کتاب صوتی بچه‌ های امروز معرکه‌ اند

کتاب صوتی بچه‌های امروز معرکه‌اند نوشته‌ی عزیز نسین مجموعه‌ای از نامه‌های دو همکلاسی نوجوان است که داود وفایی آن را به فارسی ترجمه کرده است. در این کتاب صوتی احمد و زینب از دو شهر مختلف ترکیه برای هم می‌نویسند و از مدرسه، خانواده، معلم‌ها و دنیای بزرگ‌ترها می‌گویند. نشر مرکز نسخه‌ی مکتوب آن را منتشر کرده و نوین کتاب گویا این اثر را با گویندگی آریا گازر و شیدا خلیق به‌صورت کتاب صوتی عرضه کرده است. فضای اثر طنزآمیز است اما در دل همین خنده‌ها، نقدهای تند و تیزی به نظام آموزشی، تربیت خانوادگی و نگاه بزرگ‌ترها به کودکان دیده می‌شود.

درباره کتاب بچه‌ های امروز معرکه‌ اند

کتاب بچه‌های امروز معرکه‌اند اثری از عزیز نسین است که در قالب مکاتبه‌ی دو دانش‌آموز به نام‌های احمد و زینب شکل گرفته است. آن‌ها در سال تحصیلی ۱۹۶۳ از استانبول و آنکارا برای هم نامه می‌نویسند و همین نامه‌ها استخوان‌بندی کتاب را می‌سازد. عزیز نسین در این کتاب با استفاده از زبان و نگاه کودکان، جامعه‌ی بزرگسالان، مدرسه‌ها، مدیران، بازرس‌ها و حتی پدر و مادرها را زیر ذره‌بین برده است. طنز او در این کتاب صوتی هم‌زمان خنده‌دار و گزنده است و پشت هر موقعیت بامزه، یک سؤال جدی درباره‌ی عدالت، تربیت و صداقت بزرگ‌ترها پنهان شده است. در کتاب بچه‌های امروز معرکه‌اند شنونده با دنیای مدرسه‌ها روبه‌رو می‌شود؛ از بازرس مضطربی که خودش هم جواب سؤال‌هایش را قاطی می‌کند تا معلمی که از شاگردان می‌خواهد «همه‌چیز را که قبلاً یاد گرفته‌اند فراموش کنند». ساختار کتاب فصل‌بندی کلاسیک ندارد و از دنباله‌ی نامه‌ها شکل گرفته است، اما می‌توان در آن محورهایی مثل نقد نظام آموزشی، رابطه‌ی والدین و فرزندان، مسئله‌ی فقر و ثروت، تبعیض میان دختر و پسر و سوءاستفاده از مفاهیمی مثل فداکاری را دنبال کرد. کتاب بچه‌های امروز معرکه‌اند در عین روایت ماجراهای روزمره، تصویری روشن از تناقض‌های جامعه‌ی شهری ترکیه در آن دوره به دست می‌دهد؛ جامعه‌ای که در آن، کودکان اغلب دقیق‌تر از بزرگ‌ترها می‌بینند و صریح‌تر قضاوت می‌کنند. در کتاب بچه‌های امروز معرکه‌اند احمد و زینب از دل تجربه‌های کوچک‌شان به پرسش‌های بزرگ می‌رسند: چرا همه‌ی پدرها ادعا می‌کنند شاگرد اول بوده‌اند؟ چرا تنبل‌ترین و نادان‌ترین آدم‌ها گاهی ثروتمندترین می‌شوند؟ چرا دختربودن برای بعضی خانواده‌ها نوعی بدشانسی به حساب می‌آید؟ و چرا همیشه به بچه‌ها گفته می‌شود «تو فعلاً نمی‌توانی بفهمی»؟ این کتاب صوتی با همین سؤالات، شنونده را به فکرکردن درباره‌ی کلیشه‌ها و عادت‌های ریشه‌دار دعوت کرده است.

خلاصه کتاب بچه‌ های امروز معرکه‌ اند

کتاب بچه‌های امروز معرکه‌اند از خلال نامه‌های احمد و زینب، زندگی دو دانش‌آموز را در دو شهر مختلف دنبال می‌کند. احمد در استانبول و زینب در آنکارا از ماجراهای مدرسه، بازرس‌ها، جشن‌ها، امتحان‌ها و معلم‌های تازه می‌نویسند و در کنار آن، از خانه، شغل پدرها، مهمانی‌های شبانه، نامزدی خواهر، فرار برادر از مدرسه و دعواهای خانوادگی می‌گویند. در این کتاب صوتی، طنز از دل موقعیت‌های واقعی بیرون آمده است؛ مثل جایی که احمد زیر فشار حفظ‌کردن جواب‌ها، سن خودش را «۱۴۹۲» اعلام می‌کند یا وقتی شعر میهنی را با شعر «گوسفند» قاطی می‌کند. در پس این خنده‌ها، دغدغه‌ی اصلی کتاب نشان‌دادن نگاه کودکان به قدرت، نابرابری، دروغ‌های کوچک بزرگ‌ترها، تبعیض جنسیتی و تناقض میان حرف و عمل است؛ جایی که بچه‌ها هم قربانی‌اند و هم دقیق‌ترین ناظران.

