دانلود و خرید کتاب صوتی مثنوی

کتاب صوتی مثنوی نوشته‌ی مولانا جلال‌الدین محمد بلخی یکی از شناخته‌شده‌ترین متون عرفانی و فکری زبان فارسی است که در قالب حکایت‌ها، مناجات‌ها، گفت‌وگوها و تمثیل‌های پی‌درپی، جهان درون انسان و رابطه‌ی او با خدا را به تصویر کشیده است. در این نسخه، نشر چیستا رایانه آن کتاب را با گویندگی بهروز رضوی منتشر کرده است؛ گوینده‌ای که با صدای آرام و شمرده، فضای تأمل‌برانگیز و معنوی متن را برای شنونده زنده می‌کند و فرازونشیب‌های عاطفی حکایت‌ها را به گوش می‌رساند. این کتاب صوتی از نی‌نامه و حکایت آغازین «بشنو از نی چون حکایت می‌کند» شروع می‌شود و سپس در زنجیره‌ای از قصه‌ها و گفت‌وگوها، مفاهیمی مثل عشق الهی، دوری و وصل، ادب، توکل، توبه، اخلاص، جبر و اختیار، و نسبت ظاهر و باطن را پیش می‌کشد. ساختار مثنوی بر پایه‌ی حکایت‌های تو در تو و رفت‌وبرگشت‌های مداوم میان داستان، تفسیر، مناجات و نکته‌های کوتاه بنا شده است و شنونده در جریان شنیدن، مدام از یک قصه به قصه‌ای دیگر و از یک مثال به مثالی تازه برده می‌شود. زبان مولانا سرشار از تصویر، گفت‌وگو، طنز، تندی، مهربانی و مناجات است و در این نسخه‌ی صوتی، شنیدن آن با صدای واحد و پیوسته، تجربه‌ای نزدیک به مجلس‌های سماع و درس و گفت‌وگو را تداعی می‌کند.

درباره کتاب مثنوی

کتاب صوتی مثنوی با نی‌نامه آغاز می‌شود؛ جایی که مولانا با تصویر نی بریده از نیستان، از جدایی انسان از اصل خویش و سوز اشتیاق او برای بازگشت به آن اصل سخن گفته است. در ادامه، آن کتاب در قالب دفترهایی که هرکدام شامل ده‌ها حکایت و گفت‌وگوست، پیش می‌رود. در متن ارائه‌شده، چند محور اصلی برجسته است: مناجات‌ها و گفت‌وگوهای عاشقانه با خدا، حکایت‌های تعلیمی درباره‌ی ادب و بی‌ادبی، قصه‌های نمادین درباره‌ی رابطه‌ی بنده و پروردگار، و نمونه‌هایی از برخورد اولیا با مردم. حکایت «مناجات کردن شبان با حق تعالی در عهد موسی علیه‌السلام» نمونه‌ای روشن از این شیوه است؛ چوپانی ساده‌دل با زبانی زمینی و صمیمی با خدا حرف می‌زند، موسی او را به کفرگویی متهم می‌کند و سپس وحی الهی موسی را به مهربانی و پذیرش سوز دل چوپان فرامی‌خواند. در همین بخش، مولانا با زبانی مستقیم، تفاوت ظاهر الفاظ و حال درونی را نشان داده است. در بخش‌های بعدی کتاب صوتی مثنوی، شنونده با حکایت‌های دیگری روبه‌رو می‌شود که هرکدام زاویه‌ای تازه از همان دغدغه‌ها را باز می‌کنند. قصه‌ی «انداختن خصم بر روی امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام و انداختن آن حضرت شمشیر را از دست» نمونه‌ای از تأکید مولانا بر اخلاص عمل است؛ علی در اوج پیروزی، به‌خاطر آمیخته‌شدن خشم نفسانی با جهاد، شمشیر را کنار می‌گذارد تا کارش فقط برای خدا بماند. داستان «پیر چنگی که در عهد عمر برای خدا در کوهستان چنگ می‌زد» از سویی فقر، پیری و شرمندگی یک مطرب را نشان داده است و از سوی دیگر، توجه پنهان الهی را که از راه خواب به عمر خبر می‌دهد تا حق او را از بیت‌المال برساند. حکایت «مرد نحوی در کشتی با کشتیبان» به ناتوانی دانش ظاهری در لحظه‌ی خطر اشاره کرده است و قصه‌ی «کسی که بر در یار کوفت و جواب شنید من» به محو شدن «من» در برابر محبوب می‌پردازد. در لابه‌لای این حکایت‌ها، مناجات‌ها، تفسیر حدیث‌ها، توضیح آیات و تأمل در مفاهیمی مثل نفحات الهی، قبض و بسط، جبر و اختیار، و جایگاه اولیا در جهان، ساختار آن کتاب را شکل داده است.

