کتاب آموزش محبت آمیز کودکان

مارشال روزنبرگ در کتاب آموزش محبت آمیز کودکان به شما می‌آموزد چگونه شاگردان و معلمان می‌توانند با درک متقابل به موفقیت دست یابند؟ این اثر یکی از کتاب‌های مجموعه از مجموعه کتاب‌های ارتباط بدون‌خشونت، زبان زندگی است که در انتشارات اختران به چاپ می‌رسد.

درباره کتاب آموزش محبت آمیز کودکان

آنچه در این کتاب می‌خوانید متن صحبت‌های مارشال روزنبرگ در کنفرانس ملی معلمان مدرسه‌های مونته‌سوری در ایالت کالیفرنیا در سال ۱۹۹۹ است. او در این برنامه مراحل اصلی ارتباط بدون‌خشونت (ان. وی. سی.)۵ را توصیف می‌کند و کاربرد آنها را در مدرسه، کار و زندگی نشان می‌دهد. مارشال به‌ویژه زبان زرافه و شغال، دایرهٔ لغات بیان احساس و نیاز، نحوهٔ تمایز مشاهده و ارزیابی، تفاوت تقاضا و درخواست آمرانه، نقش قدرت، تنبیه و مهارت‌های ضروری برای ارتباط همدلانه را شرح می‌دهد.

«ارتباط بدون‌خشونت» یک مدل ارتباطی مبتنی بر مهارت‌های کلامی است که در آن نیازهای انسان علت انجام هر عملی است، یعنی در پس هر عملی، نیازی وجود دارد و شاید بتوان ارتباط بدون‌خشونت را این گونه تعریف کرد: «خلق و نگهداری کیفیتی از ارتباط که تحقق‌بخش نیازهای طرفین ارتباط باشد».  این الگو در هر موقعیت و موضوعی کارایی دارد و می‌توان از آن در نظام آموزشی، روابط خانوادگی، رفتار سازمانی و... استفاده کرد. این مجموعه نهمین اثر برای آموزش و انتقال مفاهیم این الگوی ارتباطی است.

ارتباط بدون‌خشونت روشی تعاملی است که تبادل اطلاعات و حل صلح‌آمیز اختلافات را آسان می‌کند. ارتباط بدون‌خشونت بر ارزش‌های مشترک انسانی و نیازها تکیه می‌کند و افراد را تشویق می‌کند از زبانی که سبب مقاومت یا کاهش عزت نفس می‌شود، پرهیز کنند و به جای آن از زبانی کمک گیرند که حسن تفاهم را افزایش می‌دهد.

ارتباط بدون‌خشونت باور دارد که به جای ایجاد احساس گناه، ترس، سرزنش و شرمندگی غنابخشیدن به زندگی رضایت‌آمیزترین انگیزه برای انجام کارها است. این روش بر پذیرش مسئولیت فردی در انتخاب‌ها و افزایش کیفیتِ ارتباط به‌عنوان هدف‌های اولیه تأکید دارد و حتی با وجود ناآشنایی طرف مقابل با آن، روشی مؤثر است.

ارتباط بدون‌خشونت به شما کمک می‌کند تا دریابید:

- هر کاری که کسی انجام می‌دهد، تلاشی برای تحقق نیازهای برآورده نشدهٔ اوست.

- برای تحقق نیازها، همکاری سالم‌تر از رقابت است.

- طبیعتاً افراد وقتی از سهیم شدن در سلامت دیگران لذت می‌برند که از روی میل این کار را انجام دهند.

در جریان ارتباط بدون‌خشونت شما امکان خواهید داشت:

- ارتباط‌های شخصی رضایت‌بخش‌تری خلق کنید.

- نیازهای خود را به روشی تحقق بخشید که ارزش‌های شما و دیگران نیز عزیز و محترم شمرده شوند.

- تجربه‌های روابط دردناک یا ناموفق قبلی را بهبود بخشید.

مهارت‌های ارتباط بدون‌خشونت به شما کمک می‌کند تا:

- احساس گناه، شرم، ترس و افسردگی را از بین ببرید.

- خشم و ناامیدی را به ساختن اتحاد و پیامدهای مشارکتی تبدیل کنید.

- راه حل‌هایی بر اساس امنیت، احترام متقابل و اتفاق آرا خلق کنید.

- نیازهای اساسی فرد، خانواده، مدرسه، جامعه و اجتماع را با روش‌های غنابخش به زندگی تحقق بخشید.

