کتاب این جویبار جاری

کتاب این جویبار جاری نوشتۀ محمدرضا ساکی و ترجمۀ فرزاد یاراحمدی است. این کتاب را انتشارات پارس تاک منتشر کرده است. در این کتاب نویسنده شعر شاملو را بر بنیاد نظریه بینامتنیت تحلیل می‌کند.

درباره کتاب این جویبار جاری

بینامتنیت در واقع شاخه‌ای از نقد ادبی و نظریه‌ای جدید است که در دهه‌های اخیر موردتوجه منتقدان و محققان قرار گرفته است و هرچند که شیوه‌ای تازه محسوب می‌شود، اما موضوعات آن درگذشته تحت عنوان اقتباس، نقل‌قول، تقلید، توارد و سرقت ادبی مطرح بوده است. چنان‌که می‌دانیم محققان و منتقدان قدیم وجدید ادبیات فارسی، به مواردی مانند: اقتباس، تلمیح، توارد، تقلید، استقبال و سرقت ادبی، در تألیفات خود پرداخته‌اند.

نگاهی به تاریخ هنر می‌تواند به‌خوبی نمایانگر تعامل و پیوستگی میان متن‌های هنری باشد. یکی از مهم‌ترین دلایل این امر شیوه آموزش هنر است، زیرا که تمرین و تقلید، کپی‌کردن و نسخه‌برداری از آثار هنرمندان متقدم بخشی از روش آموزش هنر محسوب می‌شود، به عبارتی هنرمند همان گونه که به طبیعت و محیط پیرامونی می‌نگرد، یک اثر هنری را بررسی و تلاش می‌کند با شناخت و به‌کاربردن خطوط و نقوش تقلیدی، آن اثر را دوباره‌سازی کند. به این صورت بخشی از حافظه و سنت تصویری گذشتگان در اثر جدید نمود و تسری می‌یابد. این امر به‌خوبی در آموزش هنر سنتی ایران نیز مشهود است.

آموزش هنر و به‌ویژه نگارگری در ایران از ابتدا به این شیوه مرسوم بوده است که هنرآموز به‌قصد فراگیری هنر، باید سال‌ها تحت نظارت استاد به تمرین و نسخه‌برداری (رو نگاری) از آثار برجسته استادان پیشین می‌پرداخت و اصول کار آن‌ها را فرا می‌گرفت و تنها در انتهای فراگیری، می‌توانست برخی از جزئیات را به شیوه خاص و شخصی خود که متمایزکننده کار او از دیگران بود، نقاشی کند؛ زیرا این باور وجود داشت که تکرار عناصر و رنگ، ترکیب‌بندی و رو نگاری از یک اثر باعث می‌شود که هنرآموز با سنت گذشته و روش پیشینیان خود در خلق آثار هنری، مرتبط باشد. به این صورت، هنرآموز از قبل با عناصر مختلف نقاشی و همچنین مجموعه‌ای از سوژه‌ها، نقش‌ها، طرح‌ها و ... آشنا می‌شد و می‌توانست با بهره‌گیری از آن، در حیطه موردنظر به کار بپردازد. توجه به آثار هنری گذشته و کپی‌برداری از آن‌ها به‌عنوان روشی برای تجربه‌اندوزی و فراگیری در هنر خوشنویسی نیز، نمونه‌ای از مصداق آن است.

خواندن کتاب این جویبار جاری را به چه کسی پیشنهاد می کنیم؟

علاقه‌مندان به شعرهای شاملو و تحلیل شعرهای او می‌توانند از خواندن این کتاب لذت ببرند.

بخش‌هایی از کتاب این جویبار جاری

شاملو، در اشعار خود به کتاب مقدسی عهد عتیق توجه بسیار داشته و آگاهانه و یا ناآگاهانه، از موضوعات و داستان‌های آن، در شعر خود بهره برده است. این مورد، هم از نظر محتوایی وهم لفظی قابل‌مشاهده است. لازم است یادآوری شود که بیشتر این داستان‌ها در قرآن نیز آمده است. البته در قرآن به‌اختصار ولی در کتاب مقدس با شرح و تفسیر بسیار دیده می‌شود.

یکی از موضوعات اساسی، هم در قرآن و هم در کتاب مقدس، موضوع آفرینش آدم و حواست «و خدا گفت: آدم را به‌صورت ما و موافق شبیه ما، بسازیم تا بر ماهیان دریا و پرندگان آسمان وبر بهایم و بر تمامی زمین و همه حشراتی که بر زمین می‌خزند، حکومت نماید. پس خدا آدم را به‌صورت خود آفرید او را به‌صورت خدا آفرید، ایشان را نر و ماده آفرید و خدا ایشان را برکت داد و به ایشان گفت: بارور و کثیر شوید و زمین را پر سازید و در آن تسلط نمایید و بر ماهیان دریا و پرندگان آسمان و همه حیواناتی که بر زمین می‌خزند، حکومت کنید»