کتاب پساساختارگرایی

کتاب الکترونیکی «پساساختارگرایی» نوشتهٔ کاترین بلزی با ترجمهٔ مهدی پارسا در انتشارات شوند به چاپ رسیده است. این کتاب را می‌توانید از طاقچه دریافت کنید. کاترین بلزی یکی از مهم‌ترین چهره‌های نظریه‌های انتقادی است و پیش از این هم آثار دیگری از او مانند فرهنگ و امر واقعی نظریه‌پردازی نقد فرهنگی، عمل نقد و آینده‌ای برای نقد به فارسی ترجمه شده است.

کتاب پنج فصل دارد که عناوین آن‌ها به ترتیب به این شرح است: «آفریده‌های تفاوت»، «تفاوت و فرهنگ»، «تفاوت و میل»، «تفاوت یا حقیقت» و «تمرد».

درباره کتاب پساساختارگرایی

در توضیحات پشت جلد کتاب می‌خوانیم:

«کتاب حاضر که با مجادله‌ای درباره‌ٔ مسئله‌ٔ معنا میان آلیس و هامپی و دامپتی در داستان لوییز کرول آغاز می‌شود، به استدلال‌هایی می‌پردازد که پساساختارگرایان به مدد آن‌ها نظریه‌های سنتی درباره‌ٔ زبان و فرهنگ را به‌ چالش می‌کشند. کاترین بلزی درکنار بحث در مورد چهره‌های شناخته‌شده‌ای همچون بارت، فوکو، لکان، کریستوا، لیوتار و ژیژک مثال‌های مناسبی از ادبیات، هنر، فیلم و فرهنگ عامه را با شکسپیر و تونی موریسن ترکیب می‌کند تا تبیینی پساساختارگرایانه از معنای انسان‌بودن ارائه دهد.»

کاترین بلزی در این کتاب با تکیه بر مفهوم تفاوت در نظریه پساساختارگرایی و مثال‌های بسیاری از ادبیات کودکان، شعر، فیلم، نقاشی و.... چارچوب کلی و دقیقی از این جریان ارائه می‌دهد و زمینه فهم مقدمات و مبانی آن را فراهم می‌کند.

درباره کاترین بلزی

کاترین بلزی پیش از پیوستنش به دانشگاه داربی، استاد ادبیات انگلیسی و مطالعات فرهنگی در دانشگاه سوانسی در ولز بود و مدت‌ها نیز ریاست مرکز پژوهشی نظریۀ انتقادی و فرهنگی را در دانشگاه کاردیف بر عهده داشت. او که سال‌ها پیش با کتاب درخشان عمل نقد به خوانندگان فارسی‌زبان معرفی شد، متفکر، منتقد و پژوهشگر هوشمندی است که در کنار افرادی مثل جاناتان دالیمور و آلن سینفیلد به عنوان هستۀ جریان «ماتریالیسم فرهنگی» شناخته می‌شود که خود یکی از گفتمان‌های پرقدرتِ نقادی ادبی و فرهنگی در چند دهۀ اخیر بوده است.

کتاب پساساختارگرایی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب برای تمامی علاقه‌مندان به مباحث نظری فلسفی، ادبی و جامعه‌شناسانه مناسب است.

بخشی از کتاب پساساختارگرایی

نقاشی‌های کلمه‌ای رنه مگریت اختیاری بودن نسبت میان دال و معنا را به شوخی گرفته‌اند. در کتاب‌های ابتداییِ بچه‌ها تصاویری از چیزها هست که نام‌شان زیر آن‌ها نوشته شده است، و بدین‌وسیله به بچه‌ها آموخته می‌شود که هر دال نوشتاری چه معنایی دارد. تفسیر رویاها (۱۹۳۵) اثر مگریت از چهار تصویر این‌چنینی تشکیل شده، اما فقط یکی از آن‌ها، چمدان۷، نام‌اش به‌درستی زیر آن نوشته شده است. فرض کنید که «پرنده» واقعاً به معنای «پارچ» بود. چه تفاوتی حاصل می‌شد؟

فردینان دو سوسور، ۱۹۱۳-۱۸۵۷

او که استاد زبان‌شناسی در پاریس بود، در سال ۱۹۰۶ به دانشگاه ژنو نقل مکان کرد و در آن‌جا درسگفتارهایی ارائه کرد که دوره‌ٔ زبان‌شناسی عمومی (۱۹۱۶) را شکل دادند. سوسور با فاصله گرفتن از وضع غالب زبان‌شناسی موجود که تاریخی (درزمانی) بود، تصمیم گرفت زبان را در شکل موجود آن (هم‌زمانی) تحلیل کند. او معتقد بود اگر چیزها یا تصورات بدون دال‌هایی که آن‌ها را از هم متمایز می‌سازد قابل شناسایی بودند، کلمات در زبان‌های مختلف معادل‌های دقیقی می‌داشتند، اما از آن‌جا که ترجمه‌ها را همیشه می‌توان بهتر کرد، معنا باید مبتنی بر تفاوت باشد، نه ارجاع به چیزها یا مفاهیم. دوره‌ی زبان‌شناسی عمومی را دانشجویان سوسور بعد از مرگ‌اش جمع‌آوری و تدوین کردند. جالب است که یکی از چهره‌هایی که بیشترین تأثیر را بر آن‌چه بعداً به پساساختارگرایی بدل شد گذاشت، در معنای مرسومْ مؤلفِ کتابِ خود نبود.

مگریت اشیاء با نام نادرست خود را در قابی قرار داد که در واقع یک پنجره بود. اما شیشه‌های این پنجره به رنگ سیاه است؛ پنجره تاریک است و اجازه نمی‌دهد بتوانیم جهان چیزها را در آن سوی آن ببینیم. و این امر در مورد چمدانی که درست نامگذاری شده نیز صادق است. هم دال‌ها و هم تصاویر در یک سمت شیشه، اگر شیشه باشد، قرار دارند. نتیجه این است که زبان پنجره‌ای رو به جهان نیست.

یا شاید پنجره‌ٔ مگریت را باید یک تخته‌سیاه ببینیم، که به طور سنتی ابزار آموختن درباره‌ٔ جهان است، و در آن کلمات با گچ زیر تصاویر نوشته می‌شوند. اگر این طور باشد، این آموزش مسخره‌ای است: بچه‌های این کلاس کاملاً گمراه خواهند شد.