کتاب مبانی جامعه شناسی معرفت

کتاب مبانی جامعه‌شناسی معرفت نوشته‌ی هوبرت کنوبلاخ با ترجمه‌ی کرامت‌اله راسخ تصویری منسجم از شکل‌گیری و تحول جامعه‌شناسی معرفت ارائه می‌دهد. نویسنده که از شاگردان توماس لاکمن است این حوزه را در پیوند با نظریه‌ی ساخت اجتماعی واقعیت و ساخت‌گرایی اجتماعی توضیح داده است. ساختار اثر از تاریخ اندیشه تا مباحث نظری و پژوهشی امروز را دربرمی‌گیرد و نشر نی آن را منتشر کرده است. این کتاب به‌عنوان متنی مقدماتی برای آشنایی با مفاهیم، خطوط نظری و پرسش‌های اصلی جامعه‌شناسی معرفت نوشته شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مبانی جامعه شناسی معرفت

کتاب مبانی جامعه‌شناسی معرفت با طرح این پرسش آغاز می‌شود که جامعه‌شناسی معرفت چیست و یک متن مقدماتی در این حوزه چه وظیفه‌ای دارد. هوبرت کنوبلاخ توضیح داده است که هدف او معرفی حدود، مفاهیم کلیدی، خطوط نظری و سؤالات بی‌پاسخ این حوزه است نه تدوین دایرةالمعارفی از همه‌ی دیدگاه‌ها. او تأکید کرده است که جامعه‌شناسی معرفت را باید در بستر سنت پدیدارشناسی، ساخت‌گرایی اجتماعی و نظریه‌ی ساخت واقعیت اجتماعی فهمید. در بخش‌های آغازین کتاب مبانی جامعه‌شناسی معرفت، مترجم در پیشگفتار خود جایگاه کنوبلاخ را در امتداد برگر و لاکمن و تحول «رویکرد ارتباطی» در جامعه‌شناسی توضیح داده است. سپس خود نویسنده در مقدمه، ضرورت یک متن مقدماتی، معیارهای انتخاب مطالب، و تمایز جامعه‌شناسی معرفت از دیگر شاخه‌های جامعه‌شناسی را شرح داده است. او سه محور اصلی بحث را جامعه‌جویی معرفت، نسبت معرفت و عقیده و نوع رابطه‌ی معرفت و ساختار اجتماعی می‌داند. در ادامه‌ی کتاب مبانی جامعه‌شناسی معرفت، تاریخ این حوزه در سه سطح پی گرفته شده است: پیشاهنگان و بحث‌های روشنگری درباره‌ی ایدئولوژی و منافع، شکل‌گیری جامعه‌شناسی معرفت کلاسیک آلمانی و سپس گذار به رویکردهای معاصر مانند ساخت‌گرایی اجتماعی، جامعه‌شناسی علم، جامعه‌ی اطلاعاتی و معرفت‌پژوهی. کنوبلاخ در هر گام نشان داده است که چگونه مفاهیم انتزاعی‌ای مثل معرفت، ایدئولوژی، حافظه‌ی جمعی و رسانه‌های معرفت در پیوند با ساختار اجتماعی و فرایندهای ارتباطی شکل می‌گیرند.

خلاصه کتاب مبانی جامعه شناسی معرفت

کتاب مبانی جامعه‌شناسی معرفت به این سؤال مرکزی می‌پردازد که معرفت چگونه پدیده‌ای اجتماعی است و رابطه‌ی آن با ساختارهای قدرت، نهادها و زندگی روزمره چیست. نویسنده ابتدا ریشه‌های تاریخی این بحث را در روشنگری، نقد دین، نظریه‌ی منافع و ایده‌ی ایدئولوژی دنبال کرده است. سپس با مرور ویکو، هردر و سنت تاریخ‌گرایی نشان داده است که چگونه زبان، روح خلقی و سیر تاریخی بر شکل‌گیری معرفت اثر می‌گذارند. در بخش‌های بعدی کتاب مبانی جامعه‌شناسی معرفت، تمایزهای کلیدی میان معرفت و عقیده، معرفت فردی و اجتماعی و دو مدل «همبستگی» و «سازگاری» در نسبت جامعه و معرفت توضیح داده شده است. کنوبلاخ جامعه‌شناسی معرفت را به حوزه‌هایی مانند جامعه‌شناسی علم، جامعه‌ی اطلاعاتی، تقسیم اجتماعی معرفت، حافظه‌ی جمعی، رسانه‌ها و مدیریت معرفت پیوند داده و در پایان، چارچوبی مبتنی بر ساخت اجتماعی واقعیت برای فهم جامعه‌شناسی معاصر پیشنهاد کرده است.

چرا باید کتاب مبانی جامعه شناسی معرفت را بخوانیم؟

خواندن مبانی جامعه‌شناسی معرفت امکان آشنایی مرحله‌به‌مرحله با تاریخ، مفاهیم و مناقشه‌های اصلی این حوزه را فراهم می‌کند. کتاب نشان می‌دهد معرفت چگونه با منافع، ایدئولوژی، زبان، رسانه‌ها و ساختارهای نابرابر گره می‌خورد و در عین حال چارچوبی نظری برای فهم جامعه‌ی اطلاعاتی، جامعه‌شناسی علم و بحث‌های امروز درباره‌ی معرفت‌پژوهی ارائه کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی مبانی جامعه‌شناسی معرفت به دانشجویان و پژوهشگران علوم اجتماعی، علاقه‌مندان به نظریه‌ی اجتماعی، کسانی که درگیر مباحث ایدئولوژی، رسانه و جامعه‌ی اطلاعاتی هستند و همچنین افرادی که می‌خواهند نسبت میان معرفت، قدرت و ساختار اجتماعی را دقیق‌تر بفهمند پیشنهاد می‌شود.