کتاب در دام کمال طلبی

کتاب در دام کمال طلبی (Addiction to perfection) نوشته ماریون وودمن، به سراغ ریشه‌های روانی کمال طلبی، اعتیاد، وسواس و اختلالات خوردن می‌رود و به خواننده کمک کند از خودویرانگری به‌ سوی آشتی با بدن، پذیرش محدودیت انسانی و ساختن رابطه‌ای تازه بین اصل مردانه و زنانه در روان حرکت کند. نویسنده که تحلیل‌گر یونگی و درمانگر اختلالات تغذیه است، در این کتاب، اسطوره‌ها، نمایش‌نامه‌ها و شعرها را در کنار روایت‌های درمانی قرار داده تا چهره‌های مختلف ساحره، مادر شوم، مدوزا و لیدی مکبث را در روان معاصر نشان دهد. نشر هیرمند این کتاب را با ترجمه آزاده کامیار منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب در دام کمال طلبی

کتاب دردر دام کمال طلبی با تکیه‌ بر روان‌شناسی تحلیلی یونگ، به درون جهان اعتیاد به کمال، اختلالات تغذیه و وسواس‌های پنهان در زندگی روزمره قدم می‌گذارد. ماریون وودمن از «قطع سر ساحره» سخن می‌گوید و لیدی مکبث را به‌ عنوان نماد کهن‌الگوی مادینه‌ای معرفی می‌کند که عشق را فدای قدرت کرده است. او نشان می‌دهد چگونه اصل مردانه‌ی هدف‌محور و عقل‌گرا، وقتی از اصل زنانه‌ی عشق و بدن جدا شود، به نیرویی ویرانگر تبدیل می‌شود که هم فرد و هم فرهنگ را به سمت خشکی، اعتیاد و انکار زندگی می‌برد. 

کتاب از اسطوره‌ی مدوزا، آتنا، پرسئوس و آندرومدا استفاده می‌کند تا کشمکش بین زنانگی سرکوب‌شده و مردانگی افراطی را تصویر کند. فصل‌های مختلف این اثر به‌تدریج خواننده را از سطح نشانه‌ها به لایه‌های عمیق‌تر روان می‌برند. ماریون وودمن با روایت تجربه‌ی مراجعان مبتلا به چاقی مفرط، بی‌اشتهایی عصبی، بولیمیا و اعتیاد به کار، نشان می‌دهد چگونه «کلاغ کمال‌طلب» بر شانه‌ی فرد می‌نشیند و مدام زمزمه می‌کند که هیچ‌چیز به‌ اندازه‌ی کافی خوب نیست. 

در کتاب در دام کمال طلبی، مفاهیمی مانند آنیما و آنیموس، یین و یانگ و حرکت آونگی بین دو قطب افراطی، در قالب مثال‌های عینی، خواب‌ها، خاطرات و تصاویر بدنی توضیح داده شده‌اند تا پیوند گسسته‌ی روح و جسم دوباره دیده شود. کتاب علاوه‌بر تحلیل فردی، به زمینه‌ی فرهنگی نیز می‌پردازد؛ از فرهنگ پدرسالار و فشار برای بهترین بودن در مدرسه و کار، تا رسانه‌هایی که بدن زن را به شی هنری و ماده‌ی خام تبدیل می‌کنند. وودمن نشان می‌دهد چگونه آیین‌های پنهان خوردن، استفراغ، رژیم‌های افراطی و وسواس تمیزی، جای آیین‌های مقدس و جمعی را گرفته‌اند و نیاز معنوی انسان را به مسیرهای مخرب منحرف کرده‌اند.

خلاصه کتاب در دام کمال طلبی

کتاب در دام کمال طلبی از تجربه‌ی زیسته‌ی نویسنده به‌ عنوان تحلیل‌گر یونگی و کار با مراجعان مبتلا به اختلالات تغذیه آغاز می‌شود و به‌تدریج تصویری از کمال‌ طلبی به‌ عنوان نوعی اعتیاد می‌سازد. وودمن نشان می‌دهد چگونه فرهنگ پدرسالار، بدن، غرایز و زنانگی را سرکوب کرده و در عوض، هدف‌گرایی خشک، موفقیت بیرونی و خاص بودن را به ارزش برتر تبدیل کرده است. 

در کتاب، چاقی، بی‌اشتهایی عصبی، بولیمیا، اعتیاد به کار و وسواس تمیزی نه‌تنها به‌ عنوان مشکل رفتاری، بلکه به‌ مثابه‌ی نشانه‌های یک مادر شوم درونی و گسست از زهدان تغذیه‌کننده‌ی درون تفسیر می‌شوند. کتاب با بهره‌گیری از اسطوره‌ها، ادبیات (از مکبث تا سرزمین ویران) و مفاهیم یونگی، نشان می‌دهد چگونه می‌توان به‌ جای جنگ مستقیم با مدوزای درون، پرسئوس درونی را یافت، آینه را بالا گرفت و سرِ اعتیاد به کمال را برید تا «اسب پرنده‌ی خلاقیت» آزاد شود.

