایی از خشونت پنهان، سرکوب جنسی، ترس از بدن و وسواس مذهبی تبدیل شده است.

کتاب پریشانی هنگام غروب خواننده را از صبحی معمولی پیش از کریسمس به خبر مرگ، برگزاری مراسم، حضور تابوت در اتاق نشیمن و سپس زندگی پس از این فقدان می‌برد؛ جایی که هر چیز کوچک در آن معنایی تازه پیدا می‌کند. ماریکه لوکاس رینه فلت در این کتاب نشان داده است که ذهن یک کودک چگونه مرگ، گناه، بدن و خدا را در هم می‌آمیزد و از دل مزرعه‌ای سرد و مذهبی، جهانی پر از هراس و خیال و پرسش می‌سازد.

خلاصه داستان پریشانی هنگام غروب

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

دختری ده‌ساله در مزرعه‌ی خانوادگی‌اش زیر سلطه‌ی مذهبی پدر و مادر زندگی می‌کند. صبحی نزدیک به کریسمس، برادر او (ماتیس) برای اسکیت روی دریاچه‌ی یخ‌زده می‌رود و برنمی‌گردد؛ خبر مرگ او را دامپزشک می‌آورد. از اینجا به بعد راوی با احساس گناهِ دعایی که کرده است، جهان را از نو می‌بیند؛ خرگوش خانگی‌اش را قربانی احتمالی شام کریسمس تصور می‌کند، از طناب زیرشیروانی می‌ترسد، به کرم‌ها و موش‌کورها فکر می‌کند که در بدن مرده تونل می‌زنند و تابوت برادر را در اتاق نشیمن تماشا می‌کند. رمان حاضر از خلال صحنه‌های روزمره‌ی مزرعه، حمام، میز صبحانه، مزرعه‌ی چغندر و کلیسا، فروپاشی آرام خانواده و پریشانی ذهن کودک را در غروب طولانی سوگ دنبال کرده است.

چرا باید کتاب پریشانی هنگام غروب را بخوانیم؟

رمان پریشانی هنگام غروب تصویری بی‌پرده از سوگ در دل یک خانواده‌ی مذهبی روستایی ارائه کرده است؛ آن هم از زاویه‌دید کودکی که زبان و منطق خودش را برای فهم مرگ و گناه می‌سازد. این کتاب برای کسانی که به رمان‌های پر از جزئیات، مطالعه درمورد فضاهای بسته‌ی خانوادگی و ذهنیت کودکان در مواجهه با خشونت و فقدان علاقه دارند، تجربه‌ای تکان‌دهنده خواهد بود.

خواندن کتاب پریشانی هنگام غروب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که به ادبیات داستانی قرن ۲۱ هلند و قالب رمان، فضاهای روستایی اروپایی و آثار داستانی درباره‌ی سوگ، مذهب سخت‌گیرانه و کودکی در محیط‌های بسته علاقه دارند و از توصیف‌های حسی و گاه خشن گریزی ندارند.

درباره ماریکه لوکاس رینه فلت

ماریکه لوکاس رینه فلت (Marieke Lucas Rijneveld) در ۲۰ آوریل ۱۹۹۱ در هلند به دنیا آمد. او از نویسندگان برجسته‌ی معاصر هلند به شمار می‌رود. یکی از تأثیرگذارترین رویدادهای زندگی او درگذشت برادرش در زمانی بود که تنها سه سال داشت؛ تجربه‌ای که بعدها الهام‌بخش نخستین رمان او شد. این نویسنده از دوران دبستان به نویسندگی علاقه‌مند شد؛ زمانی که کتاب «هری پاتر و سنگ جادو» نوشته‌ی جی. کی. رولینگ را از کتابخانه‌ی محلی به امانت گرفت. برای آنکه بتواند پس از بازگرداندن کتاب دوباره آن را بخواند، تمام متن کتاب را روی رایانه‌ی خود رونویسی کرد.

علاقه‌ی او به شعر از دوران جلسات گفتاردرمانی آغاز شد؛ جایی که هنگام انتظار برای شروع جلسات به تصاویر همراه با اشعار نگاه می‌کرد و پس از پیشرفت در درمان اجازه یافت آن شعرها را بخواند. ماریکه لوکاس رینه فلت مدتی در رشته‌ی تربیت دبیر زبان هلندی تحصیل کرد، اما برای تمرکز کامل بر نویسندگی، تحصیل را نیمه‌کاره رها کرد. در ۱۹سالگی نام «لوکاس» را به نام خود افزود؛ تصمیمی که در پی سال‌ها تجربه‌ی آزار و تمسخر در دوران دبیرستان به‌دلیل ظاهر و ویژگی‌های رفتاری‌اش گرفته شد.

این نویسنده خود را هم مرد و هم زن معرفی و در سال ۲۰۲۲ اعلام کرد که در زبان انگلیسی از ضمایر مذکر استفاده می‌کند. ماریکه لوکاس رینه فلت نویسنده‌ای است که از یان فولکرس، نویسنده‌ی هلندی به‌عنوان الگوی خود یاد کرده است. ماریکه لوکاس رینه فلت در سال ۲۰۱۵ نخستین مجموعه شعر خود با عنوان Kalfsvlies را منتشر کرد و در همان سال عنوان امیدوارکننده‌ترین نویسنده‌ی جدید هلند را به دست آورد.

