کتاب پرورش عقل در آیینه کلام رضوی

کتاب پرورش عقل در آیینه کلام رضوی اثری از شیرین رشیدی است که در شرکت چاپ و نشر بین الملل منتشر شده است. این اثر در تلاش است تا با همکاری عقل و دین و با مدد و عنایت از امام رضا (ع) به مبحث تربیت عقلانی بپردازد. 

درباره کتاب پرورش عقل در آیینه کلام رضوی

تمام مکاتب بشری در تلاش بودند تا مسیر درست تربیتی را برای انسان‌ها مشخص کنند. اما گاه در این مسیر شکست خوردند و علت این شکست را می‌توان عدم اعتقاد و باور آنان به هماهنگی علم و دین و یا همکاری عقل و دین در این مسیر دانست. 

حال باید دید که آیا روشی وجود دارد که بتواند با در کنارهم قرار دادن این دو مقوله مهم، به تربیتی عقلانی بپردازد و مسیر پرورش عقل را در پرتو سخنان بزرگان دین، روشن کند؟

شیرین رشیدی در کتاب پرورش عقل در آیینه کلام رضوی تلاش کرده است تا این کار را انجام دهد. او برای نوشتن این کتاب از روایاتی کمک گرفته است که از امام رضا (ع) و در باب توصیف عقل به جا مانده است و با تحلیلی که از این روایات انجام داده است، تربیت عقلانی و مسیر آن را مشخص و روشن کند.

کتاب پرورش عقل در آیینه کلام رضوی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم 

خواندن کتاب پرورش عقل در آیینه کلام رضوی را به تمام علاقه‌مندان به مطالعات مذهبی توصیه می‌کنیم. 

بخشی از کتاب پرورش عقل در آیینه کلام رضوی

هدف تمام مکاتب بشری و ادیان الهی هدایت و تربیت انسان‌ها بوده است. تقریباً همۀ متفکران برای عقل ارزش والایی قائل هستند. امّا در عصر حاضر که عصر بلوغ و نبوغ بشر است، مکاتب نتوانستند روش تربیتی موفقی را به وجود آورند؛ زیرا به همکاری عقل و دین در زمینۀ تربیت، اعتقادی ندارند، لذا نتوانستند انسان‌های فرهیخته و کاملی تربیت نمایند. 

انسان موجودی است که می‌تواند از نیروی تفکّر برخوردار باشد و به همین دلیل بر سایر موجودات برتری دارد. به طوری که سایر ابعاد وجودی وی، از جمله جنبه‌های عاطفی و اجتماعی او در حد وسیعی تحت سیطرۀ جنبة عقلانی او قرار دارد. در اندیشۀ اسلامی نیز به پرورش جنبه‌های عقلانی در ساماندهی به نظام فکری یا ایدئولوژی انسان اهمّیّت زیادی داده شده است. به‌گونه‌ای که برخی اعتقاد دارند که از ویژگی‌های اصلی تربیت اسلامی تکیه بر عقل و تأکید بر جنبۀ عقلانی است. با وجود این، بعد عقلانی که به‌عنوان یک استعداد در وجود آدمی نهاده شده است، به خودی خود شکوفا نمی‌گردد بلکه برای پیمودن منزل سعادت و راه تکامل نیاز به هدایت و تربیت دارد و اینجاست که تربیت عقلانی به معنی ایجاد شرایط مناسب برای پرورش قوّۀ تفکّر انسان، ضرورت پیدا می‌کند. چرا که، شرط توفیق تربیت در سایر جنبه‌ها مانند بعد عاطفی، اخلاقی و اجتماعی انسان، معطوف به تربیت عقلانی است و برای تربیت بعد الهی و معنوی انسان نیز باید به تربیت عقلانی وی همت گماشت. 

برخی مفسّران قرآن، در ذیل آیۀ شریفه ۷۰ سورۀ اسراء: «وَ لَقَد کَرَّمنا بَنی ءادَمَ وَ حَمَلناهم فِی البَرّ ِ وَ البَحرِ...»، عقل را سبب کرامت انسان دانسته‌اند. از دیدگاه شیعیان عقل انسان از درک بسیاری از عقاید و احکام عاجز است و به همین خاطر باید مطیع تعالیم پیامبران(ص) و ائمة اطهار(ع) باشد. 

بهترین اهداف و روش‌های تربیتی را اسلام بیان کرده است، گفتار و رفتار و احادیث پیامبر(ص) و ائمه اطهار(ع) هم سرشار از جنبه‌های تربیتی است و قرآن از لحاظ تربیتی کامل‌ترین کتاب تربیتی محسوب می‌شود. فعلیّت انسانیّت انسان، چه در بعد علمی و چه در بعد عملی، متوقّف بر تربیت دو بعد نظری و عملی عقل است و تربیت این دو بعد هم متوقّف بر تربیت عقل است. اگر عقل، به‌درستی پرورش یابد و با روش‌های مناسب در مسیر رشد و تکامل قرار گیرد، انسان را به کمالات شایسته‌اش می‌رساند و سعادت او را در دنیا و آخرت، تضمین می‌کند.