کتاب صوتی کوش نامه

کتاب صوتی کوش نامه نوشته علیرضا اسماعیل پور، حاصل پژوهش و اجرای او، اثری است که به یکی از شگفت‌انگیزترین منظومه‌های حماسی ادب فارسی می‌پردازد. این کتاب صوتی که به‌کوشش انتشارات ماه آوا منتشر شده است، شنونده را با زندگی و زمانه‌ی سراینده‌ی کوشنامه، ساختار و روایت این منظومه، جایگاه آن در سنت حماسی ایرانی و پیوندهایش با شاهنامه و متون پهلوی آشنا می‌شود. روایتی فشرده اما پر از جزئیات از داستان کوش پیل‌دندان و خاندان جمشید را بشنوید.

درباره کتاب صوتی کوش نامه اثر علیرضا اسماعیل پور

کتاب صوتی کوش نامه (نگاهی به منظومه‌ی حماسی) اثری است تحلیلی که علیرضا اسماعیل پور در آن منظومه‌ی حماسی کوشنامه را از چند زاویه بررسی کرده است. این کتاب صوتی با تکیه‌ بر تصحیح و مقدمه‌ی مفصل جلال متینی و نیز پژوهش‌های دیگر شاهنامه‌پژوهان شکل گرفته و شنونده را قدم‌به‌قدم از معرفی شاعر تا تحلیل لایه‌های فکری متن همراهی کرده است.

در کتاب صوتی کوش نامه ابتدا سرگذشت و هویت شاعر منظومه، یعنی ایران‌شان بن ابی‌الخیر، بر پایه‌ی گزارش مجمل‌التواریخ، دیدگاه ملک‌الشعرای بهار، جلال متینی، رحیم عفیفی و فرانسوا دوبلوا بازسازی شده است؛ سپس زمان سرایش کوشنامه با استناد به اشاره‌های درون‌متنی به سلطان محمد سلجوقی، فتح شاه‌دز و وزارت ابو نصر احمد، در فاصله‌ی سال‌های ۵۰۱ تا ۵۰۴ هجری قمری، تعیین شده و نسبت این منظومه با بهمن‌نامه، اثر دیگر همین شاعر، توضیح داده شده است.

کتاب صوتی کوش نامه به ساختار منظومه پرداخته است؛ مقدمه‌ی ستایشی و دینی، دو بخش اصلی روایت، نقش اسکندر و پیر جمشیدتبار مهانش و سپس داستان طولانی و پرپیچ‌وخم کوش پیل‌دندان در این اثر حاضرند. همچنین جایگاه کوشنامه در سنت حماسی ایرانی، تفاوت روایت‌های آن با شاهنامه درباره‌ی جمشید، ضحاک، فریدون، کاوه، سلم، تور و ایرج و نیز اهمیت جغرافیایی نام‌هایی چون چین، ماچین، بسیلا، سقلاب، دریای گیلان و کوه طارق توضیح داده شده است.

در بخش‌های بعدی کتاب صوتی کوش نامه سبک شعری ایران‌شان، میزان اثرپذیری او از فردوسی در وزن، تعبیرها، ایجاز، شیوه‌ی ارجاع به «دهقان» و «جهان‌دیده» و همچنین ضعف‌های روایی و ناسازگاری‌های درونی منظومه بررسی شده است. در پایان نیز مضامین محوری کوشنامه مانند «غایت بدی» در شخصیت کوش و ایده‌ی «رستگاری فرجامین»، حتی برای تباه‌ترین چهره‌ها، با اشاره به متون پهلوی و نمونه‌های هم‌خانواده‌ی هندواروپایی تحلیل شده است.

خلاصه کتاب صوتی کوش نامه

کتاب به بازخوانی داستان و تحلیل لایه‌های فکری و ادبی منظومه‌ی کوشنامه پرداخته است. در بخش روایی، شنونده با سرگذشت ۱۵۰۰ساله‌ی کوش پیل‌دندان آشنا می‌شود؛ موجودی از نژاد ضحاک که از کودکی دیوصورت و خون‌ریز است، از آبتین و جمشیدیان می‌بُرد، به ضحاکیان می‌پیوندد، چین و ماچین و بسیلا و فرارود و آفریقا را درنوردیده، بت‌پرستی و ادعای خدایی را رواج می‌دهد و در کنار ضحاک به یکی از سیاه‌ترین چهره‌های حماسه‌ی ایرانی بدل می‌شود.

در لایه‌ی تحلیلی کتاب صوتی کوش نامه نشان داده شده است که این منظومه تلاشی است برای ترسیم حد نهایی شر و درعین‌حال گشودن روزنه‌ای برای دگرگونی. کوش در پایان پس از جراحی چهره و آموزش نزد پیر جمشیدتبار، به دانش و نیکوکاری روی می‌آورد و منظومه بدون ذکر مرگ او با تصویر توبه و جبران به پایان می‌رسد.

چرا باید کتاب صوتی کوش نامه را بشنویم؟

کتاب صوتی کوش نامه فرصتی است برای آشنایی با یکی از مهجورترین منظومه‌های حماسی فارسی و درک این نکته که سنت حماسی ایران فقط به شاهنامه محدود نمی‌شود. این کتاب صوتی هم داستانی پرماجرا از کوش پیل‌دندان و خاندان جمشید عرضه کرده است و هم به شنونده کمک می‌کند جایگاه این روایت، سبک شاعر، خطاهای روایی و مضامین فکری آن را در بستر گسترده‌تر اسطوره و حماسه‌ی ایرانی دریابد.

شنیدن کتاب صوتی کوش نامه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب صوتی کوش نامه به دوستداران شاهنامه و حماسه‌ی ایرانی، دانشجویان و پژوهشگران ادبیات فارسی، دوستداران اسطوره‌شناسی و تاریخ فرهنگی ایران و همچنین شنوندگانی پیشنهاد می‌شود که کنجکاوند با چهره‌های کمترشناخته‌شده‌ای چون کوش پیل‌دندان و ایران‌شان بن ابی‌الخیر آشنا شوند و روایتی مفصل‌تر را از سرگذشت جمشیدیان بشنوند.