 خواندن کتاب آموزش محبت آمیز کودکان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

 همه معلمان و مربیان و والدین مخاطبان این کتاب‌اند.

 بخشی از کتاب آموزش محبت آمیز کودکان

ارتباط بدون خشونت مستلزم آگاه بودن از تفاوت بین قدرت حمایتگر و قدرت تنبیهی است.

قدرت حمایتگر:

گاهی قبل از برقراری ارتباط، عمل می‌کنیم تا رفتار خطرناک را متوقف کنیم.

مارشال: فوق‌العاده است، خب، چیزی که قبلاً در موردش صحبت نکرده بودم، استفاده از قدرت است. چه زمانی شما از قدرت استفاده می‌کنید؟ من گفتم «تنبیه، نه!» اما پیشنهاد می‌کنم در لحظاتی، از آنچه ما آن را قدرت حمایتگر می‌نامیم، استفاده کنیم. ارتباط بدون‌خشونت مستلزم آگاه بودن از تفاوت بین استفاده از قدرت حمایتگر و قدرت تنبیهی است. زمان‌هایی هست که ما ارتباط برقرار نمی‌کنیم، بلکه عمل می‌کنیم. در این موقعیت، ممکن است من قبل از برقراری ارتباط، عمل کنم. من از قدرت استفاده می‌کنم تا او را متوقف کنم. من کتک نمی‌زنم ـ کتک زدن استفاده از قدرت تنبیهی است ـ اما ممکن است از قدرت استفاده کنم. تا اینجا همه با هم موافقیم: ما عمل می‌کنیم تا رفتاری را که خطرناک است، متوقف کنیم.

بیان بدون انتقاد

اگر واقعاً دوست داشته باشیم که کسی روش رفتاریِ دیگری را در پیش بگیرد، با کسی که به روش غیر دلخواهِ ما رفتار می‌کند چه کار می‌کنیم؟ در اولین قدم، توصیهٔ من این است که صادقانه با آن فرد ارتباط برقرار کنید و تصور کنید آنچه او انجام می‌دهد، بهترین کاری است در جهان که او می‌تواند در حال حاضر انجام دهد. اگر آن فرد کسی را می‌زند و ما دوست داریم که او روش دیگری در پیش بگیرد ـ در حالی که بتواند هر نیازی را که اکنون در حال برآورده شدن است، تحقق بخشد ـ به نظر من قدرتمندترین کاری که برای آغاز گفتگو با این فرد می‌توانیم انجام دهیم، برقراری ارتباط با اوست به گونه‌ای که مطلقاً فکر نکند به‌خاطر عملش مورد انتقاد قرار می‌گیرد.

هر انتقادی که این فرد از دهان ما بشنود تلویحاً به او می‌فهماند که عمل او اشتباه است و این پذیرشِ او را برای یادگیری امکانی جدید بسیار دشوارتر می‌کند. پس، چگونه ما با این فرد ارتباط برقرار کنیم و چگونه بیان کنیم که آنچه او انجام می‌دهد، مطلقاً بهترین کاری است که می‌تواند انجام دهد؟ ما در شنیدن ـ با استفاده از روش ارتباط بدون‌خشونت ـ احساس‌ها و نیازهای فرد را می‌شنویم. و با پیامی که از خلال ارتباط کلامی و غیرکلامی فرد منتقل می‌شود، هماهنگ می‌شویم. در این مورد، ارتباط، کتک زدن فرد دیگر است. با ارتباط بدون‌خشونت ما هر پیامی را به عنوان ابراز احساس و نیاز می‌شنویم. من قبلاً اشاره کردم که اگر شما می‌خواهید فردی رفتارش را تغییر دهد، اولین کاری که لازم است انجام دهید این است که صادقانه و شفاف ارتباط برقرار کنید، به نوعی که انتقاد تلقی نشود و نشان دهد که شما درک می‌کنید که چرا او آن کار را انجام می‌دهد.

اگر می‌خواهید فردی رفتارش را تغییر دهد، قدم اول این است که صادقانه ارتباط برقرار کنید، به نوعی که انتقاد تلقی نشود.

داستانی این مطلب را واضح‌تر می‌کند. شش ماه قبل در کارگاهی در سوییس خانمی بعد از ناهار آمد و گفت، «مارشال، به‌خاطر آنچه امروز صبح گفتی، از تو متشکرم. من اکنون آن را امتحان کردم و واقعاً باورم نمی‌شد که نتیجه‌اش این قدر عمیق باشد.»

من پرسیدم: «تو امتحانش کردی؟»