چرا باید کتاب بچه‌ های امروز معرکه‌ اند را بشنویم؟

این کتاب صوتی با صدای دو گوینده، فضای نامه‌نگاری احمد و زینب را زنده می‌کند و شنونده را وسط حیاط مدرسه‌ها، مهمانی‌های خانوادگی و کلاس‌های پرهیاهو می‌برد. کتاب بچه‌های امروز معرکه‌اند هم خنده می‌آورد هم تلنگر می‌زند و کمک می‌کند شنونده از زاویه‌ی چشم کودکان به آموزش، تربیت، فقر، ثروت و تبعیض نگاه کند و بسیاری از عادت‌های بدیهی بزرگ‌ترها را دوباره بسنجد.

شنیدن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن این کتاب صوتی به نوجوانانی پیشنهاد می‌شود که از مدرسه و رفتار بزرگ‌ترها سؤال دارند، به پدر و مادرهایی که می‌خواهند بفهمند از نگاه فرزندان‌شان چگونه دیده می‌شوند و به معلم‌ها و مربیانی که به رابطه‌ی خود با دانش‌آموزان حساس‌اند. علاقه‌مندان طنز اجتماعی نیز مخاطبان طبیعی این اثر هستند.

بخشی از کتاب بچه‌ های امروز معرکه‌ اند

«اولین نامه آنکارا ۱۲ نوامبر ۱۹۶۳ برادرم احمد قول داده بودیم برای هم نامه بنویسیم. یادم هست حرفم را باور نمی‌کردی. می‌گفتی «زینب، آنکارا که بروی همکلاسی‌های جدید پیدا می‌کنی و ما را از یاد می‌بری.» حالا می‌بینی که شماها را فراموش نکرده‌ام. یک هفته‌ای می‌شود که در خانه‌ای در آنکارا ساکن شده‌ایم. نتوانستم زودتر نامه بنویسم. چون تازه در مدرسه ثبت‌نام کرده‌ام. آدرس خانه‌ی جدیدمان را هم دیروز از پدرم گرفتم. اولین کارم نامه نوشتن به تو است. اصلاً دوست نداشتم وسط سال تحصیلی استانبول را ترک کنم و مدرسه‌ام را تغییر بدهم. به همکلاسی‌هایی که بیش از چهار سال با هم درس می‌خواندیم عادت کرده بودم. اما به‌هرحال شغل جدید پدرم در آنکاراست. در استانبول به تو گفته بودم دوستان نزدیک پدرم در اینجا برای او کار بهتری پیدا کرده‌اند. پدرم همراه با سه نفر از همکلاسی‌های قدیمی‌اش در یک شرکت کار می‌کند، با آن‌ها در یک مجتمع زندگی می‌کنیم. دوستان پدرم برای او در آنکارا هم کار پیدا کردند و هم یک آپارتمان خالی در ساختمانی که خودشان زندگی می‌کنند. هر سه همکلاسی پدرم هم چندتا بچه دارند. بچه‌های کوچک و بزرگ این آپارتمان که ما باشیم جمعاً نُه نفریم. پنج نفرمان به یک مدرسه می‌رویم. دو نفرمان هم همکلاسی هستیم. برادرم متین هنوز نتوانسته است به مدرسه و دوستان جدیدش عادت کند. من هم اصلاً به این‌جا عادت نکرده‌ام. قول داده بودیم اتفاقات مهمی را که برایمان رخ می‌دهد با نامه به یکدیگر اطلاع بدهیم. نقل‌وانتقال به خانه‌ی جدید، ادامه‌ی تحصیل در یک مدرسه‌ی دیگر، و آشنا شدن با دوستان جدید به نظرم اتفاقات مهمی است. به جز این‌ها تاکنون چیز بااهمیت دیگری برای نوشتن نبوده است. از حالا دلم برای همکلاسی‌های استانبولی‌ام تنگ شده است. چه کسی می‌داند شما را دوباره کی و کجا خواهم دید. امیدوارم تو هم به قولت وفا کنی و نامه بنویسی. سلام مرا به همه‌ی دوستان برسان. برای همه‌ی شما آرزوی موفقیت می‌کنم. همکلاسی‌ات زینب یالکر»