کتاب افراط در مصرف گرایی

کتاب افراط در مصرف گرایی نوشتهٔ کیم هامفری و ترجمهٔ محمد نظریان و مجید میرویسی است و انتشارات اندیشه احسان آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب افراط در مصرف گرایی

مصرف‌گرایی تنها مصرف کالا و خدمات نیست، بلکه به تمایل پایان‌ناپذیر به مصرف و اسراف روزمرهٔ اقتصادهای ثروتمند اطلاق می‌شود. نوعی از مصرف است که همیشه، بیشتر یا کمتر، بخشی از واقعیت روزمرهٔ زندگی غربی را تشکیل می‌دهد و دیده شده که در بدترین حالت، موجب ولخرجی و طمع، خودخواهی و افراط، بی‌مسئولیتی و قطع روابط اجتماعی بوده است. هرچند که در این میان پیچیدگی جالبی وجود دارد؛ از نظر منتقدان و مردم، مصرف‌گرایی همواره ضعف دیگران بوده است و تنها گاهی آن را بر دوش خودمان پذیرفته‌ایم.

در یکی از دوران‌های تاریخی مصرف‌گرایی، نظریه‌پردازان، محصولات بازار را با دید ایدئولوژیک و تجربی توصیف می‌کردند که به خود هویت و فردیت، موقعیت شخصی و وابستگی گروهی و به زندگی اجتماعی تبدیل می‌شوند. بنابراین، نظریه‌پردازان اغلب مصرف‌گرایی را تنها با عنوان فراوانی مادیات درنظرنمی‌گیرند، بلکه آن را در همهٔ زمینه‌ها و همه‌جا اجتناب‌ناپذیر می‌دانند. در این فرایند، به‌نظرمی‌رسد که جامعهٔ مصرف‌کننده و فرهنگ همراه آن، چندین دهه (اگر نه قرن‌ها) به‌عنوان جامعه و فرهنگی مصنوعی شناخته شده است. جامعه و فرهنگی که در آن، صرف‌نظر از بالا و پایین‌های نظام سرمایه‌داری جهانی، تمام زندگی اقتصادی و اجتماعی به‌طورفزاینده‌ای حول محور مصرف‌گرایی می‌چرخد. در چنین جامعه‌ای ذهنیت و حساسیت فرد مصرف‌گرا بر هر دو جنبهٔ اجتماعی و فردی زندگی احاطه دارد. پدیدهٔ کالاشدگی بخش اصلی این فرایند را دربرمی‌گیرد که به معنای «وجود بازارسازی» است. یعنی ارائهٔ جنبه‌های بیشتری از زندگی روزمرهٔ ما به‌عنوان کالا و یا چیزها و فعالیت‌هایی که توسط یک نظام مبادلهٔ مالی، خرید و فروش می‌شوند.

حال با وجود اطلاعات روشنگری که در مورد تعاریف مصرف‌گرایی داریم، می‌توانیم حدس بزنیم که موضوع «ضدمصرف‌گرایی» در چه مورد است و می‌توانیم هدف منتقدین و مخالفین آن را درک کنیم. این یک گفتمان سیاسی و حساسیت فرهنگی و اخلاقی است که به‌طورجامع بر درک عمومی، انتقادی و نظری مصرف‌گرایی غربی که در بالا ذکر شد، صورت می‌گیرد. درعین‌حال، یک حوزهٔ عملی و همچنین تحلیلی است که هدفمند و واضح بیان می‌شود و فرار از منطق مصرف‌گرایان غربی را درپی‌دارد، نه به این معنی که به عصر پیش از مصرف برگردیم، بلکه به‌این‌منظور که چاره‌ای برای تسریع روند نابودسازی مصرف‌گرایی بیندیشیم.

کتاب افراط در مصرف گرایی به بررسی و زیر سؤال بردن و گسترش مفهومی دیدگاه‌ها و راه‌حل‌های ارائه‌شده برای این بحران سیاسی روز پرداخته‌ و همچنین تلاش می‌کند تا تعریف جدیدی از مصرف‌گرایی غربی و اهداف و ابعاد آن در این جهان گذرا بیان کند.

خواندن کتاب افراط در مصرف گرایی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به متخصصان رشته‌های جامعه‌شناسی و اقتصاد پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب افراط در مصرف گرایی

«در ماهی که نوشتن این کتاب را شروع کرده بودم، یک سفر طولانی را برای ملاقات با دوستی عزیز و قدیمی ترتیب دادم. ما ناهار را دور میز چوب سیاه استرالیایی خوردیم که من به‌خوبی با آن آشنا بودم. البته این بار به‌عنوان مهمان نشسته بودم نه به‌عنوان مشتری که برای خریدش چانه می‌زند. بعد از صرف غذا و نوشیدنی در اتاق پذیرایی، به اتاقی راهنمایی شدم که تغییر کرده بود. یکی از جدیدترین تلویزیون‌های پشت تخت بزرگ، تقریباً همهٔ نگاه‌ها را به خود معطوف می‌کرد. وسط اتاق رها شده و تازه تحویل بود، اما عجولانه وصلش کرده بودند. کنار یکدیگر و مقابل دستگاه، در اتاق نشیمنی ایستاده بودیم که به‌نظرمی‌رسید دیگر نمی‌توان به‌عنوان یک اتاق کوچک متعلق به معماری ادوارد، به آن نگاه کرد. سکوت شیطنت‌آمیزی حاکم شده بود و به‌نظرمی‌رسید دوستم (که از زمینهٔ کاری من در مورد مصرف‌گرایی مطلع بود) خودش را برای یک بحث جسورانه آماده کرده باشد. اما من به شکل عجیب و آرامی در حال تجربه احساس لذتی بودم که از حضور تلویزیون نبود، بلکه از اتفاقی بود که به‌طور ناگفتنی در حال جریان بود. یک لحظه انسانی واقعی که شکل تئوری آن را بسیار کم می‌توان در تفاسیر و مقالات یافت. من می‌توانستم و می‌خواستم که ارزش این خرید را زیر سؤال ببرم، اما با این‌حال، آنچه موجب آرامش خاطرم می‌شد این بود که «کالای خریداری شده»۸۰ای که مقابلمان بود به‌صورت خاص و سریع نشان‌دهندهٔ چیزی در مورد کسی که آن را خریده بود، نبود. نشان نمی‌داد که او حریص یا احمق، مادی یا انحصارطلب باشد و یا تشنه مقام و بی‌فرهنگ و بی‌ملاحظه باشد. من این فرد را می‌شناختم و همچنین می‌دانستم که تصمیم‌های بدون فکر این‌چنینی، مضحک‌اند. این تصمیم نه تنها معرف او نبود، بلکه به‌صورت ناخودآگاه رفتار مصرف‌گرایانه‌اش را به ابزاری برای ارزش‌گذاری‌اش تبدیل کرد. درواقع در آنجا مردی ایستاده بود که با روابط و فعالیت‌های اجتماعی‌اش، من را شرمنده کرد و به‌سادگی قطعه‌ای نسبتاً بزرگ از یک فن‌آوری به‌روز را تهیه کرده بود تا به من کالایی را نشان بدهد که بدون شک برای گذراندن اوقات خوش تماشای ورزش کریکت با فرزندانش، وسیلهٔ خوبی بود.»