خلاصه کتاب مثنوی

در این کتاب صوتی، محتوای مثنوی در چند لایه‌ی درهم‌تنیده پیش می‌رود. لایه‌ی نخست، حکایت‌ها و قصه‌هایی است که اغلب با موقعیت‌های ساده و روزمره شروع می‌شوند: چوپانی که با زبان خودش با خدا حرف می‌زند، مطربی پیر که در کوهستان چنگ می‌زند، مرد نحوی که سوار کشتی است، مریدانی که از وزیر گلایه دارند، یا مردی که بر در خانه‌ی یار می‌کوبد. مولانا این موقعیت‌های ظاهراً ساده را بهانه کرده است تا به لایه‌ی دوم برود؛ یعنی توضیح و تفسیر معنوی ماجرا. در حکایت شبان و موسی، مسئله‌ی اصلی این است که ارزش سخن در سوز دل است نه در قالب الفاظ. خدا به موسی می‌گوید هرکس را اصطلاحی داده است و در حق او همان سخن که برای دیگری کفر است، مدح به‌شمار می‌آید. در قصه‌ی علی و رهاکردن شمشیر، محور بحث اخلاص و جداکردن عمل الهی از خشم شخصی است؛ علی توضیح می‌دهد که وقتی خشم نفسانی در کار آمد، دیگر آن ضربت رنگ الهی نداشت. در داستان پیر چنگی، مطربی که سال‌ها برای لذت مردم نواخته است، در پیری و فقر، چنگ را برای خدا برمی‌دارد و در گورستان می‌نوازد؛ او از گذشته‌ی خود شرمنده است اما همان ناله‌ی صادقانه، سبب می‌شود که خطاب الهی به عمر برسد و حق او ادا شود. در حکایت مرد نحوی و کشتیبان، دانستن نحو و دانش‌های ظاهری در لحظه‌ی غرق‌شدن سودی ندارد و آنچه نجات‌بخش است، «آشناکردن» و رهاشدن از اوصاف نفسانی است. در لایه‌ی سوم، مولانا از دل هر حکایت، بحث‌های گسترده‌تری درباره‌ی عشق، ادب، نفحات الهی، قبض و بسط، و جایگاه اولیا بیرون کشیده است. در بخش «از خدا جویی توفیق ادب»، بی‌ادبی قوم موسی در خواستن سیر و عدس، سبب قطع‌شدن مائده‌ی آسمانی می‌شود و مولانا بی‌ادبی را آتشی می‌داند که نه‌تنها فرد که همه‌ی آفاق را می‌سوزاند. در توضیح حدیث «ان لربکم فی ایام دهرکم نفحات»، شنونده با تصویری از دم‌های خاص الهی روبه‌رو می‌شود که اگر در آن لحظه‌ها هوشیار نباشد، بهره‌ای از آن نمی‌برد. در مناجات‌ها، مولانا از خدا می‌خواهد که سخن را اصلاح کند، قطره‌ی دانش را به دریا وصل کند و خطاهای زبان و دل را به کیمیاگری خود دگرگون کند. در مجموع، پیام محوری این کتاب صوتی، حرکت از ظاهر به باطن، از خودبینی به خداجویی، و از پراکندگی به وصل است.

چرا باید کتاب مثنوی را بشنویم؟

شنیدن این کتاب صوتی فرصتی است برای روبه‌روشدن با پرسش‌های عمیق درباره‌ی رابطه‌ی انسان و خدا، معنای عبادت، جایگاه عشق، و نسبت ظاهر و باطن. در حکایت‌های مثنوی، مفاهیم پیچیده‌ای مثل جبر و اختیار، ادب در برابر خدا، نفحات الهی، و نقش اولیا در جهان، نه در قالب بحث‌های خشک، بلکه در قالب قصه‌های زنده و گفت‌وگوهای پرکشش طرح شده است. شنونده در جریان شنیدن، هم‌زمان با دنبال‌کردن سرنوشت چوپان، مطرب پیر، مرد نحوی، مریدان، و دیگر شخصیت‌ها، با لایه‌های درونی‌تر رفتار و نیت انسان آشنا می‌شود. کتاب صوتی مثنوی همچنین برای کسانی که با شعر کلاسیک فارسی مأنوس نیستند، امکان همراهی تدریجی با زبان مولانا را فراهم کرده است. گویندگی بهروز رضوی با ریتمی آرام و تأکیدهای سنجیده، به شنونده کمک می‌کند تا در میان ابیات طولانی، مسیر معنایی را گم نکند و پیوند میان داستان و تفسیر را تشخیص دهد. تنوع حکایت‌ها نیز باعث می‌شود که هر بخش، موضوعی تازه پیش بکشد؛ از مناجات و دعا تا نقد حرص و بی‌ادبی، از ستایش عشق تا هشدار درباره‌ی فریب نفس. شنیدن این کتاب صوتی می‌تواند برای مخاطبی که درگیر دغدغه‌های معنوی، اخلاقی یا وجودی است، مجالی برای مکث، بازاندیشی و گفت‌وگوی درونی فراهم کند.

شنیدن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن این کتاب صوتی به کسانی پیشنهاد می‌شود که به شعر و اندیشه‌ی مولانا علاقه‌مندند یا می‌خواهند برای نخستین‌بار با مثنوی آشنا شوند؛ به دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌های ادبیات، عرفان و الهیات که می‌خواهند متن را در قالب شنیداری تجربه کنند؛ به مخاطبانی که درگیر پرسش‌هایی درباره‌ی معنای عبادت، اخلاص، عشق الهی، جبر و اختیار و نسبت ظاهر و باطن‌اند؛ و به کسانی که در جست‌وجوی متنی برای مناجات، تأمل و همراهی در لحظه‌های تنهایی و سکوت هستند.