کتاب جنبش ها و گرایش های بنیادگرا و نوگرا در خاورمیانه و پاکستان

کتاب جنبش ها و گرایش های بنیادگرا و نوگرا در خاورمیانه و پاکستان نوشتهٔ سیداحمد موثقی است و انتشارات روزنه آن را منتشر کرده است. 

درباره کتاب جنبش ها و گرایش های بنیادگرا و نوگرا در خاورمیانه و پاکستان

اسلام‌گرایان به‌طور کل به دو دستهٔ نوگرا و بنیادگرا تقسیم می‌شوند. سیداحمد موثقی در این کتاب، این دو دسته را در دوران معاصر کشورهای اسلامی تحلیل و بررسی کرده است. معدن سلفی‌گری در عربستان بود. ضمن این کشور به مصر نیز پرداخته است. تأثیر رشید رضا بر اخوان‌المسلمین را نیز در این کتاب شرح داده‌ است.

تفکر سلفی‌گری از همان دوران حسن البنا غالب شده بود و البته کارکرد و دستاوردی نداشت تا اینکه به محمد مرسی رسید و او نیز در مقام رئیس حکومت با این تفکرات عملاً نتوانست کاری را از پیش ببرد. نویسنده همچنین به تفکر بنیادگرایان پاکستان نیز پرداخته و این اندیشه را مقابل تفکر نوگرایی بررسی کرده است. به عبارتی اندیشهٔ ابوالعلا مودودی مقابل اندیشه اقبال لاهوری بررسی شده است.

تحلیل موثقی از جریان‌های اسلامی حول محور جدال میان سنت و مدرنیته نزد متفکران می‌شود؛ اینکه جریان‌های اسلامی در مصر، شمال آفریقا و خاورمیانه چگونه بودند که به بنیادگرایی و در نهایت القاعده ختم شد، از مباحث مهم کتاب جنبش ها و گرایش های بنیادگرا و نوگرا در خاورمیانه و پاکستان است. موازی این جریان‌ها او به متفکران نوگرا از سیدجمال و عبده تا متفکران معاصرتری چون فضل الرحمان در پاکستان و علی عبدالرزاق پرداخته؛ یعنی اندیشمندانی که سعی در پیوند میان سنت و تجدد داشتند.

جوامع عرب و مسلمان به‌رغم زمینه‌های متفاوت داخلی، وجوه مشترک تاریخی و فرهنگی زیاد و مسائل و مشکلات مشابهی حول محورهای انحطاط داخلی و مسئلۀ غرب دارند و مطالعه و بررسی انتقادی تجربه‌های فکری و سیاسی آن‌ها در پاسخ به این مسائل، به‌ویژه از جانب رهبران و گروه‌های اجتماعی، بسیار مفید و راهگشاست. کتاب جنبش ها و گرایش های بنیادگرا و نوگرا در خاورمیانه و پاکستان می‌کوشد جنبش‌ها و گرایش‌های بنیادگرا و نوگرای این جوامع و افکار و مواضع آن‌ها در برخورد با آن مسائل را در ابعاد مختلف که آثار و پیامدهای متفاوتی از نظر حل و رفع مسائل دارند، به تفکیک بررسی کرده و افق‌های جدیدی برای کنش جمعی موفق در مسیر تحقق دموکراسی و توسعه در کشورهای خاورمیانه ارائه کند.

خواندن کتاب جنبش ها و گرایش های بنیادگرا و نوگرا در خاورمیانه و پاکستان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به پژوهشگران علوم سیاسی و مطالعات خاورمیانه‌شناسی پیشنهاد می‌کنیم.

درباره سیداحمد موثقی

موثقی دارای مدرک دکتری علوم سیاسی از دانشگاه نیوساوت ولز استرالیاست و هم‌اکنون به عنوان عضو هیئت علمی در دانشکدهٔ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران به تدریس و پژوهش اشتغال دارد. «سید جمال و آموزه‌های اصلاحی او در عصر جهانی شدن»، «استراتژی وحدت در اندیشه اسلام»، «نوسازی و توسعه سیاسی»، «اندیشه اصلاح و راهبرد وحدت و همبستگی در جهان اسلام»، «جنبش‌های اسلامی معاصر»، «سیدجمال‌الدین اسدآبادی: مصلحی متفکر و سیاستمدار»، «علل و عوامل ضعف و انحطاط مسلمین»، «نوسازی و اصلاحات در ایران: از اندیشه تا عمل»، «اندیشه و استراتژی وحدت در شبه‌قارهٔ هند و ایران» و… از جمله مهم‌ترین تألیفات منتشرشدهٔ این استاد علوم سیاسی است.

همچنین از میان ترجمه‌های منتشرشدهٔ موثقی می‌توان به این موارد اشاره کرد: «اندیشهٔ سیاسی عرب در دورهٔ معاصر» نوشتهٔ انور عبدالملک، «بازاندیشی در اسلام» نوشتهٔ محمد ارکون، «چالش مدرنیته: جهان عرب در جست‌وجوی اصالت» نوشتهٔ لو آی م. صافی، «تئوری توسعه و سه جهان» نوشتهٔ بیورن هتنه، «جهانی شدن و حقوق بشر: آیا جهانی‌شدن می‌تواند حقوق بشر را ارتقاء دهد؟» نوشتهٔ رودا ای هوارد هاسمن و «توسعه به مثابه آزادی» نوشتهٔ آمارتیا کومار سن.