شهرت جهانی ماریکه لوکاس رینه فلت با انتشار رمان نخستش با نام De avond is ongemak شکل گرفت؛ اثری که با ترجمه‌ی انگلیسی The Discomfort of Evening شناخته می‌شود و پس از شش سال نگارش، در سال ۲۰۲۰ جایزه‌ی معتبر بین‌المللی بوکر را برای او و مترجمش، میکله هاچیسون، به ارمغان آورد. این موفقیت او را به نخستین نویسنده‌ی هلندی و همچنین نخستین فرد غیردودویی تبدیل کرد که موفق به دریافت این جایزه شده است.

ماریکه لوکاس رینه فلت مجموعه شعر Fantoommerrie را منتشر کرد و در سال ۲۰۲۰ دومین رمان خود با عنوان Mijn lieve gunsteling را نیز به چاپ رساند. از دیگر آثار او می‌توان به مجموعه شعر Komijnsplitsers و جستار Het warmtefort اشاره کرد. ماریکه لوکاس رینه فلت همچنین در سال ۲۰۱۶ عضو هیئت تحریریه‌ی نشریه‌ی ادبی هلندی de Revisor بود. یکی از رویدادهای بحث‌برانگیز زندگی حرفه‌ای او نیز به سال ۲۰۲۱ بازمی‌گردد؛ زمانی که از سوی شاعر آمریکایی، آماندا گورمن، برای ترجمه‌ی آثارش به زبان هلندی انتخاب شد، اما پس از انتقادهایی درباره‌ی این انتخاب، از ادامه‌ی این پروژه کناره‌گیری کرد. رمان پریشانی هنگام غروب (The discomfort of evening) نوشته‌ی ماریکه لوکاس رینه فلت است.

جوایز و افتخارات کتاب پریشانی هنگام غروب یا نویسنده

کتاب پریشانی هنگام غروب برنده‌ی جایزه‌ی بین‌المللی بوکر در سال ۲۰۲۰ بوده است. این جایزه به‌صورت مشترک به این نویسنده و نیز مترجم کتاب به زبان انگلیسی، میشل هاچیسون (Michele Hutchison)، اهدا شد. ماریکه لوکاس رینه فلت افتخارات و جوایز ادبی متعددی را کارنامه‌ی خود ثبت کرده است که ازجمله‌ی آن‌ها می‌توان به جایزه‌ی سی. بادینگ در سال ۲۰۱۵ برای مجموعه شعر Kalfsvlies به‌عنوان بهترین اثر نخست به زبان هلندی و همچنین جایزه‌ی ANV Debutantenprijs در سال ۲۰۱۹ برای رمان پریشانی هنگام غروب به‌عنوان بهترین رمان اول به زبان هلندی اشاره کرد.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره کتاب پریشانی هنگام غروب یا نویسنده

- تایمز: کشش و هیجانِ این کتاب ناشی از به‌کارگیری یک سبک رواییِ بی‌روح و خنثی برای به‌تصویرکشیدن نوعی غرابت و زشتیِ هولناک است.

- کیرکوس ریویوز: در این رمان شگفت‌انگیز، پیامدهای اندوهی توصیف‌ناپذیر با جزییاتی دردناک و پر از وسواس موشکافی شده است. راوی فوق‌العاده‌ی رمان حاضر، جهان کوچکی از درد و رنج را توصیف می‌کند که نگریستن به آن دشوار و نادیده‌گرفتن آن دشوارتر است.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب پریشانی هنگام غروب منتشر شده است؟

کتاب حاضر به‌همت مترجمان و نشرهای گوناگون روانه‌ی بازار کتاب ایران شده است. فهرست زیر چاپ‌هایی از این اثر را نشان می‌دهد:

- عذاب شبانه‏‫ ترجمه‌ی مهسا احتشام‌زاده، نشر هیرمند‏‫، ۱۴۰۰.

- اندوه غروب ترجمه‌ی نسرین مجیدی، انتشارات روزگار‏‫، ۱۳۹۹.

- پریشانی شامگاه ترجمه‌ی رزا کرمانیان، نشر فرا هنر، ‏‫۱۳۹۹.‬

بخشی از کتاب پریشانی هنگام غروب

«مامان اغلب اوقات به اشتباه حجم کمی غذا داخل بشقابش می‌گذارد. وقتی ریختن غذا در بشقاب به اتمام می‌رسد، به محض اینکه می‌نشیند می‌گوید: «درواقع از بالا حجم غذای داخل بشقاب بیشتر به نظر می‌رسد.» گاهی‌اوقات نگران می‌شوم و می‌گویم نکند این تقصیر ما است و ما داریم از داخل به او ناخنک می‌زنیم و او را از داخل کم‌کم می‌خوریم. مانند همان اتفاقی که برای آن نژاد خاص عنکبوت سیاه که در اروپا و شمال آمریکا یافت می‌شود می‌افتد. معلم هنگام تدریس درس زیست‌شناسی درخصوص آن برای ما توضیح داده بود. وقتی عنکبوت سیاه بچه‌هایش را به دنیا می‌آورد، خودش را به‌عنوان غذا در اختیار فرزندان جوانش قرار می‌دهد. عنکبوت‌های کوچک گرسنه مادر را می‌بلعند و تا آخرین تکه از بدن او را می‌خورند، تا جایی که حتی یک پا نیز از مادر باقی نمی‌ماند. حتی یک لحظه هم که شده برای مادر خود سوگواری نمی‌کنند و ماتم نمی‌گیرند. مامان همیشه بهترین قسمت گوشت مرغ را گوشهٔ بشقابش کنار می‌گذاشت و می‌گفت بهترین قسمت را گذاشته تا آخر سَر بخورد. او بهترین قسمتش را تا پایان غذا نگه می‌داشت به این منظور که شاید شکم بچه‌هایش سیر نشده و هنوز گرسنه باشند و او بتواند غذایش را به آن‌ها بدهد.»