کتاب صوتی ژاله‌کش

کتاب گویای «ژاله کش» نوشته ادویج دانتیکا، نویسنده آمریکایی هائیتی‌تبار است که تاکنون دوبار نامزد دریافت جایزه کتاب ملی آمریکا شده است. عنوان کتاب، برگرفته از عبارتی کریولی است و به معنای برهم زدن صفا و آرامش چمن در وقت نشستن ژاله‌ی صبحگاهی است. این عنوان در تاریخ هائیتی نامی‌مستعار برای «شکنجه‌گران» است که به میلیشیای امنیت ملی در دوران حکومت دیکتاتوری دووالیه‌ها اطلاق می‌شد. دانتیکا در این رمان به شرح وقایع سیاسی رخ داده در زادگاهش و نیز تجربه‌ی مهاجرت و شوک فرهنگی ناشی از آن می‌پردازد. شخصیت اصلی کتاب یک شکنجه‌گر دوران دیکتاتوری در هائیتی بوده است و حالا مانند یک شبح زندگی می‌کند. زندگی تازه او هم با درد و رنج همراه است هم برای او و هم برای قربانیانش. او در محل زندگی جدیدش هم سعی در پنهان کردن گذشته‌اش دارد گذشته‌ای که مانند یک فیلم جلوی دیدگان قربانیانش به نمایش درمی‌آید. کتاب، شامل نه داستان کوتاه چرخه‌وار است که در عین این‌که داستان خاص خود را روایت می‌کنند، به درکی منسجم و یک‌پارچه می‌انجامند و هر یک تصویرگر زندگی مردمانی هستند که به دلیل ریشه‌های مشترک با یکدیگر در ارتباط‌ند، ارتباط‌هایی خواه مستقیم و خواه غیر مستقیم. فریب، محور اصلی رمان است، همه‌چیز در کمال آرامش و با بی‌طرفی روایت می‌شود، اما حکایت چیز دیگری است؛ رمان سراسر خشونت و نزاع است، چه به لحاظ فیزیکی و مشهود، و چه به لحاظ روانی و آن‌چه در قلب شخصیت‌ها می‌گذرد. شخصیت‌هایی که در سکوت و انزوایشان و در جهان درونی‌شان کشمکش و تقلایی شدید حاکم است. هیچ‌ نظمی‌در روایت وجود ندارد، و روایت‌ها از یک موقعیت جغرافیایی به موقعیت دیگر، از زمانی به زمان دیگر و از شخصیتی به شخصیت دیگر در حرکت‌اند. کتاب اشاره‌ای غیر مستقیم به این حقیقت تلخ دارد که شکنجه‌گر و قربانی هر دو قربانی گذشته‌اند. «ژاله‌کش»، داستانی خواندنی و پر از شخصیت‌های جذاب و واقعی است؛ تا اندازه‌ای که شخصیت‌های فرعی و ناپایدار آن هم، بسیار با دقت و استادانه تصویر شده‌اند. داستانی به‌یادماندنی درباره‌ی عشق، ندامت، بخشش، امید و رستگاری که با صدای آرمان سلطان‌زاده و آنالی طاهریان شنیدنی‌تر شده است.