کتاب تاب آوری و نقش آن در ارتقای سلامت روان

کتاب تاب آوری و نقش آن در ارتقای سلامت روان نوشتهٔ اسماعیل عباسی زاغه و مریم لطیفیان است و انتشارات آوای نور آن را منتشر کرده است. در این کتاب تلاش شده است تا مفهوم تاب‌آوری و راهکارهای افزایش آن به زبان ساده بیان شده و ارتباط مفهوم تاب‌آوری با سلامت روان روشن شود.

درباره کتاب تاب آوری و نقش آن در ارتقای سلامت روان

تاب‌وری از ریشه لاتین به معنای to jump(bounce)back گرفته شده است، البته اظهارنظر در مورد تاب‌آوری پیچیده است، اما این باور اولین بار حدود ۱۵ سال قبل هنگامی رخداد که گروهی از متخصصین که در حال مطالعه بر دانش‌آموزان در شرایط خطر بودند، به این نتیجه رسیدند که تعدادی از این دانش‌آموزان در معرض خطر، در حال تجربه سطوحی از موفقیت بودند. توانایی جهت چیره‌شدن بر موانع موفقیت، تاب‌آوری نامیده می‌شود .در بنیادی‌ترین سطح، تاب‌آوری، رشد درونی انسان را مورد تأکید قرار می‌دهد. مفهوم تاب‌آوری بر رشد زیست‌شناختی فطری برای پرورش و ارتقا که انسان به عنوان یک ارگانیسم وجود دارد و بخشی از ترکیب ژنتیکی فرد را شکل می‌دهد و قادر است به طور طبیعی در شرایط معین محیط، بارز و هویدا گردد، تأکید می‌ورزد. به عبارتی، در این مفهوم بر این نکته تکیه می‌شود که انسان‌ها با تاب‌آوری ذاتی و ظرفیت‌‌‌‌‌‌‌‌هایی برای بهبود ویژگی‌هایی که به طور عمده در افراد تاب‌آور- نیمرخ تاب‌آور دیده می‌شود، متولد می‌شود. سیر تاریخی و فرایند تحولی مفهوم تاب‌آوری پیشگامان تحقیق در زمینهٔ تاب‌آوری با تاکید پر اهمیت نهفتهٔ درک پیشرفت مثبت در زندگی افراد که به نظر می‌رسد بر مشکلات غلبه کرده‌اند، دانشمندان را برای مطالعه بیشتر در مورد تاب‌آوری متقاعد ساخته‌اند. تاکنون سه جریان مطالعه و تحقیق در مورد تاب‌آوری در پیشرفت بشر وجود دارد و چهارمین جریان نیز در حال شکل‌گیری است. جریان اول بر توصیف و تبیین تفاوت میان افرادی که در برابر شرایط ناگوار و خطر در موارد مختلف عکس‌العمل نشان می‌دادند، متمرکز شد. این جریان مقدار قابل ملاحظه‌ای از ثبات و سازگاری افراد، شرایط و منابعی که تاب‌آوری را پیش بینی می‌کند را آشکار ساخته است و این عوامل محافظتی اثر خود را در جریان‌های بعدی از خود نشان داده است.  

فراتر از توصیف با متغیرهای مربوط به تاب‌آوری، بر روی فرایندها متمرکز شده است و با هدف تعیین و درک فرایندهای ویژه‌ای که ممکن است به تاب‌آوری بینجامد، صورت می‌پذیرد. این جریان با وجود توجه زیاد به سطوح چندگانهٔ تحلیل و فرایندهای نوربیولوژیکی به این نوع تحقیق ادامه می‌دهد. جریان سوم، با تلاش‌هایی برای آزمون ایده‌های مربوط به تاب‌آوری از طریق مداخله، همچون تربیت مفید و کارآمد، درگیری مدرسه و اخیرا مهارت‌های اجرایی آغاز شد، مطالعات مربوط به جریان چهارم تاب‌آوری به دنبال پیشرفت سریع مطالعه ژن‌ها، پیشرفت روان‌شناسی اعصاب و آمار برای درک بهتر فرایندهای پیچیده‌ای است که منجر به تاب‌آوری می‌شوند. 

مفهوم تاب‌آوری و ابعاد آن تعاریف اخیر از تاب‌آوری متغیر و مشکل‌زا هستند. برخی تاب‌آوری را به‌عنوان یک صفت یا ویژگی مشخص تعبیر کرده‌اند، در حالی که دیگران آن را به‌عنوان یک فرایند تحولی فراروند که سازگاری مثبت در شرایط سخت و دشوار را باز می‌نمایاند، تلقی کرده‌اند.

 کتاب تاب آوری و نقش آن در ارتقای سلامت روان سعی می‌کند از تمامی این جنبه‌ها به مفهوم تاب‌آوری بپردازد.

خواندن کتاب تاب آوری و نقش آن در ارتقای سلامت روان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به پژوهشگران حوزه‌های مربوط به سلامت روان پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب تاب آوری و نقش آن در ارتقای سلامت روان

«تاب آوری نخستین بار توسط روانشناسان تحولی در مطالعه کودکانی که در شرایط ناگوار قادر بودند زنده بمانند، بررسی شد. تمرکز بر نیروهای انسانی نسبت به ضعف‌های آن اخیرا در علوم اجتماعی بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. سازه‌های شخصیتی مثبت از قبیل تاب آوری، بهزیستی روانی، بخشش و سرسختی علاقه به تحقیق در علوم اجتماعی را افزایش داده و این مفاهیم را از آسیب شناسی به سمت بهداشت روانی تغییر داده است. بلایای طبیعی مانند سیل و زلزله و حمله نیروهای تروریستی باعث هیجانات منفی می‌شوند، این هیجانات مختلف نیازمند این است که انسان بیشتر تاب آور باشد. تاب آوری شاخصی از سازگاری خوب به دنبال شرایط ناگوار همانند وقایع آسیب زا یا تنگ دستی است.»