چرا باید کتاب در دام کمال طلبی را بخوانیم؟

کتاب، تصویری عمیق از پشت‌صحنه‌ی کمال‌گرایی، رژیم‌های افراطی، وسواس و اعتیاد به کار ارائه می‌دهد و آن‌ها را به ریشه‌های اسطوره‌ای و خانوادگی پیوند می‌زند. خواننده با مفاهیم یونگی، نقش مادر شوم و دوشیزه‌ی درون آشنا می‌شود و می‌بیند چگونه می‌توان از دل نشانه‌های بدنی و رفتاری، راهی به‌ سوی آشتی با بدن و زنانگی زنده گشود.

خواندن کتاب در دام کمال طلبی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب در دام کمال طلبی به کسانی پیشنهاد می‌شود که با کمال‌‌گرایی، اختلالات خوردن، اعتیاد به کار یا وسواس تمیزی درگیر هستند، به روان‌شناسی تحلیلی و اسطوره علاقه دارند، یا می‌خواهند ریشه‌های فرهنگی و درونی فشار برای بی‌نقص بودن را بهتر بفهمند.

درباره ماریون وودمن

ماریون جین وودمن (Marion Jean Woodman) (۱۹۲۸-۲۰۱۸)، نویسنده، اسطوره‌پرداز، روان‌کاو تحلیلی و از چهره‌های جریان‌ساز جنبش زنان در کانادا بود. او پس از فارغ‌التحصیلی در رشته‌ی ادبیات انگلیسی از دانشگاه وسترن انتاریو، بیش از بیست سال به تدریس در دبیرستان‌ها پرداخت؛ اما ابتلایش به اختلال بی‌اشتهایی عصبی (آنورکسیا) در دوره‌ای از زندگی، به نقطه‌عطفی بدل شد که او را با اندیشه‌های کارل گوستاو یونگ آشنا کرد. وودمن با هدف درک عمیق‌تر این مفاهیم، راهی سوئیس شد و پس از گذراندن دوره‌های تخصصی در مؤسسه‌ی یونگ در زوریخ، فعالیت خود را به عنوان تحلیل‌گر روان‌شناسی تحلیلی آغاز نمود و با تمرکز بر نظریه‌ی رؤیاها و روان‌شناسی زنان، نخستین کتاب خود را با عنوان «در دام کمال طلبی» به چاپ رساند.

او در ادامه‌ی مسیر خود با نگارش کتاب‌هایی چون «دختر نانوا: چاقی، بی‌اشتهایی عصبی و زن سرکوب‌شده»، «داماد ویران: مردانگی در زنان» و آثار مشترکی همچون «شاهزاده‌ی باکره» با همکاری رابرت بلای، به تبیین کهن‌الگوهای زنانه و بازتعریف هویت تنانه پرداخت. وودمن در سال ۱۹۹۳ به سرطان رحم مبتلا شد و تجربیات دو ساله‌ی خود در مواجهه با بیماری و درمان را در دفترچه‌ای ثبت کرد که بعدها با نام «استخوان: مرگ در زندگی» منتشر شد.

بخشی از کتاب در دام کمال طلبی

«اگر از خود بپرسیم چرا اعتیاد به خوردن در این دوره این‌چنین در فرهنگ غرب نفوذ کرده است، نه تنها چشممان به دیدار گاو مقدس خودمان باز می‌شود، بلکه فرشتهٔ تاریکی را نیز می‌بینیم، همان فرشته‌ای که باید با او کُشتی بگیریم. براساس تازه‌‌ترین آمارها حدود سی درصد از مردان آمریکایی دچار اضافه‌وزن هستند و چهل درصد از زنان آمریکا ده کیلو یا بیشتر اضافه‌وزن دارند و هفت درصد از زنان تحصیل‌کردهٔ کانادایی برای کنترل وزن‌شان خود را وادار به استفراغ می‌کنند.

افراد مبتلا به بی‌اشتهایی عصبی از لحاظ سن، جنسیت و گروهِ اجتماعی با هم تفاوت بسیار زیادی دارند اما با استفاده از معیارهای تشخیصی بسیار دقیق معلوم شد هفت درصد از دانشجویان حرفهٔ مد و زیبایی به این اختلال مبتلا هستند؛ چرا؟

اخیراً "لئونارد برنستاین" (Leonard Bernstein) در مصاحبه‌ای تلویزیونی گفت علاقهٔ جوانان امروز به موسیقی "گوستاو مالر" (Gustav Mahler) آهنگساز اهل کشور چک، چندان هم عجیب نیست زیرا نُت‌های او بیانگر وضعیت این جوانان است، آنان دائماً با مسألهٔ پایان جهان درگیرند و همین باعث می‌شود نت‌های مالر به گوش آنان آشنا باشد.»