کتاب طبیبانه

کتاب طبیبانه نوشتهٔ محمدجواد نظافت یزدی است. انتشارات امام مهربان این کتاب را روانهٔ بازار کرده است. این اثر تأملی در روش تربیت دینی است.

درباره کتاب طبیبانه

کتاب طبیبانه گفتاری تربیتی است که در ۷ بخش نوشته شده است. این کتاب ابتدا توضیح داده است که تربیت در لغت از مادهٔ «ربو» و به‌معنای رشددادن، بالابردن و برجسته‌کردن است و در اصطلاح به فرآیند هدفمند زمینه‌ساز در جهت شکوفاکردن و رشددادن استعدادهای نهفته در وجود انسان در مسیر هدایت گفته می‌شود. نویسنده در ادامه درمورد تفاوت تعلیم و تربیت سخن گفته و در فصل ۲ به‌سراغ تربیت در متن زندگی و موضوع شیوه‌های تربیت پرداخته است. در این بخش آمده است که تربیت به ۲ دستهٔ «تربیت مستقیم» و «تربیت غیرمستقیم» تقسیم می‌شود؛ البته شکل دیگری از تربیت را هم می‌شود در نظر گرفت که ترکیبی از این ۲ شیوه است.

محمدجواد نظافت یزدی از طریق کتاب طبیبانه در روش‌های تربیت دینی از منظر دین اسلام تأمل کرده است.

خواندن کتاب طبیبانه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به دوستداران علوم تربیتی از منظر دین اسلام پیشنهاد می‌کنیم.

بخش‌هایی از کتاب طبیبانه

«در تربیت نباید خیلی به کمیت اهمیت داد و به فکر تولید انبوه بود؛ مربی نباید دنبال این باشد که با یک دورهٔ بیست‌روزه افراد زیادی را آموزش بدهد. تربیت شایستگی می‌خواهد. مهم این است که مربی باید ویژگی‌های لازم برای تربیت را دارا باشد و وظیفهٔ خود را درست انجام بدهد. در این فصل به‌طور مختصر به ویژگی‌های مهم مربی می‌پردازیم.

مربی باید عاشق باشد

پیامبر عاشق کارش و عاشق مردم بود و نمی‌توانست نسبت به مردم بی‌تفاوت بنشیند و خود برای درمانشان به سراغشان می‌رفت. قرآن می‌فرماید: <لَقَدْ جاءَکمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِکمْ عَزیزٌ عَلَیهِ ما عَنِتُّمْ حَریصٌ عَلَیکمْ بِالْمُؤْمِنینَ رَؤُفٌ رَحیمٌ>؛ «به‌یقین، برای شما پیامبری از خودتان آمد که بر او دشوار است شما در رنج بیفتید، به [هدایت] شما حریص و نسبت به مؤمنان، دل‌سوز و مهربان است».

اگر مربی عاشق کارش و عاشق انسان‌ها نباشد، در تربیت توفیقی ندارد. امیرالمؤمنین (ع) در نامه‌ای به مالک اشتر می‌فرمایند: «أَشْعِرْ قَلْبَک الرَّحْمَۀَ لِلرَّعِیۀِ وَ الْمَحَبَّۀَ لَهُمْ وَ اللُّطْفَ بِهِمْ وَ لَا تَکونَنَّ عَلَیهِمْ سَبُعاً ضَارِیاً تَغْتَنِمُ أَکلَهُمْ فَإِنَّهُمْ صِنْفَانِ إِمَّا أَخٌ لَک فِی الدِّینِ وَ إِمَّا نَظِیرٌ لَک فِی الْخَلْقِ یفْرُط مِنْهُمُ الزَّلَلُ وَ تَعْرِضُ لَهُمُ الْعِلَلُ وَ یؤْتَی عَلَی أَیدِیهِمْ فِی الْعَمْدِ وَ الْخَطَإِ فَأَعْطِهِمْ مِنْ عَفْوِک وَ صَفْحِک مِثْلِ الَّذِی تُحِبُّ وَ تَرْضَی أَنْ یعْطِیک اللَّهُ مِنْ عَفْوِهِ وَ صَفْحِهِ ِ فَإِنَّک فَوْقَهُمْ وَ وَالِی الْأَمْرِ عَلَیک فَوْقَک وَ اللَّهُ فَوْقَ مَنْ وَلَّاک وَ قَدِ اسْتَکفَاک أَمْرَهُمْ وَ ابْتَلَاک بِهِمْ»؛ «مهربانی، محبت و لطف به رعیت را شعار قلب خود قرار ده. بر رعیت همچون حیوان درنده مباش که خوردن آنان را غنیمت دانی؛ که رعیت بر دو گروه‌اند: یا برادر دینی تواند، یا انسان‌هایی مانند تو، که خطاهایی از آنان سر می‌زند؛ علت‌های گناهی بر آنان عارض می‌شود و گناهانی از آنان به عمد یا اشتباه بروز می‌کند، پس همان‌گونه که علاقه‌داری خداوند بخشش و چشم‌پوشی را به تو عنایت کند، رعیت را مورد عفو و چشم‌پوشی قرار بده؛ چراکه تو از نظر قدرت برتر از آنانی و آنکه بر تو ولایت دارد، بالاتر از تو می‌باشد و خداوند برتر از آن کسی که تو را والی مصر کرده، خداوند کفایت امور رعیت را از تو خواسته و با آنان تو را در عرصه آزمایش قرار داده است».»