کتاب قانون دوم؛ انرژی، آشوب و شکل

کتاب قانون دوم؛ انرژی، آشوب و شکل نوشتهٔ پیتر اتکینز با ترجمهٔ رامین رامبد در انتشارات مازیار به چاپ رسیده است. این کتاب با تمرکز بر قانون دوم ترمودینامیک در تلاش است از ترمودینامیک کلاسیک عبور کند و قدم به قدم با مخاطب تا کشف مفاهیم تازه پیش برود.

درباره کتاب قانون دوم؛ انرژی، آشوب و شکل

ساختار بحث به این قرار است. از مشاهدات مربوط به موتور بخار(فصل 1) می‌بینیم که از ترمودینامیک اولیه عصارهٔ قانون دوم پدیدار می‌شود (فصل 2) سپس به دل ماده می‌رویم (فصل 3) و می‌بینیم که در سطح رفتار ذرات، قانون دوم از فرمول‌بندی ساده و بسیار ثمربخشی برخوردار است. سپس در (فصل 4) به کندوکاو دامنه‌ای می‌پردازیم که این بینش کیفی را می‌توان به صورت کمی بیان کرد، و این همان جایی است که سر و کلهٔ اندکی ریاضیات پیدا می‌شود(ولی برای بقیهٔ مطالب کتاب حیاتی نیست). با دست‌یافتن به ایده‌های زیربنایی، به موتور بخار و فرزندان آن بازمی‌گردیم (فصل 5) و می‌بینیم که چگونه گرما را به کار می‌گیرند. با توضیح‌دادن تولید کار، به تولید ماده بازمی‌گردیم (فصل 6) و می‌بینیم که ایده‌های نهفته در فیزیک به کار شیمی نیز می‌آیند. ایده‌ای که آرام آرام در این متن شکل می‌گیرد، ایدهٔ ساختار است. هنگامی که به نقشی که قانون دوم در فیزیک و شیمی ساده ایفا می‌کند پی‌ بردیم، می‌بینیم که چگونه نظم ساختاری را می‌توان به شیوه‌های گوناگون برقرار ساخت: با دگرگونی فیزیکی، به ویژه سردکردن (فصل 7) و با دگرگونی شیمیایی (فصل 8 ) در فصل 8 همچنین خواهیم دید که چگونه قانون دوم مسئول پدیدارشدن شکل‌های منظم ظریفی است که مشخصهٔ حیات به‌شمار می‌روند. سپس سرانجام (فصل 9) نگاهی به عقب می‌اندازیم تا ببینیم تا چه حد پیش رفته‌ایم، تا به درکی از نسخه‌ای ژرف از ایدهٔ «ساختار» دست یابیم و ببینیم چگونه این نکته از قاعدهٔ قانون دوم سر بر می‌آورد. پیوست‌هایی هم در انتها آورده شده‌اند: یکمی برای توصیف یکاهای انرژی و برخی اطلاعات مرتبط؛ دومی برای گشت و گذاری سریع در ترمودینامیک رسمی واقع در پس زمینهٔ بحث.

کتاب قانون دوم؛ انرژی، آشوب و شکل را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به کسانی که مایل هستند در زمینهٔ قانون دوم ترمودینامیک بیشتر مطالعه و کنکاش کنند، پیشنهاد می شود.

بخشی از کتاب قانون دوم؛ انرژی، آشوب و شکل

هیچ قسمتی از علم به اندازه ی قانون دوم ترمودینامیک در آزادسازی روح آدمی سهم نداشته، و در عین حال کمتر بخشی از علم به این اندازه مبهم مانده است. سخن گفتن از قانون دوم همانا و به ذهن رسیدن موتورهای بخار بزرگ، ریاضیات عالی، و انتروپی به دشواری قابل فهم همان. اگر آزمون باسوادی سی. پی. اسنو را پیش بکشیم که در آن ندانستن قانون دوم هم‌ارز با نخواندن آثار شکسپیر فرض شده است، افراد زیادی سربلند بیرون نخواهند آمد. در این کتاب امید من بر آن است که در جهت پرده برداشتن از کارکرد این قانون، و نشاندادن گستره‌ی کاربردهای آن، گامی بردارم. بحث را با موتورهای بخار، و مشاهدات دقیق دانشمندان اولیه آغاز میکنم، و آن را با بررسی فرایندهای حیات به پایان میبرم. با نگرش به فرمول بندی کلاسیکی این قانون به بررسی مکانیسم آن میپردازیم. پس از پایان این مبحث در مییابیم که درک آن تا چه حد آسان، و کاربردهای آن تا چه حد گسترده است. راستش را بخواهید، تفسیر قانون دوم بر حسب رفتار مولکول‌ها نه تنها سر راست است (و به نظر من درک آن از قانون اول که همان پایستگی انرژی باشد بسیار ساده‌تر)، بلکه بسیار توانمندتر هم هست. خواهیم دید که بینشی که این قانون فراهم میکند، به ما اجازه میدهد که به ورای ترمودینامیک کلاسیک برویم، تا به فهم تمام فرایندهایی که زیربنای غنای جهان را میسازند دست یابیم.