کتاب تغییر اجتماعی و نوگرایی

کتاب تغییر اجتماعی و نوگرایی نوشته و حاصل گردآوری هانس هافرکمپ و نیل جی. اسملسر و ترجمهٔ اسماعیل شیرعلی است. انتشارات اندیشه احسان این مجموعه مقاله را روانهٔ بازار کرده است.

درباره کتاب تغییر اجتماعی و نوگرایی

اصطلاحات «تغییراجتماعی» و «مدرنیته» در علم جامعه‌شناسی امروزه از کاربرد بیشتری برخوردار بوده، کلی و فراگیر هستند و ازاین‌رو در نام‌گذاری کتاب حاضر، نسبت به اصطلاحاتی مثل «تحول»، «پیشرفت»، «تفاوت‌گذاری» و یا حتی «توسعه» که خاستگاه سازوکارها، فرایندها و جهت‌مندی‌های خاص تغییر هستند، ترجیح داده شده و سعی شده از اصطلاحات خاص تاریخی مثل «سرمایه‌داری متأخر» و «جامعهٔ صنعتی» استفاده نشود؛ همچنین تلاش شده با تعیین یک تفکر عمومی از فراساختار مطالعهٔ تغییر اجتماعی، امکان شناسایی تعدادی چند از فرضیه‌های خاص‌تر فراهم شود. کتاب تغییر اجتماعی و نوگرایی شامل مجموعه‌ای ارزشمند از مقالات متفکران است که می‌تواند ضمن گسترش ادبیات جدیدی از موضوع موردبحث، به روشن‌شدن فضای حاکم بر این ادبیات کمک کند. 

خواندن کتاب تغییر اجتماعی و نوگرایی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به دوستداران حوزهٔ جامعه‌شناسی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب تغییر اجتماعی و نوگرایی

««تغییر» چنان مشخصهٔ بارزی از حقیقت اجتماعی است که هر نوع فرضیهٔ اجتماعی – علمی با هر نوع طرز تفکر اولیه باید به آن بپردازد. درعین حال توجه به این موضوع امری حیاتی است که روش‌هایی که تغییرات اجتماعی با استفاده از آن‌ها شناسایی شده‌اند از تنوع بسیاری برخوردار بوده‌اند. به‌علاوه، به نظر می‌رسد مفاهیم مربوط به تغییر، انعکاس‌دهندهٔ حقایق تاریخی در دوره‌های تاریخی مختلف و در مقیاسی وسیع بوده‌اند. گیسن در مقالهٔ خود در این کتاب نشان داده که هرچند ایده‌های مربوط به زمان همواره وجود داشته و در طی هزاران سال تحول داشته است – که از شناسایی زمان به صورت دوره‌ای از یک فعالیت یا دوره‌ای از زندگی تا تفاوت زمان بر اساس جایگاه سلسله‌مراتبی (خدایان جاویدند؛ امپراتوری‌ها شکل می‌گیرند، گسترش می‌یابند وسرانجام سقوط می‌کنند) و حتی مفهوم زمان همگام با پیشرفت آن متنوع است – ولی ویژگی‌های پایداری، ثبات و نظم و ترتیب همواره در این مسیر حالتی معتدل داشته و تغییرات از موارد استثنایی به شمار می‌آیند. در اینجا نکته‌ای وجود دارد. در قرون اخیر، مفاهیم حاکم بر اصل تغییر، خود تغییر یافته‌اند. تغییراجتماعی به عنوان مفهومی برای درک یک پویایی مستمر در واحدهای اجتماعی، طی انقلاب فرانسه و انقلاب صنعتی انگلستان برجسته گردید که هر دوی این برهه‌های زمانی از ویژگی پویایی قابل‌ملاحظه‌ای برخوردار بودند. بدین ترتیب تغییرات جامع به موضوعی طبیعی تبدیل گشتند و به تبع آن فیسلوفان فعال در زمینهٔ امور اجتماعی و بعدها جامعه‌شناسان، به تدریج عقاید قدیمی‌تر اصول پایدار طبیعی و ساختارهای قراردادی طبیعت و نظم منطقی را با مفاهیم تغییر اجتماعی عوض نمودند؛ هرچند که تعیین فرمول‌بندی‌های دقیق با سرعتی کم ظاهر شدند. برای این نوع متفکران، تغییر اجتماعی یک نوع ویژگی از نظم اجتماعی بود که با عبارت «تغییر» بیان می‌شد (لومان، ۱۹۸۴:۴۷۱). به‌علاوه، در اواسط این نوع تحلیل‌ها از تغییر، محققان اقدام به بررسی تغییرات شدیدی کردند که مثلاً در امپراطوری مصر یا روم غربی در دوره‌های تاریخی گذشته رخ داده بود. نظریه‌های معاصر مربوط به تغییرات اجتماعی کلی‌تر شده‌اند تا بتوان با استفاده از آن‌ها فرایندهای گسترده‌تر تغییرات در گذشته و حال را توضیح داد. هرمان استراسر۷ و سوزان سی. راندال۸ در بررسی خود از نظریه‌های کنونی مرتبط با تغییر، مواردی را شناسایی کرده‌اند که در بروز این نوع تغییرات دخیلند. این عوامل مواردی مثل: «دامنهٔ تغییر، دورهٔ زمانی، جهت‌مندی، نرخ تغییر و میزان خشونت رخ داده» را شامل می‌شود (‌۱۹۸۱:۱۶). در بررسی ما، هر نظریه‌ای که به تغییر مربوط است، باید سه عنصر عمده داشته باشد که لازم است با دیگری در یک رابطهٔ مشخص قرارداشته باشد:»